Ozonlaag blijft herstellen ondanks groot gat boven Antarctica
Het ozongat van 2026 was uitzonderlijk groot, maar internationale maatregelen houden het herstel op koers.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
.jpg){kind=link}
Het ozongat boven Antarctica was dit jaar het zevende grootste in 48 jaar metingen. Toch zeggen NOAA- en NASA-wetenschappers dat de ozonlaag op lange termijn blijft herstellen, mede doordat ozonafbrekende stoffen door internationale afspraken sterk zijn teruggedrongen.
NOAA en NASA berekenden dat het ozongat tussen 7 september en 13 oktober gemiddeld ongeveer 25 miljoen vierkante kilometer groot was. Dat is meer dan twee keer de oppervlakte van de Verenigde Staten. Het grootste oppervlak van dit jaar werd op 18 september gemeten: 27,1 miljoen vierkante kilometer.
De uitzonderlijke omvang betekent niet automatisch dat de langetermijntrend is omgekeerd. Volgens NOAA werd het gat dit jaar groter door een ongewoon sterke poolwervel. Die hield koude omstandigheden boven Antarctica langer in stand, waardoor chemische reacties die ozon afbreken meer ruimte kregen.
Copernicus zag eveneens een snelle groei in september, maar meldt dat andere maatstaven dicht bij hun historische gemiddelden bleven. De minimale ozonwaarde en het ozonmassatekort gaven daardoor een minder uitzonderlijk beeld dan alleen de oppervlakte. Dat onderscheid is belangrijk: het oppervlak meet niet volledig hoe diep het ozonverlies is.
De beschermende ozonlaag absorbeert een groot deel van schadelijke ultraviolette straling. Het ozongat ontstaat jaarlijks tijdens de lente op het zuidelijk halfrond, wanneer koude stratosferische wolken chemische reacties met chloor en broom mogelijk maken. De metingen gaan terug tot het einde van de jaren zeventig.
De hoeveelheid ozonafbrekende stoffen in de atmosfeer is door internationale afspraken afgenomen. NOAA stelt dat het ozongat zonder die daling nog 3,5 miljoen vierkante kilometer groter had kunnen zijn. Dat is een modelmatige vergelijking, geen directe meting van een alternatieve wereld.
De uitkomst is daarom dubbel. 2026 was geen klein ozonjaar en weersomstandigheden kunnen de jaarlijkse cijfers sterk beïnvloeden. Volgens NOAA, NASA en Copernicus blijft de ozonlaag op lange termijn herstellen, ondanks de jaarlijkse schommelingen. Het herstel verloopt langzaam en vraagt blijvende naleving van het Montreal Protocol; het is geen reden om kortetermijnschommelingen te negeren.
Toon ook de regio en de plek van dichtbij
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De cijfers over oppervlakte, rangorde en meetperiode komen uit de NOAA/NASA-publicatie. De uitleg over variatie tussen oppervlakte, diepte en ozonmassatekort is gecontroleerd aan de hand van Copernicus.
- bevestigd Het ozongat van 2026 was het zevende grootste in 48 jaar metingen. — NOAA en NASA rapporteren deze rangorde op basis van het seizoensgemiddelde. bron
- bevestigd Het gemiddelde oppervlak bedroeg ongeveer 25 miljoen vierkante kilometer tussen 7 september en 13 oktober. — NOAA vermeldt deze meetperiode en waarde. bron
- bevestigd De ozonlaag blijft op lange termijn herstellen. — NOAA/NASA stellen dat herstel later deze eeuw op koers blijft; Copernicus verwijst naar kleinere en kortere ozongaten in recente jaren. bron
- bevestigd Zonder internationale reductie van ozonafbrekende stoffen had het gat 3,5 miljoen vierkante kilometer groter kunnen zijn. — Dit is de door NOAA genoemde vergelijking met hogere historische concentraties. bron
Noot van de redactie
De metingen en verklaringen zijn afkomstig van NOAA/NASA en Copernicus. Het positieve langetermijnbeeld wordt gecombineerd met de kanttekening dat het ozongat in 2026 uitzonderlijk groot was.Bronnen
- NOAA, NASA release measurements of 2026 ozone hole — NOAA
- Copernicus: Ozone hole reaches notable threshold early again as area increases above average in 2026 — Copernicus Atmosphere Monitoring Service
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy