Oude uil jaagde waarschijnlijk overdag
Een uitzonderlijk goed bewaard fossiel uit Messel werpt nieuw licht op het ontstaan van nachtelijk gedrag bij uilen.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Een ongeveer 47 miljoen jaar oude uil uit de Duitse groeve Messel jaagde waarschijnlijk overdag. Dat leiden onderzoekers af uit de uitzonderlijke bewaring van het fossiel en de anatomie van de vogel.
Het fossiel is afkomstig uit de Messelgroeve, een vindplaats die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat. Het skelet bevat nog delen van de veren en resten van een insect in de maagstreek. Volgens de onderzoekers gaat het om een van de best bewaarde fossiele uilen die tot nu toe zijn beschreven.
De studie verscheen in het tijdschrift Current Biology. De onderzoekers vergeleken onder meer de oog- en schedelkenmerken van het fossiel met die van levende uilen. Daaruit volgt volgens hen dat de vogel niet was aangepast aan jagen in volledige duisternis, zoals veel moderne uilen dat wel zijn.
Het gaat om een reconstructie van gedrag: het fossiel laat niet rechtstreeks zien op welk moment van de dag het dier actief was. De combinatie van anatomische kenmerken, de vindplaats en de evolutionaire positie ondersteunt volgens de onderzoekers wel de conclusie dat nachtelijk gedrag bij uilen later is ontstaan dan de groep zelf.
De vondst past bij het beeld dat de typische eigenschappen van uilen niet allemaal tegelijk zijn ontstaan. Vliegen, jagen, een gespecialiseerde schedel en nachtelijke activiteit ontwikkelden zich vermoedelijk in verschillende stappen. Het fossiel laat daardoor niet alleen zien wanneer een dier leefde, maar ook hoe kenmerken in de evolutie kunnen worden gecombineerd.
De onderzoekers schrijven dat nachtelijk gedrag bij uilen mogelijk pas tegen het einde van het Eoceen algemeen werd. Dat is een wetenschappelijke interpretatie op basis van één bijzonder fossiel, geen definitief bewijs voor het gedrag van alle vroege uilen. Nieuwe vondsten kunnen het beeld verder aanscherpen.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kernfeiten zijn bevestigd door het onderzoeksinstituut en de vermelde wetenschappelijke publicatie. De tekst maakt duidelijk onderscheid tussen waarneming en evolutionaire interpretatie.
- bevestigd Het fossiel is ongeveer 47 miljoen jaar oud en komt uit de Messelgroeve. — Senckenberg beschrijft de ouderdom en vindplaats. bron
- bevestigd De studie verscheen in Current Biology. — De bron vermeldt de publicatie en DOI. bron
- bevestigd Het fossiel bevat veren en resten van een insect. — De onderzoekscommunicatie beschrijft de uitzonderlijke bewaring en maaginhoud. bron
- bevestigd De onderzoekers leiden daaruit waarschijnlijk dagactiviteit af. — Dit is de conclusie van de studie, in de tekst als interpretatie weergegeven. bron
Noot van de redactie
De publicatie is peer-reviewed. De conclusie over dagactief gedrag is een evolutionaire reconstructie op basis van anatomie en fossiele context, geen directe observatie.Bronnen
- Not a “night owl” yet: An extraordinary bird fossil from the Messel pit — Senckenberg Nature Research
- Evidence for diurnal habits in an exceptionally preserved Eocene owl — Current Biology
- Noch keine Nachteule: Außergewöhnliches Vogelfossil aus der Grube Messel beschrieben — Informationsdienst Wissenschaft
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- AD — „wetenschap paleontologie”
- de Volkskrant — „wetenschap paleontologie”
- RTL Nieuws — „wetenschap paleontologie”