Nieuwe zelfstandigenwet krijgt kritiek van zzp’ers
Een onderzoek onder ruim drieduizend zelfstandigen noemt vooral de eisen rond opdrachtgevers en betaling per uur problematisch.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
.jpg){kind=link}
De voorgestelde Nederlandse Zelfstandigenwet krijgt kritiek uit de zzp-markt. In een onderzoek onder 3.033 zelfstandigen wijst 74 procent de eis van drie opdrachtgevers in twee jaar af; ook de nadruk op werken op basis van een resultaat in plaats van op uurbasis roept weerstand op.
De Zelfstandigenwet moet vooraf duidelijker maken wanneer iemand als zelfstandige kan werken. Het wetsvoorstel werkt met een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets. Wie aan beide voldoet, zou in een zogenoemde veilige haven zekerheid krijgen over de arbeidsrelatie.
Volgens de Rijksoverheid kijkt de eerste toets onder meer naar zelfstandig ondernemerschap, het aantal opdrachtgevers en voorzieningen tegen ondernemersrisico’s. De tweede toets gaat over de concrete opdracht: de zelfstandige moet het werk voldoende zelf kunnen organiseren en voor eigen rekening en risico uitvoeren.
Het onderzoek onder 3.033 zzp’ers is gepubliceerd door ZZP Nederland en besproken door ZiPconomy. Vooral de eis van drie opdrachtgevers in twee jaar wordt afgewezen. Volgens ZiPconomy wijst 97 procent van de ondervraagde ICT’ers die eis af. Het is niet vastgesteld dat de uitkomsten representatief zijn voor alle zelfstandigen in Nederland.
Ook betaling per uur is een gevoelig punt. Een mogelijk bezwaar is dat zelfstandigen die tijdelijk of projectmatig werken buiten de veilige haven kunnen vallen wanneer hun opdracht vooral op gewerkte uren wordt afgerekend. Een mogelijk argument voor aanvullende toetsen is dat een overeenkomst met een factuur en een KvK-inschrijving op zichzelf onvoldoende zekerheid biedt over zelfstandigheid.
Het kabinet presenteert de wet als een manier om opdrachtgevers meer zekerheid te geven en schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Volgens de Rijksoverheid is de internetconsultatie inmiddels gesloten en was de beoogde inwerkingtreding januari 2028. Het voorstel kan nog worden aangepast voordat het naar de Tweede Kamer gaat.
De discussie raakt meer dan alleen zelfstandigen. Opdrachtgevers moeten bepalen of werk beter via een arbeidsovereenkomst, detachering of door een zelfstandige kan worden uitgevoerd. Voor sectoren met veel tijdelijke of specialistische opdrachten kan een strenge veilige haven leiden tot minder zzp-inhuur, terwijl een ruime uitleg juist kritiek kan oproepen van werknemersorganisaties die bescherming tegen schijnzelfstandigheid belangrijk vinden.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- De Rijksoverheid zegt dat de wet vooraf duidelijkheid moet geven aan zelfstandigen en opdrachtgevers.
- Een veilige haven kan volgens het wetsvoorstel risico’s en terughoudendheid bij opdrachtgevers verminderen.
▼ Zorgpunten
- In het onderzoek zegt 74 procent van de deelnemers de eis van drie opdrachtgevers af te wijzen.
- Dezelfde publicatie meldt dat 97 procent van de ondervraagde ICT-zelfstandigen die eis afwijst.
Kritische noot
De percentages komen uit een onderzoek van een belangenorganisatie en zijn niet automatisch representatief voor alle zzp’ers. De wet is bovendien nog niet definitief; de gevolgen voor tarieven, werkgelegenheid en inhuur zijn daarom niet vast te stellen.
Wie merkt wat
- Werknemers
- Een strengere aanpak kan meer schijnzelfstandigheid tegengaan, maar kan ook leiden tot minder aanbod van tijdelijke specialistische arbeid.
- Ondernemers
- Opdrachtgevers moeten arbeidsrelaties vooraf en in de praktijk zorgvuldig beoordelen en kunnen voor sommige opdrachten minder snel een zzp’er inzetten.
- Huishoudens
- Zelfstandigen die rechtstreeks diensten leveren aan consumenten kunnen met extra administratieve en verzekeringsverplichtingen te maken krijgen.
- Overheid
- Het kabinet kan de kritiek betrekken bij aanpassingen voordat het wetsvoorstel naar het parlement gaat. Bij invoering vragen ook toezicht en uitvoering aandacht.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De Zelfstandigenwet is nog een voorstel en was in internetconsultatie.
- Het voorstel bevat een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets.
- De beoogde inwerkingtreding is januari 2028.
- Een onderzoek onder 3.033 zzp’ers meldt kritiek op de eis van drie opdrachtgevers en op resultaatgericht werken.
Links
Argumenten De wet moet vooral voorkomen dat werknemers als zelfstandige worden ingehuurd om loonheffingen, sociale zekerheid en werknemersbescherming te ontwijken.
Waarden Zekerheid, collectieve bescherming en een gelijk speelveld op de arbeidsmarkt.
Gevolgen Een striktere toets kan leiden tot meer arbeidsovereenkomsten en bescherming, maar ook tot minder flexibiliteit voor echte zelfstandigen.
Midden
Argumenten Er is behoefte aan vooraf duidelijkere regels, maar de veilige haven moet uitvoerbaar zijn voor sectoren waarin opdrachten tijdelijk, projectmatig of specialistisch zijn.
Waarden Rechtszekerheid, proportionaliteit en uitvoerbaarheid.
Gevolgen Aanpassingen aan de criteria kunnen onzekerheid verminderen zonder de aanpak van schijnzelfstandigheid los te laten.
Rechts
Argumenten Zelfstandigen moeten ruimte houden om zelf hun werkvorm, tarieven en opdrachtrelaties te kiezen; betaling per uur mag niet op zichzelf betekenen dat iemand geen ondernemer is.
Waarden Ondernemerschap, keuzevrijheid en beperkte regeldruk.
Gevolgen Een ruimere veilige haven kan de inhuur van zelfstandigen vergemakkelijken, maar vraagt andere waarborgen tegen verkapte dienstverbanden.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kern van het wetsvoorstel is gecontroleerd bij de Rijksoverheid. De kritiek en percentages zijn expliciet toegeschreven aan een onderzoek van een belangenorganisatie en niet als representatief voor alle zzp’ers gepresenteerd.
- bevestigd De Zelfstandigenwet werkt met een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets. — Dit staat in de officiële toelichting. bron
- bevestigd Het onderzoek omvatte 3.033 zelfstandigen. — Dit aantal staat in de publicatie van ZiPconomy over het onderzoek. bron
- bevestigd De beoogde inwerkingtreding is januari 2028. — De Rijksoverheid noemt deze beoogde datum. bron
- onzeker De uitkomsten van het onderzoek zijn representatief voor alle zelfstandigen. — Daarvoor ontbreekt een representativiteitsonderbouwing; de tekst zegt dit daarom niet. bron
Noot van de redactie
De wettelijke inhoud komt uit de officiële toelichting. De kritiek en percentages komen uit een onderzoek van een belangenorganisatie; die uitkomsten zijn niet zonder meer representatief voor alle zelfstandigen. Het voorstel is nog niet definitief.Bronnen
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- NRC — „zzp zelfstandigenwet”
- NU.nl — „zzp zelfstandigenwet”
- De Telegraaf — „zzp zelfstandigenwet”