D66 en PRO willen bepaalde politieke dubbelfuncties verbieden
Minister Heerma staat positief tegenover een voorstel om bepaalde dubbele mandaten tussen bestuurslagen wettelijk onmogelijk te maken.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
D66 en PRO willen het combineren van een Kamerzetel met een politieke functie in een gemeente of provincie verbieden. Ook moet een Statenlid volgens hun plan niet tegelijk wethouder of burgemeester in dezelfde provincie kunnen zijn.
Minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma staat positief tegenover het voorstel. Hij zei dat het goed is om politieke dubbelmandaten opnieuw kritisch te bekijken en sprak over het belang van zuivere verhoudingen tussen de verschillende bestuurslagen.
PRO-Kamerlid Mohammed Mohandis kondigde het plan aan tijdens het debat over de begroting van Binnenlandse Zaken. Volgens het verslag van de Tweede Kamer werken D66 en PRO aan een wetsvoorstel. Het is nog niet ingediend en er is nog geen besluit over de precieze juridische vorm.
De partijen willen de combinatie van het Tweede Kamerlidmaatschap met lokale of provinciale politieke functies onmogelijk maken. Daarmee zouden Kamerleden niet langer tegelijkertijd gemeenteraadslid of Statenlid kunnen zijn. Het voorstel richt zich daarnaast op de combinatie van Statenlid en wethouder of burgemeester binnen dezelfde provincie.
Mohandis noemt tijdgebrek en mogelijke belangenverstrengeling als redenen voor de aanscherping. Wie tegelijk op meerdere bestuursniveaus actief is, moet verschillende belangen en vergaderingen combineren. De initiatiefnemers vinden dat daardoor zetels onderbezet kunnen raken en functies onvoldoende aandacht krijgen.
Het plan raakt vooral politici die bewust meerdere mandaten combineren. Milan Schenk, Kamerlid voor Forum voor Democratie en raadslid in Teylingen, zei volgens Binnenlands Bestuur dat hij zich bijna beledigd voelde door het voorstel. Hij vindt dat kiezers zelf kunnen beoordelen of een politicus zijn functies goed vervult. Volgens Binnenlands Bestuur combineren of combineerden ook andere FVD-politici landelijke en lokale functies.
De discussie gaat daarmee niet alleen over werkdruk, maar ook over de vraag wie de grenzen van politieke functies bepaalt. De initiatiefnemers wijzen op tijdgebrek en mogelijke belangenverstrengeling. Daartegenover staat het eerder genoemde argument dat kiezers zelf kunnen beoordelen of een politicus zijn functies goed vervult.
Mohandis verwacht het voorstel begin 2027 in te dienen. Daarna moeten Tweede en Eerste Kamer bepalen of de combinatie van functies inderdaad wettelijk wordt beperkt. Tot die tijd verandert er door de aankondiging zelf niets aan de bestaande mandaten.
De kern van het nieuws is daarom voorlopig een politieke toezegging, geen nieuwe wet. De minister staat positief tegenover het plan, maar de uiteindelijke tekst, overgangsregels en parlementaire meerderheid zijn nog onzeker.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- D66 en PRO werken aan een wetsvoorstel over politieke dubbelmandaten.
- Het voorstel betreft onder meer Kamerleden met een gemeentelijke of provinciale functie.
- Ook de combinatie van Statenlid met wethouder of burgemeester binnen dezelfde provincie moet volgens de initiatiefnemers onmogelijk worden.
- Minister Heerma heeft positief gereageerd, maar er is nog geen wetsvoorstel aangenomen.
- De precieze tekst en parlementaire meerderheid zijn nog onbekend.
Links
Argumenten Een wettelijke grens voorkomt dat volksvertegenwoordigers te veel functies tegelijk vervullen en beperkt risico's op belangenverstrengeling tussen bestuurslagen.
Waarden Gelijke politieke verantwoordelijkheid, transparantie en sterke publieke instituties.
Gevolgen Een verbod kan de kwaliteit van toezicht en vertegenwoordiging versterken, maar verkleint mogelijk de ruimte voor lokale politieke ervaring in Den Haag.
Midden
Argumenten Dubbele functies kunnen per geval verschillen; een duidelijke wettelijke hoofdregel met redelijke overgangsregelingen kan daarom beter werken dan volledige vrijblijvendheid.
Waarden Uitvoerbaarheid, rechtszekerheid en een evenwicht tussen lokale betrokkenheid en onafhankelijk toezicht.
Gevolgen Een regeling kan duidelijkheid geven, maar moet zorgvuldig bepalen welke combinaties verboden zijn en hoe zittende politici kunnen overstappen.
Rechts
Argumenten Kiezers moeten zelf kunnen beoordelen of een politicus meerdere functies goed vervult. Een verbod legt extra beperkingen op aan volksvertegenwoordigers en kan gevestigde partijen bevoordelen.
Waarden Kiezerssoevereiniteit, politieke keuzevrijheid en minder regelgeving.
Gevolgen Behoud van dubbelmandaten houdt de toegang tot politieke functies ruimer, maar laat zorgen over tijdsbesteding en dubbele belangen bestaan.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De aangekondigde plannen en de reactie van de minister zijn terug te vinden in het debatverslag en een onafhankelijk bericht op basis van ANP. Het artikel maakt duidelijk onderscheid tussen een aangekondigd wetsvoorstel en geldende wetgeving.
- bevestigd D66 en PRO willen de combinatie van een Kamerzetel met een lokale of provinciale politieke functie verbieden. — Dit staat in het debatverslag en wordt beschreven door Binnenlands Bestuur. bron
- bevestigd Het plan omvat ook een verbod op de combinatie van Statenlid en wethouder of burgemeester in dezelfde provincie. — Mohandis noemt deze tweede voorgestelde beperking in het debat. bron
- bevestigd Minister Pieter Heerma staat positief tegenover het voorstel. — Binnenlands Bestuur citeert Heerma hierover. bron
- bevestigd Het wetsvoorstel is nog niet ingediend. — Het debatverslag spreekt over een voorstel dat de partijen nog uitwerken; Binnenlands Bestuur meldt indiening begin 2027. bron
- bevestigd Milan Schenk zei zich bijna beledigd te voelen door het voorstel. — Deze reactie wordt door Binnenlands Bestuur gemeld. bron
- bevestigd Door de aankondiging verandert er nog niets aan bestaande mandaten. — De bronnen beschrijven een nog uit te werken wetsvoorstel en geen aangenomen wet. bron
Noot van de redactie
Zeker is dat D66 en PRO het voorstel hebben aangekondigd en dat minister Heerma positief reageerde. Het wetsvoorstel is nog niet ingediend; de precieze verboden, overgangsregels en parlementaire steun zijn onbekend.Bronnen
- Minister positief over voorstel verbod politieke dubbelfuncties — Binnenlands Bestuur
- Begroting Binnenlandse Zaken (37 020-VII), debatverslag — Tweede Kamer
- 21e vergadering, donderdag 5 november 2026 — OpenTK
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- Het Parool — „d66 pro”
- Trouw — „d66 pro”
- NRC — „d66 pro”