Kwart van nieuwe woningen komt straks in vier grote steden
Het Kadaster ziet tegelijk een sterke verschuiving naar kleinere appartementen.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Ruim een kwart van de vergunde of al in aanbouw zijnde woningen staat gepland in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. Dat blijkt uit een analyse van het Kadaster.
De vier grootste gemeenten waren de afgelopen vijf jaar goed voor 18 procent van de nieuwbouw. In de huidige plannen bedraagt dat aandeel volgens het Kadaster 27 procent. Volgens het Kadaster concentreert de geplande bouw zich ook in Noord-Brabant vooral rond grotere steden, waaronder Eindhoven, Tilburg, Breda en Den Bosch.
De bouwplannen veranderen daarnaast van karakter. Driekwart van de woningen die de komende jaren worden gebouwd, is een appartement. In de afgelopen vijf jaar was dat ongeveer de helft. Bij koopwoningen stijgt het aandeel appartementen volgens de analyse van 17 naar 42 procent.
De appartementen worden gemiddeld kleiner. Tien jaar geleden was 22 procent van de appartementen in de plannen groter dan 90 vierkante meter; in de huidige pijplijn is dat 13 procent. Ook eengezinswoningen worden kleiner: 22 procent van de geplande woningen is kleiner dan 100 vierkante meter, tegenover 9 procent vijf tot tien jaar geleden.
Het Kadaster baseert zich op woningen die al een vergunning hebben of waarvan de bouw is gestart. Het gaat dus niet om een voorspelling van alle toekomstige bouw, maar om de samenstelling van de huidige bouwvoorraad en plannen.
Het onderzoek geeft geen uitsluitsel over de oorzaken van de verschuiving. Tegelijk kan het aanbod minder goed aansluiten op huishoudens die een betaalbare eengezinswoning zoeken.
De cijfers zeggen niet hoeveel van de woningen sociale huur, middenhuur of betaalbare koop wordt. Evenmin blijkt uit de analyse of alle vergunde projecten daadwerkelijk op tijd worden gebouwd. Wel laat het onderzoek zien dat de vergunde en gestarte woningbouw voor een groter aandeel in de vier grote steden ligt en grotendeels uit appartementen bestaat.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De geplande nieuwbouw concentreert zich sterker in de vier grootste steden.
- Het aandeel appartementen neemt toe.
- De geplande woningen worden gemiddeld kleiner.
- De analyse gaat over vergunde of al gestarte projecten.
Links
Argumenten Meer stedelijke en betaalbare woningbouw is nodig om wachtrijen en lange reistijden te beperken. De overheid moet sturen op sociale huur, middenhuur en voldoende ruimte voor gezinnen.
Waarden Betaalbaarheid, sociale gelijkheid en toegang tot de stad.
Gevolgen Zonder publieke voorwaarden kan extra bouw vooral dure woningen opleveren en blijven lagere inkomens afhankelijk van schaarse sociale huur.
Midden
Argumenten De bouw moet worden versneld waar infrastructuur en voorzieningen dat aankunnen, met een mix van woningtypen. Gemeenten, ontwikkelaars en corporaties moeten de plannen beter op elkaar afstemmen.
Waarden Uitvoerbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en evenwicht.
Gevolgen Een stedelijke focus kan efficiënt zijn, maar vraagt investeringen in openbaar vervoer, scholen en zorg.
Rechts
Argumenten Meer bouwen is belangrijker dan steeds nieuwe regels over woningtypen en prijzen. Gemeenten moeten ruimte geven aan ontwikkelaars, zodat het aanbod sneller kan groeien.
Waarden Eigendom, marktwerking en minder bestuurlijke belemmeringen.
Gevolgen Snellere vergunningen kunnen de productie verhogen, maar zonder randvoorwaarden blijft onzeker of het aanbod betaalbaar genoeg wordt.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De belangrijkste percentages en de basis van de analyse zijn door ANP aan het Kadaster toegeschreven. CBS bevestigt de bredere bouwcontext, maar niet alle specifieke percentages uit het nieuwe onderzoek.
- bevestigd Het aandeel van de vier grote steden stijgt van 18 naar 27 procent — Volgens de Kadasteranalyse zoals beschreven door ANP. bron
- bevestigd Driekwart van de geplande woningen is een appartement — Volgens de actuele Kadasteranalyse. bron
- bevestigd De cijfers gaan over vergunde of al gestarte woningen — Vermeld in de ANP-beschrijving van het onderzoek. bron
Noot van de redactie
De actuele percentages komen uit de door ANP beschreven Kadasteranalyse. CBS biedt onafhankelijke context over de Nederlandse woningbouw, maar publiceert niet dezelfde analyse.Bronnen
- Onderzoek Kadaster: kwart nieuwbouw komt in vier grote steden — ANP via Zeelandnet
- Bouwen en wonen — CBS
- Meer nieuwbouw van woningcorporaties in 2025 — CBS
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy