Klimaatfinanciering voor arme landen blijft ver achter
Nieuwe VN-documenten en een analyse laten zien dat beloofde steun onvoldoende en moeilijk toegankelijk blijft.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Update
Volgens een nieuw rapport van het VN-milieuprogramma UNEP hebben ontwikkelingslanden richting 2035 jaarlijks ongeveer 305 miljard dollar nodig voor klimaatadaptatie. De internationale publieke financiering lag in 2024 op 28,2 tot 31,7 miljard dollar. (UNEP)
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Rijke landen leveren nog altijd veel minder geld voor klimaatadaptatie in ontwikkelingslanden dan nodig is. Dat blijkt uit nieuwe VN-documenten voorafgaand aan de klimaattop COP31, die volgende week in Antalya begint.
De VN stelt dat de rapportage over financiële steun voor nationale adaptatieplannen beperkt blijft. Veel bestaande financieringsbronnen maken niet duidelijk welk deel specifiek naar zulke plannen gaat. Die beperkte rapportage maakt het moeilijk om te beoordelen in hoeverre de beschikbare middelen de kwetsbaarste landen bereiken.
Het Adaptation Gap Report van UNEP schatte de internationale publieke adaptatiefinanciering voor ontwikkelingslanden in 2023 op 26 miljard dollar. De jaarlijkse behoefte in 2035 wordt geraamd op 310 miljard dollar op basis van modelberekeningen, of 365 miljard dollar als nationale plannen worden doorgetrokken.
Bekijk de cijfers
| Bedrag | |
|---|---|
| Publiek 2023 | 26mld dollar |
| Behoefte 2035 laag | 310mld dollar |
| Behoefte 2035 hoog | 365mld dollar |
Daarmee ligt de behoefte twaalf tot veertien keer boven de toen gemeten publieke geldstroom. UNEP waarschuwde eerder al dat het doel om de internationale adaptatiefinanciering in 2025 te verdubbelen naar 40 miljard dollar waarschijnlijk niet wordt gehaald. Het gaat hierbij om aanpassing aan gevolgen van klimaatverandering, zoals watertekorten, hitte, overstromingen en schade aan landbouw en infrastructuur.
De cijfers zeggen niet dat er helemaal geen vooruitgang is. Volgens UNEP hebben de meeste landen inmiddels een nationaal adaptatiebeleid of -plan en meldden landen meer dan 1.600 uitgevoerde adaptatiemaatregelen. Tegelijk waarschuwt het rapport dat een groter aandeel leningen de schuldenlast van kwetsbare landen kan verhogen; meer geld is dus niet automatisch hetzelfde als betere steun.
De kwestie raakt Nederland rechtstreeks via ontwikkelingssamenwerking, internationale klimaatonderhandelingen en de vraag wie de kosten draagt van schade die elders ontstaat. Een vraag voor COP31 is hoe toezeggingen kunnen worden omgezet in publieke middelen, garanties en beter toegankelijke fondsen. De VN meldt in deze documenten beperkingen in de rapportage over de financiering van nationale adaptatieplannen.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De gemeten publieke adaptatiefinanciering ligt volgens UNEP ver onder de geraamde behoefte voor 2035.
- De VN meldt dat toegang tot multilaterale fondsen ongelijk is.
- De VN-documenten bevatten geen nieuw bindend financieringsakkoord.
Links
Argumenten Rijke landen hebben een grotere historische verantwoordelijkheid en moeten vooral publieke, voorspelbare subsidies leveren in plaats van leningen.
Waarden Klimaatrechtvaardigheid, internationale solidariteit en bescherming van kwetsbare gemeenschappen.
Gevolgen Te weinig geld vergroot schade, schulden en ongelijkheid in landen die relatief weinig hebben bijgedragen aan de opwarming.
Midden
Argumenten Er is een combinatie nodig van publieke middelen, multilaterale banken, garanties en betere procedures, met controle op doelmatigheid.
Waarden Effectiviteit, uitvoerbaarheid en gedeelde verantwoordelijkheid.
Gevolgen Een mix kan meer kapitaal mobiliseren, maar alleen als toegang, transparantie en schuldhoudbaarheid worden bewaakt.
Rechts
Argumenten Financiering moet gekoppeld zijn aan hervormingen, goed bestuur en projecten die aantoonbaar economische weerbaarheid vergroten.
Waarden Verantwoordelijkheid voor belastinggeld, nationale autonomie en doelmatigheid.
Gevolgen Voorwaarden kunnen verspilling beperken, maar te strenge eisen kunnen juist de toegang voor kwetsbare landen vertragen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kerncijfers en de beschrijving van de nieuwe VN-publicatie zijn terug te vinden in de genoemde primaire bronnen. De tekst onderscheidt gemeten geldstromen, modelramingen en beleidskeuzes.
- bevestigd De internationale publieke adaptatiefinanciering bedroeg in 2023 26 miljard dollar. — UNEP noemt dit bedrag in het Adaptation Gap Report. bron
- bevestigd De behoefte in 2035 wordt geraamd op 310 tot 365 miljard dollar per jaar. — UNEP geeft beide ramingen, afhankelijk van de berekeningsmethode. bron
- bevestigd De VN meldt beperkte uitsplitsing van financiering voor nationale adaptatieplannen. — Dit staat in document FCCC/SBI/2026/23/Add.1. bron
Noot van de redactie
De omvang van de behoefte is een modelraming en geen gerealiseerde uitgave. De nieuwe VN-publicatie benadrukt vooral gebrekkige uitsplitsing en ongelijke toegang; er is geen nieuw bindend akkoord over extra geld.Bronnen
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- NOS — „klimaatfinanciering klimaatadaptatie”
- Het Parool — „klimaatfinanciering klimaatadaptatie”
- de Volkskrant — „klimaatfinanciering klimaatadaptatie”