ANC haalt historisch lage score bij lokale verkiezingen
De regeringspartij blijft de grootste; problemen met publieke dienstverlening waren een belangrijk verkiezingsthema.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Het Zuid-Afrikaanse ANC heeft bij de lokale verkiezingen zijn laagste verkiezingsscore ooit gehaald. Volgens de officiële uitslag kreeg de partij 31 procent van de stemmen, terwijl de Democratische Alliantie uitkwam op 25 procent.
De uitslag bevestigt de langdurige terugval van het African National Congress, de partij die Zuid-Afrika sinds het einde van de apartheid politiek domineerde. Bij de vorige lokale verkiezingen in 2021 kreeg het ANC nog 45 procent van de stemmen. In de nationale verkiezingen van 2024 verloor de partij al haar parlementaire meerderheid.
De verkiezingen van woensdag gingen over gemeenten en steden, waaronder grote stedelijke gebieden. Het ANC bleef landelijk de grootste partij, maar de uitslag is versnipperd. Meer dan vijfhonderd partijen deden mee; ongeveer dertig procent van de stemmen ging naar zeven andere grote partijen. De partij van voormalig president Jacob Zuma werd met ongeveer tien procent derde.
Kiezers noemen volgens AP vooral problemen met basisvoorzieningen. In verschillende gemeenten zijn er langdurige onderbrekingen van water en elektriciteit, slechte wegen en straatverlichting en het feit dat afval niet regelmatig wordt opgehaald. Die klachten wijzen erop dat het dagelijks functioneren van lokale overheden voor kiezers een belangrijk thema was.
ANC-secretaris-generaal Fikile Mbalula noemde de uitslag volgens AP catastrofaal en zei dat de partij opnieuw vertrouwen moet verdienen door dienstverlening. DA-leider Geordin Hill-Lewis zei volgens AP dat zijn partij een belangrijke stap heeft gezet om de grootste partij van Zuid-Afrika te worden.
De uitslag kan coalitieonderhandelingen in gemeenten ingewikkelder maken. Geen enkele partij heeft overal een meerderheid, waardoor samenwerking nodig blijft. Het ANC en de DA werken al samen in de nationale regering die na de verkiezingen van 2024 ontstond, maar lokale coalities kunnen andere verhoudingen krijgen en instabiel worden.
Voor Nederland en Europa kunnen eventuele gevolgen voor de handel met Zuid-Afrika relevant zijn. De verkiezingen veranderen niet automatisch het nationale beleid, maar kunnen de druk op de regering vergroten om infrastructuur, energievoorziening en gemeentelijke dienstverlening te verbeteren. Welke lokale coalities ontstaan, is nog onzeker.
Toon ook de regio en de plek van dichtbij
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het ANC bleef de grootste partij met 31 procent van de stemmen.
- De DA kreeg 25 procent.
- De uitslag is versnipperd over veel partijen.
- Lokale coalities moeten nog worden gevormd.
Links
Argumenten Ziet de uitslag als bewijs dat publieke voorzieningen en sociale ongelijkheid zwaarder moeten wegen dan partijtraditie of marktbeleid.
Waarden Gelijkheid, publieke dienstverlening en herstel van staatscapaciteit.
Gevolgen Wil meer publieke investeringen en strengere verantwoording van gemeenten.
Midden
Argumenten Benadrukt dat kiezers zowel het ANC als de oppositie verantwoordelijk kunnen houden en dat werkbare coalities belangrijker zijn dan symbolische winst.
Waarden Bestuurlijke continuïteit, dienstverlening en compromis.
Gevolgen Waarschuwt voor instabiele lokale regeringen als partijen geen afspraken maken.
Rechts
Argumenten Legt de nadruk op corruptiebestrijding, efficiënt bestuur en samenwerking met private partijen om infrastructuur en nutsvoorzieningen te herstellen.
Waarden Verantwoordelijkheid, orde en economische doelmatigheid.
Gevolgen Vreest dat meer overheidsuitgaven zonder hervormingen de dienstverlening niet duurzaam verbeteren.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De percentages, eerdere verkiezingsuitslagen en genoemde publieke problemen zijn in AP en Reuters terug te vinden. De mogelijke coalitiegevolgen zijn als vooruitblik geformuleerd.
- bevestigd Het ANC kreeg 31 procent en de DA 25 procent bij de lokale verkiezingen. — AP, op basis van officiële resultaten. bron
- bevestigd Het ANC kreeg in 2021 45 procent bij de lokale verkiezingen. — AP vermeldt dit als vergelijking. bron
- bevestigd De uitslag hangt samen met frustratie over water, elektriciteit, wegen en afvalinzameling. — AP noemt deze voorzieningen als belangrijke verkiezingsthema's. bron
Noot van de redactie
De landelijke stempercentages zijn gebaseerd op officiële resultaten zoals gerapporteerd door AP. Lokale coalities en de uiteindelijke machtsverdeling zijn nog niet vastgesteld.Bronnen
- South Africa's ANC faces worst election results as voters react to service failures — Associated Press
- South Africa's ANC battered by local election losses ahead of coalition talks — Reuters via MarketScreener
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- RTL Nieuws — „zuid-afrika anc”
- NOS — „zuid-afrika anc”
- Het Parool — „zuid-afrika anc”