Vijf van zeven reptielensoorten gaan achteruit
Nieuwe cijfers van CBS en RAVON laten een toename van de muurhagedis zien.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
De populaties van vijf van de zeven Nederlandse reptielensoorten nemen af. Dat blijkt uit de nieuwste trendcijfers van het CBS, dat de monitoring samen met RAVON uitvoert.
Het gaat om de inheemse slangen en hagedissen die in het landelijke meetprogramma worden gevolgd. Volgens het CBS beschrijven de cijfers trends over een lange periode, met daarnaast onderscheid tussen de ontwikkeling sinds 1994 en de recentere ontwikkeling vanaf 2014.
De muurhagedis is de uitzondering in de nieuwe cijfers: die soort neemt toe. Voor de andere soorten is het beeld overwegend negatief. Volgens het CBS verschilt de exacte trend per soort en wordt deze door CBS en RAVON berekend uit waarnemingen en tellingen in vaste meetgebieden.
De cijfers beschrijven populatietrends, niet het aantal dieren dat op een bepaald moment in Nederland leeft. Ook zeggen ze niet dat iedere lokale populatie dezelfde ontwikkeling doormaakt. Uit de landelijke trends alleen valt niet af te leiden welke rol weersomstandigheden, zoekinspanning of veranderingen in leefgebied bij afzonderlijke tellingen spelen.
De trendcijfers alleen tonen niet aan welke rol verlies en versnippering van leefgebied bij de achteruitgang spelen. RAVON noemt onder meer veranderingen in beheer, verdroging en de kwaliteit van open en halfopen natuur als factoren die voor verschillende soorten belangrijk kunnen zijn. De nieuwe cijfers wijzen vooral op de ontwikkeling, niet op één bewezen oorzaak voor alle soorten.
De toename van de muurhagedis bewijst op zichzelf niet dat gerichte maatregelen effect hebben. De landelijke trend geeft evenmin uitsluitsel over de bijdrage van eventueel leefgebiedherstel of herintroductie in Limburg rond de Sint-Pietersberg. Een toename betekent bovendien niet automatisch dat de soort buiten gevaar is.
Voor natuurbeleid is de hoofdvraag daarom niet alleen welke soort nu toeneemt, maar of die trend standhoudt en of de leefgebieden van de afnemende soorten kunnen worden verbeterd. De monitoring maakt zichtbaar waar de druk het grootst is, maar bepaalt niet zelf welke beleidskeuzes Nederland daarna maakt.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kern van het artikel volgt de actuele CBS- en CLO-informatie. Oorzaken zijn voorzichtig geformuleerd en niet als één bewezen verklaring gepresenteerd.
- bevestigd Vijf van de zeven reptielensoorten gaan achteruit. — De nieuwe CBS-kop en publicatieplanning noemen deze trend. bron
- bevestigd De muurhagedis neemt toe. — De actuele CLO-indicator beschrijft de toename van de muurhagedis. bron
- bevestigd De cijfers zijn gebaseerd op monitoring door CBS en RAVON. — CBS beschrijft de reptielenstatistiek en de samenwerking met RAVON. bron
Noot van de redactie
De trendverdeling en de toename van de muurhagedis zijn gebaseerd op de actuele CBS-publicatieplanning en de bijgewerkte CLO-indicator. De oorzaken verschillen per soort en zijn niet volledig vastgesteld.Bronnen
- Trend reptielen (slangen en hagedissen) — Centraal Bureau voor de Statistiek
- Reptielen van de Habitatrichtlijn, 1994-2025 — Compendium voor de Leefomgeving
- Balans 2025: reptielen en amfibieën — RAVON
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- Het Parool — „reptielen biodiversiteit”
- de Volkskrant — „reptielen biodiversiteit”
- NU.nl — „reptielen biodiversiteit”