Gerichte natuurbescherming helpt bedreigde soorten herstellen
Een peer-reviewed studie laat zien dat kleine populaties niet automatisch tot uitsterven gedoemd zijn.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Dierenpopulaties die tot minder dan vijftig wilde exemplaren zijn gekrompen, kunnen zich herstellen als ze gerichte bescherming krijgen. Dat blijkt uit een internationale studie naar 141 vogel- en zoogdiersoorten.
Onderzoekers van onder meer Monash University en de Zoological Society of London onderzochten vogel- en zoogdiersoorten die sinds 1950 onder de grens van vijftig wilde exemplaren waren gekomen. De studie is gepubliceerd in Proceedings of the Royal Society B en is daarmee peer-reviewed.
Van de 51 soorten waarvoor directe beschermingsmaatregelen beschikbaar waren, bereikte 61 procent later opnieuw een populatie van minstens honderd dieren. De maatregelen varieerden van het bestrijden van invasieve roofdieren en herstel van leefgebied tot fokprogramma’s en het uitzetten van dieren.
Bekijk de cijfers
| Aandeel soorten | |
|---|---|
| Directe maatregelen: herstel | 61% |
| Geen directe steun: uitsterven | 37% |
| Geen directe steun: herstel | 2% |
De onderzoekers vergeleken die groep met soorten waarvoor geen directe ondersteuning werd geregistreerd. Volgens de onderzoekers stierf in die groep 37 procent uit en bereikte 2 procent een populatie van minstens honderd dieren. De studie is een historische analyse van soorten met voldoende gegevens; het is geen gecontroleerd experiment waarin beleid willekeurig werd toegewezen.
Volgens de auteurs ondermijnt het resultaat de gedachte dat zeer kleine populaties door inteelt en demografische risico’s vrijwel altijd onherstelbaar zijn. Dat betekent niet dat elke soort kan worden gered. Volgens de auteurs is het ook van belang de oorzaken van de achteruitgang aan te pakken, zoals habitatverlies, invasieve soorten of jacht.
Een genoemd voorbeeld is de Lord Howe-ral, een Australische vogelsoort. Volgens de studie groeide die populatie van 23 vogels aan het einde van de jaren zeventig tot meer dan 1.600. Dat voorbeeld laat vooral zien dat langdurige bescherming effect kan hebben; het is geen gemiddelde voor alle bedreigde soorten.
De resultaten bieden een concreet tegenwicht tegen een harde selectie waarbij de kleinste populaties als kansloos worden beschouwd. Tegelijk blijft de bredere biodiversiteitscrisis bestaan. De conclusie van het onderzoek is daarom niet dat bescherming vanzelf werkt, maar dat herstel bij zeer kleine populaties vaker voorkwam in de groep met directe beschermingsmaatregelen.
Toon ook de regio en de plek van dichtbij
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De onderzoeksstatus, aantallen en percentages zijn gecontroleerd tegen de openbare onderzoeksinformatie en de publicatieverwijzing van de Royal Society. De tekst benoemt de beperkingen van observationele historische gegevens.
- bevestigd De studie onderzocht 141 vogel- en zoogdiersoorten die onder vijftig wilde exemplaren kwamen. — Dit staat in de onderzoeksinformatie van Monash University en ZSL. bron
- bevestigd Van de 51 soorten met directe beschermingsmaatregelen herstelde 61 procent tot minstens honderd exemplaren. — Het percentage en de groepsgrootte staan in de onderzoeksinformatie. bron
- bevestigd De studie is gepubliceerd in Proceedings of the Royal Society B. — De publicatieverwijzing staat bij de studie en de DOI verwijst naar de Royal Society. bron
- bevestigd De Lord Howe-ral groeide van 23 naar meer dan 1.600 vogels. — Dit voorbeeld wordt genoemd in de onderzoeksinformatie. bron
Noot van de redactie
De studie is peer-reviewed en bevat historische vergelijkingen, geen gerandomiseerde proef. De positieve uitkomst geldt voor soorten met geregistreerde gerichte maatregelen en kan niet zonder meer naar alle bedreigde soorten worden veralgemeniseerd.Bronnen
- Small populations, big potential: New research overturns extinction assumptions — Australian Science Media Centre / Monash University
- Proceedings of the Royal Society B, DOI 10.1098/rspb.2026.2436 — Royal Society
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- Het Parool — „biodiversiteit natuurbescherming”
- Trouw — „biodiversiteit natuurbescherming”
- NRC — „biodiversiteit natuurbescherming”