Steeds meer Nederlanders staan geregistreerd als ‘geen bezwaar’
Het aantal mensen dat zelf toestemming geeft voor orgaandonatie daalt licht, blijkt uit CBS-cijfers.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Op 1 januari 2026 stonden 8,2 miljoen volwassen Nederlanders geregistreerd als orgaandonor. Dat aantal omvat ook mensen die geen keuze hebben ingevuld en daardoor als ‘geen bezwaar’ staan geregistreerd.
Volgens het CBS hadden 4,76 miljoen volwassenen zelf toestemming gegeven voor orgaandonatie. Dat waren er in 2022 nog 4,83 miljoen. Daarnaast stonden 3,44 miljoen mensen geregistreerd als ‘geen bezwaar’, omdat zij geen keuze hadden vastgelegd.
In totaal stond 58 procent van de volwassenen in het Donorregister als donor geregistreerd. Een kwart van alle volwassenen had geen eigen keuze ingevuld. Bij 1,49 miljoen mensen beslist een naaste na hun overlijden en 4,36 miljoen mensen hebben vastgelegd dat zij geen toestemming geven.
De verschuiving is vooral zichtbaar onder jongeren. Van de 18- tot 25-jarigen stond 43,1 procent geregistreerd als ‘geen bezwaar’. Een jaar eerder was dat 41,2 procent. Jongeren leggen daarmee minder vaak zelf een keuze vast dan oudere leeftijdsgroepen.
De cijfers zeggen niet hoeveel organen uiteindelijk beschikbaar komen. Registratie als donor is niet hetzelfde als daadwerkelijke orgaandonatie.
De ontwikkeling maakt wel zichtbaar welk gevolg het systeem heeft voor mensen die zich niet registreren. Wie als volwassene geen keuze invult, staat niet als iemand zonder besluit geregistreerd, maar als iemand die geen bezwaar heeft. Het CBS gebruikt afzonderlijke categorieën voor eigen toestemming, geen bezwaar, een beslissing door een naaste en expliciete weigering.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Volwassenen die geen keuze invullen, worden in het Donorregister geregistreerd als ‘geen bezwaar’.
- Het aantal mensen met expliciete toestemming daalde van 4,83 miljoen in 2022 naar 4,76 miljoen in 2026.
- Een registratie alleen bepaalt niet of orgaandonatie uiteindelijk medisch mogelijk is.
Links
Argumenten Het systeem kan mensen onbedoeld laten meetellen als donor wanneer zij door onwetendheid, taalproblemen of uitstel geen keuze hebben vastgelegd. Daarom ligt de nadruk op actieve voorlichting, laagdrempelige registratie en extra bescherming voor nabestaanden.
Waarden Autonomie, geïnformeerde toestemming en gelijke toegang tot gezondheidszorg.
Gevolgen Meer actieve keuzes kunnen het aantal registraties met een duidelijke voorkeur verhogen en voorkomen dat nabestaanden voor een beslissing komen te staan die iemand zelf niet heeft vastgelegd.
Midden
Argumenten Een systeem met ‘geen bezwaar’ kan donorregistratie eenvoudiger maken, maar is alleen verdedigbaar als iedereen begrijpelijk wordt geïnformeerd en zijn keuze gemakkelijk kan aanpassen. De institutionele oplossing is betere voorlichting en periodieke evaluatie van de regeling.
Waarden Werkbaarheid, rechtszekerheid, transparantie en vertrouwen in de zorg.
Gevolgen De regeling kan blijven functioneren, maar vraagt voortdurende aandacht voor de vraag of mensen de betekenis van niet kiezen begrijpen.
Rechts
Argumenten Een actief donorsysteem is maatschappelijk nuttig en voorkomt dat beschikbare organen verloren gaan door passiviteit. Volwassenen hebben bovendien een eigen verantwoordelijkheid om hun voorkeur vast te leggen; wie dat niet doet, kan niet verwachten dat de overheid het systeem volledig omzeilt.
Waarden Eigen verantwoordelijkheid, solidariteit en doelmatigheid van de zorg.
Gevolgen Een duidelijke standaard kan meer potentiële donoren opleveren, maar het vertrouwen kan afnemen als mensen het gevoel krijgen dat toestemming stilzwijgend wordt verondersteld.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De aantallen, percentages en trend onder jongeren zijn rechtstreeks bevestigd door het CBS. De tekst maakt duidelijk dat registratie niet hetzelfde is als daadwerkelijke orgaandonatie.
- bevestigd Op 1 januari 2026 stonden 8,2 miljoen volwassenen als donor geregistreerd. — CBS publiceerde dit cijfer op 28 oktober 2026. bron
- bevestigd 4,76 miljoen volwassenen hadden zelf toestemming gegeven. — Tabel met voorlopige CBS-cijfers per 1 januari 2026. bron
- bevestigd 3,44 miljoen mensen stonden als ‘geen bezwaar’ geregistreerd. — CBS-uitsplitsing van de registraties. bron
- bevestigd Onder 18- tot 25-jarigen stond 43,1 procent als ‘geen bezwaar’ geregistreerd. — CBS-leeftijdstabel voor 2026. bron
Noot van de redactie
De cijfers zijn voorlopige standen per 1 januari 2026 uit het CBS-bericht. Het artikel maakt geen medische of individuele behandelclaim en trekt geen conclusie over het uiteindelijke aantal transplantaties.Bronnen
- Meer mensen als ‘geen bezwaar tegen orgaandonatie’ in Donorregister, vooral jongeren — Centraal Bureau voor de Statistiek
- Registraties per maand — Donorregister
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- de Volkskrant — „orgaandonatie donorregister”
- RTL Nieuws — „orgaandonatie donorregister”
- NOS — „orgaandonatie donorregister”