Bijna een kwart bedrijven stelt investeringen uit of schrapt plannen
Vooral vastgoed, horeca en industrie ervaren belemmeringen bij nieuwe investeringen.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
.jpg){kind=link}
Bijna een kwart van de Nederlandse bedrijven heeft in de afgelopen twaalf maanden geplande investeringen uitgesteld of geschrapt. Dat blijkt uit de Conjunctuurenquête Nederland van oktober, uitgevoerd door CBS, KVK, EIB, MKB-Nederland en VNO-NCW.
Volgens het onderzoek stelde 14,1 procent van de bedrijven investeringen uit. Nog eens 2,5 procent zag van geplande investeringen af en 7,6 procent deed beide. De cijfers gaan over bedrijven buiten de financiële sector en nutsbedrijven en beschrijven wat ondernemers in de twaalf maanden tot oktober 2026 melden.
De terughoudendheid is niet overal even groot. In de verhuur en handel van onroerend goed stelde 36,5 procent investeringen uit en zag 3 procent van de plannen af; 9 procent deed beide. In de horeca meldde 23,7 procent uitstel en 11,3 procent zowel uitstel als het schrappen van plannen. In de industrie waren die aandelen respectievelijk 18,6 en 11,5 procent.
Bekijk de cijfers
| Investeringen uitgesteld | |
|---|---|
| Vastgoed | 36,5% |
| Horeca | 23,7% |
| Industrie | 18,6% |
| Vervoer en opslag | 15,3% |
| Detailhandel | 8,7% |
Bijna de helft van de ondernemers, 48 procent, zegt bovendien belemmeringen te ervaren bij het investeren. Financiële beperkingen worden door 17 procent genoemd. Nog eens 14 procent wijst op onzekerheid over toekomstig economisch beleid of regelgeving. In vastgoed worden regelgeving, vergunningen en infrastructuur het vaakst als probleem genoemd; landbouw en industrie noemen relatief vaak onzekerheid over toekomstig beleid.
De enquête laat tegelijk zien dat bedrijven niet alle investeringen stilleggen. Technologie is volgens de onderzoekers het belangrijkste investeringsgebied om ondernemingen toekomstbestendig te maken. Tien procent van de bedrijven had in de afgelopen twaalf maanden helemaal geen investeringsplannen.
Het ondernemersvertrouwen bleef aan het begin van het vierde kwartaal steken op -5,3. Dat cijfer is een saldo van positieve en negatieve antwoorden over de economische omstandigheden en is dus geen percentage bedrijven dat pessimistisch is. De combinatie met uitgestelde investeringen wijst op voorzichtigheid, maar bewijst niet dat de investeringen in alle bedrijfstakken daadwerkelijk dalen.
Uitstel kan ook gevolgen hebben voor huishoudens en werknemers. Minder bedrijfsinvesteringen kunnen opdrachten, innovatie en productiviteitsgroei vertragen, terwijl investeringen in technologie juist kunnen doorgaan. Het onderzoek meet de gemelde plannen en belemmeringen van ondernemers; het zegt niet hoeveel euro aan investeringen uiteindelijk verloren gaat of wanneer uitgestelde projecten alsnog worden uitgevoerd.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- Technologie is volgens de enquête het belangrijkste investeringsgebied om bedrijven toekomstbestendig te maken.
- 65,8 procent van de bedrijven stelde investeringen niet uit en zag er niet van af.
▼ Zorgpunten
- 48 procent van de ondernemers ervaart belemmeringen bij investeringen; 17 procent noemt financiële beperkingen.
- In vastgoed, horeca en industrie liggen de gemelde uitstel- en afstelpercentages hoger dan gemiddeld.
Kritische noot
Het onderzoek gaat over gemelde investeringsplannen en belemmeringen, niet over gerealiseerde investeringsbedragen. Het ondernemersvertrouwen van -5,3 is een saldo-indicator en geen directe meting van economische groei.
Wie merkt wat
- Ondernemers
- Zij kunnen projecten uitstellen door financieringsproblemen, regelgeving of onzekerheid over toekomstig beleid.
- Werknemers
- Minder investeringen kunnen opdrachten en innovatie afremmen, al kunnen technologische investeringen doorgaan.
- Overheid
- Beleidszekerheid, vergunningen en infrastructuur worden door ondernemers genoemd als factoren die investeringsbesluiten beïnvloeden.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het CBS en samenwerkingspartners ondervroegen ondernemers in de Conjunctuurenquête Nederland van oktober 2026.
- 24,2 procent van de bedrijven meldde uitstel, afstel of beide bij geplande investeringen.
- Financiële beperkingen en onzekerheid over beleid of regelgeving zijn veelgenoemde belemmeringen.
Links
Argumenten Benadrukt dat investeringen in verduurzaming, innovatie en personeel niet mogen afhangen van de financiële ruimte van afzonderlijke bedrijven en dat publieke investeringen onzekerheid kunnen verkleinen.
Waarden Collectieve verantwoordelijkheid, economische zekerheid en een sterke publieke sector.
Gevolgen Meer overheidssteun of publieke investeringen kan projecten op gang houden, maar vraagt om duidelijke selectiecriteria en publieke middelen.
Midden
Argumenten Benadrukt voorspelbaar beleid, snellere vergunningen en gerichte ondersteuning waar aantoonbare financierings- of infrastructuurproblemen investeringen blokkeren.
Waarden Institutionele betrouwbaarheid, uitvoerbaarheid en evenwicht tussen markt en overheid.
Gevolgen Een stabieler investeringsklimaat kan uitstel beperken zonder elke bedrijfsbeslissing met subsidie te compenseren.
Rechts
Argumenten Benadrukt dat hoge lasten, complexe regels en onduidelijk beleid ondernemers terughoudend maken en dat de overheid vooral randvoorwaarden moet verbeteren.
Waarden Ondernemerschap, lagere regeldruk en verantwoordelijkheid van bedrijven zelf.
Gevolgen Minder regels kan investeringen versnellen, maar verlaagt niet automatisch financiële risico’s of de onzekerheid over de vraag.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kerncijfers en de uitsplitsingen komen rechtstreeks uit de CBS-publicatie van 5 november 2026. De duiding blijft beperkt tot wat de enquête wel en niet meet.
- bevestigd Bijna een kwart van de bedrijven stelde investeringen uit of schrapte plannen in de afgelopen twaalf maanden. — CBS rapporteert 14,1 procent uitstel, 2,5 procent afstel en 7,6 procent beide. bron
- bevestigd 48 procent van de ondernemers ervaart belemmeringen bij investeringen. — Dit staat in de CBS-publicatie over de enquête van oktober 2026. bron
- bevestigd Het ondernemersvertrouwen staat op -5,3. — CBS noemt dit cijfer voor het begin van het vierde kwartaal van 2026. bron
Noot van de redactie
De cijfers komen uit de Conjunctuurenquête Nederland van oktober 2026. Het onderzoek meet antwoorden van bedrijven over uitstel, afstel en belemmeringen; het meet niet de uiteindelijke euro-omvang van investeringen.Bronnen
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- De Telegraaf — „investeringen ondernemers”
- Trouw — „investeringen ondernemers”
- RTL Nieuws — „investeringen ondernemers”