Synthetisch DNA remt kankergen in laboratorium
Onderzoekers brachten de activiteit van het gen MYC met 50 tot 80 procent omlaag, maar de methode is nog geen behandeling voor patiënten.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
.jpg){kind=link}
Britse onderzoekers hebben een methode ontwikkeld om synthetische DNA-moleculen rechtstreeks op een lastig bereikbaar deel van het genoom te richten. In laboratoriumproeven verlaagde de techniek de activiteit van MYC, een gen dat betrokken is bij de groei van veel vormen van kanker.
Het onderzoek richtte zich op zogenoemde triplex-forming oligonucleotides, korte synthetische DNA-strengen die zich aan een specifieke dubbele DNA-streng kunnen hechten. De onderzoekers voegden daar een kunstmatige base aan toe, Z genoemd, om binding aan GC-rijke DNA-gebieden bij normale zuurgraad mogelijk te maken.
GC-rijke gebieden bevatten relatief veel guanine en cytosine. Zulke stukken DNA spelen vaak een rol bij de regulering van genen, maar zijn moeilijk gericht te benaderen omdat de dubbele DNA-structuur stabiel is en alternatieve vormen kan aannemen. De nieuwe base moet die beperking verkleinen.
Volgens hun publicatie testten de onderzoekers de methode op twee regelgebieden van de promotor van MYC. Volgens het peer-reviewed onderzoek in Nucleic Acids Research vormden de aangepaste DNA-strengen daar stabiele en selectieve verbindingen. In reporterproeven en bij het natuurlijke MYC-gen werd de genactiviteit met 50 tot 80 procent onderdrukt.
Dat resultaat betekent niet dat er al een nieuwe kankerbehandeling is. Volgens de publicatie vonden de experimenten plaats in laboratoriumsystemen en celkweek. Er is nog onderzoek nodig naar onder meer aflevering in het lichaam, werking in verschillende weefsels, veiligheid en mogelijke ongewenste effecten.
De onderzoekers benadrukken dat de gebruikte kunstmatige base commercieel beschikbaar is. Die beschikbaarheid zou andere laboratoria kunnen helpen de methode na te maken en te testen. Dezelfde aanpak zou in theorie ook kunnen worden aangepast voor andere genen, maar dat is nog een onderzoeksrichting en geen aangetoonde medische toepassing.
MYC is biologisch belangrijk omdat overactiviteit ervan samenhangt met de groei van veel kankers. Juist daarom kan een methode om dit gen gericht te beïnvloeden interessant zijn voor fundamenteel onderzoek. Volgens de onderzoekers laat de huidige studie zien dat directe, programmeerbare beïnvloeding van DNA onder bepaalde omstandigheden mogelijk is; zij toont niet aan dat tumoren bij mensen kleiner worden of dat patiënten er baat bij hebben.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De centrale bevindingen en de onderzoeksstatus zijn gecontroleerd aan de hand van de universiteit en het gepubliceerde onderzoek. De tekst maakt duidelijk dat het om laboratoriumonderzoek gaat en niet om een bewezen behandeling.
- bevestigd De studie werd op 3 november 2026 gepubliceerd in Nucleic Acids Research. — Genoemd door de University of Portsmouth en opgenomen bij de publicatiegegevens van het onderzoek. bron
- bevestigd De aangepaste DNA-moleculen verminderden de activiteit van MYC met 50 tot 80 procent in laboratoriumproeven. — De universiteit vermeldt dit percentage; het onderzoeksabstract meldt 50 tot 80 procent onderdrukking in de gebruikte assays. bron
- bevestigd De methode is nog geen behandeling voor patiënten. — De universiteit vermeldt dat verder onderzoek nodig is voordat toepassing bij patiënten mogelijk is. bron
- bevestigd MYC is betrokken bij de groei van veel vormen van kanker. — De universiteit beschrijft MYC als een gen dat de groei van veel kankers kan aanjagen wanneer het overactief is. bron
Noot van de redactie
De studie is peer-reviewed en laat activiteit zien in laboratoriumproeven en celgerelateerde assays. Er is geen bewijs voor werkzaamheid of veiligheid bij patiënten; de claim over medische toepassingen blijft toekomstmuziek.Bronnen
- Scientists revive decades-old approach to target cancer-linked genes using synthetic DNA — University of Portsmouth
- Sequence-specific targeting of GC-rich gene loci by parallel triplex-forming oligonucleotides containing a modified nucleobase — Nucleic Acids Research via PubMed Central
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- de Volkskrant — „synthetisch dna”
- RTL Nieuws — „synthetisch dna”
- NOS — „synthetisch dna”