Sancties tegen Strafhof beperken samenwerking hulporganisaties
Volgens RTL Nieuws hebben minstens twintig mensenrechtenorganisaties hun samenwerking met het Internationaal Strafhof beperkt of beëindigd.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Minstens twintig mensenrechtenorganisaties hebben volgens RTL Nieuws de samenwerking met het Internationaal Strafhof in Den Haag beëindigd. Volgens RTL Nieuws zijn Amerikaanse sancties tegen het hof en organisaties die ermee samenwerken de aanleiding.
De Amerikaanse regering legde op 9 oktober sancties op aan het Internationaal Strafhof als instelling. Eerder waren al individuele rechters, aanklagers, medewerkers en Palestijnse mensenrechtenorganisaties getroffen door Amerikaanse maatregelen.
De sancties beperken Amerikaanse personen en bedrijven in het leveren van diensten aan aangewezen personen en instellingen. Ook niet-Amerikaanse organisaties kunnen risico lopen op zogenoemde secundaire sancties wanneer zij blijven samenwerken met partijen die op de Amerikaanse sanctielijst staan.
Volgens een bericht dat RTL Nieuws publiceerde en dat door andere Nederlandse media is overgenomen, hebben zeker twintig mensenrechtenorganisaties daarop hun samenwerking met het hof stopgezet. Welke activiteiten de betrokken organisaties precies hebben beëindigd of beperkt, is niet onafhankelijk bevestigd.
De Coalition for the International Criminal Court waarschuwt dat Europese banken, technologiebedrijven en verzekeraars uit voorzorg diensten kunnen weigeren. Volgens de coalitie kan dat gevolgen hebben voor onderzoeken, rechtszittingen, herstelbetalingen aan slachtoffers en de bescherming van getuigen.
Het European Center for Constitutional and Human Rights noemt de Amerikaanse maatregelen een escalatie in de druk op het hof. De organisatie zegt dat de Verenigde Staten met de sancties niet alleen het Strafhof zelf raken, maar ook het maatschappelijke netwerk dat slachtoffers helpt en informatie over mogelijke internationale misdrijven verzamelt.
De omvang van de terugtrekking door organisaties is niet onafhankelijk bevestigd. De sancties, de juridische risico’s en de oproep aan de Europese Unie om het hof te beschermen zijn wel bevestigd. Voor Nederland is de kwestie direct relevant omdat het Strafhof in Den Haag gevestigd is en Nederland gastland is.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De Verenigde Staten hebben sancties opgelegd aan het ICC als instelling.
- Eerder werden al personen en organisaties rond het hof gesanctioneerd.
- Mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor gevolgen voor juridische en financiële dienstverlening.
- De Coalition for the ICC vraagt de EU om de Blocking Statute te activeren.
Links
Argumenten Sancties tegen een internationaal gerecht en organisaties die bewijs voor slachtoffers verzamelen bedreigen volgens deze benadering de toegang tot recht en kunnen machtige staten aan controle onttrekken.
Waarden Internationale rechtsgelijkheid, mensenrechten en bescherming van slachtoffers.
Gevolgen Europese landen zouden het hof juridisch, financieel en praktisch moeten beschermen, ook als dat spanningen met Washington oplevert.
Midden
Argumenten De onafhankelijkheid van het hof moet worden beschermd, maar Europese landen moeten tegelijk zorgvuldig toetsen hoe zij extraterritoriale Amerikaanse maatregelen juridisch kunnen beantwoorden.
Waarden Rechtsstatelijkheid, multilaterale samenwerking en voorspelbare instituties.
Gevolgen Een gecoördineerde Europese reactie kan het hof ondersteunen, maar kan ook leiden tot een langdurig conflict over bevoegdheden en sanctieregels.
Rechts
Argumenten Vanuit juridisch perspectief kan worden betoogd dat het Strafhof zijn bevoegdheid overschrijdt wanneer het Amerikaanse of Israëlische burgers onderzoekt zonder instemming van de Verenigde Staten. Vanuit dit perspectief zijn sancties een middel om nationale soevereiniteit te beschermen.
Waarden Nationale rechtsmacht, democratische controle en terughoudendheid tegenover internationale instellingen.
Gevolgen Het hof kan minder effectief worden, maar aanhangers van deze lijn zien dat als een prikkel voor duidelijkere bevoegdheidsgrenzen en hervorming.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd met correcties · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De tekst maakt onderscheid tussen onafhankelijk bevestigde sancties en de niet onafhankelijk geverifieerde claim over twintig organisaties. De formulering over terugtrekkende organisaties is daarom aan RTL Nieuws toegeschreven.
- bevestigd De Verenigde Staten legden op 9 oktober 2026 sancties op aan het ICC als instelling. — Bevestigd door ECCHR en de Coalition for the ICC. bron
- bevestigd Niet-Amerikaanse dienstverleners kunnen risico lopen op secundaire sancties. — Beschreven in de juridische en institutionele toelichting van ECCHR. bron
- onzeker Minstens twintig organisaties zijn gestopt met samenwerking. — Alleen gemeld via een doorverwijzing naar RTL Nieuws; niet onafhankelijk bevestigd. bron
1 correctie(s) doorgevoerd
- Was: Minstens twintig mensenrechtenorganisaties zijn gestopt met samenwerking met het Internationaal Strafhof.Nu: Minstens twintig mensenrechtenorganisaties zijn volgens RTL Nieuws gestopt met samenwerking met het Internationaal Strafhof. (De claim kon niet onafhankelijk worden bevestigd.)
Noot van de redactie
De sancties en de beschreven risico’s zijn bevestigd door institutionele bronnen. Het precieze aantal van minstens twintig organisaties komt uit een doorverwijzing naar RTL Nieuws en kon niet onafhankelijk worden gecontroleerd.Bronnen
- Mensenrechtenorganisaties stoppen samenwerking met Strafhof door sancties VS — Nieuwskoerier.nl, verwijzend naar RTL Nieuws
- Joint statement: States Must Act Now to Protect the International Criminal Court from Unlawful US Attacks — European Center for Constitutional and Human Rights
- Coalition for the ICC calls for activation of the EU Blocking Statute — Coalition for the International Criminal Court
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- RTL Nieuws — „internationaal strafhof”
- NOS — „internationaal strafhof”
- Het Parool — „internationaal strafhof”