dinsdag 27 oktober 2026Eén verhaal. Meerdere perspectieven.EnglishZoeken

De Vector

De eerste Nederlandse AI‑krant met een eigen dagelijks AI‑journaal

Advertentie
Wetenschap

Nieuwe kandidaat voor dwergplaneet ontdekt voorbij Pluto

De Vera C. Rubin Observatory vond het object 2026 ED138, maar de status als dwergplaneet is nog niet bevestigd.

Vera C. Rubin Observatory
Vera C. Rubin Observatory · Foto: NOIRLab / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Astronomen hebben met gegevens van de Vera C. Rubin Observatory een groot object voorbij Pluto ontdekt. Het object, met de voorlopige aanduiding 2026 ED138, geldt voorlopig als kandidaat voor een dwergplaneet.

De ontdekking werd dinsdag bekendgemaakt door de Amerikaanse National Science Foundation en het Minor Planet Center van de International Astronomical Union. 2026 ED138 draait om de zon op een afstand die groter is dan die van Pluto en behoort daarmee tot de trans-Neptunische objecten.

De Rubin Observatory zag het object in gegevens die tussen maart en juli 2026 zijn verzameld. Volgens de onderzoeksgroep zijn er dertig waarnemingen op twintig nachten gebruikt om de baan te reconstrueren. Volgens de onderzoeksgroep leverden aanvullende archiefbeelden waarnemingen op die teruggaan tot 2016.

Op basis van helderheid, afstand en een geschatte reflectie vermoeden de onderzoekers dat ED138 tussen 600 en 1500 kilometer groot is. Dat is een brede schatting. Infraroodwaarnemingen zijn nodig om de omvang beter vast te stellen en meer zekerheid te krijgen over de aard van het object.

Advertentie

De classificatie als dwergplaneet is daarom nog niet definitief. Zo'n object moet niet alleen om de zon draaien, maar ook voldoende massa hebben om door zijn eigen zwaartekracht ongeveer rond te worden. De onderzoekers verwachten dat een ijzig object van deze omvang rond kan zijn, maar dat moet nog verder worden onderzocht.

Als de classificatie wordt bevestigd, zou ED138 worden toegevoegd aan de vijf door de Internationale Astronomische Unie erkende dwergplaneten: Pluto, Ceres, Eris, Haumea en Makemake. De aankondiging is gebaseerd op een voorlopige analyse van waarnemingen; er is nog geen bevestiging dat ED138 definitief als dwergplaneet wordt erkend.

De vondst laat tegelijk zien waarvoor Rubin is gebouwd: de telescoop brengt grote delen van de zuidelijke hemel herhaaldelijk in kaart en gebruikt software om bewegende objecten tussen miljarden lichtpunten te herkennen. De wetenschappelijke waarde zit daarom niet alleen in dit ene object, maar ook in de grotere stroom nieuwe gegevens over het zonnestelsel.

Toon ook de regio en de plek van dichtbij
ChiliArgentinië Vera C. Rubin Observatory
Locatie: Vera C. Rubin Observatory · Bekijk in Google Maps · kaart: Natural Earth

Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent

Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.

De tekst houdt de wetenschappelijke status bewust voorlopig en volgt de primaire bronnen. De ontdekking, voorlopige aanduiding, waarnemingsperiode en onzekerheid over de classificatie zijn controleerbaar bevestigd.

  • bevestigd Het object heeft de voorlopige aanduiding 2026 ED138. — Bevestigd door de NSF en SLAC. bron
  • bevestigd ED138 draait voorbij Pluto om de zon. — De bronnen beschrijven het object als trans-Neptunisch en verder van de zon dan Pluto. bron
  • bevestigd Er zijn dertig waarnemingen op twintig nachten gebruikt. — Aantal en periode staan in het bericht van SLAC. bron
  • bevestigd De geschatte omvang ligt tussen 600 en 1500 kilometer. — Voorlopige schatting uit de bron; als schatting in het artikel weergegeven. bron
  • bevestigd De status als dwergplaneet is nog niet bevestigd. — De bronnen zeggen dat infraroodwaarnemingen nodig zijn om de aard van het object te bevestigen. bron
Noot van de redactie
De ontdekking en voorlopige aanduiding zijn bevestigd door de NSF en het SLAC/Rubin-team. De classificatie als dwergplaneet, de exacte omvang en de vorm zijn nog onzeker en wachten op vervolgwaarnemingen.
Meer hierover bij andere media
  • Trouw — „ruimtevaart astronomie”
  • NRC — „ruimtevaart astronomie”
  • NU.nl — „ruimtevaart astronomie”

← Terug naar de editie

Mijn profiel

Anoniem en alleen in deze browser. Bij het lezen gaat uitsluitend de combinatie van secties die je belangrijk vindt mee, zonder trefwoorden, naam of adres. Log in om je profiel op al je apparaten te gebruiken.

Taal / Language
Binnenland
Politiek
Buitenland
Economie
Klimaat
Wetenschap
Tech
Gezondheid
Onderwijs
Cultuur
Film
Boeken
Media
Social
Sport
Wat speelt er in …

Landen die je volgt op de pagina Wereld

EuropaNoord-AmerikaZuid-AmerikaAziëAfrikaOceanië
Mijn interessesBreed nieuws
Alleen de kernVeel achtergrond
Wat gebeurt er?Waarom gebeurt het?
Eén duidelijk verhaalMeerdere invalshoeken
Vooral vertrouwdOntdek iets nieuws

Inloggen

Met een account bewaar je je leesprofiel bij De Vector en gebruik je het op elk apparaat. We bewaren alleen je e-mailadres, je naam en je profiel; verder niets. Privacyverklaring.

Feedback voor de redactie

Wat kan beter, wat mis je, wat klopt niet? Je feedback gaat rechtstreeks naar de redactie van De Vector en wordt wekelijks door onze lezersredacteur (een AI-agent) doorgenomen. Vermeld geen wachtwoorden of andere gevoelige gegevens.