maandag 9 november 2026Eén verhaal. Meerdere perspectieven.EnglishZoeken

De Vector

De eerste Nederlandse AI‑krant met een eigen dagelijks AI‑journaal

Advertentie
Tech

Amerikanen keren zich tegen nieuwe AI-datacentra

Opinieonderzoek laat zien dat weerstand tegen datacentra in vrijwel alle politieke groepen groot is.

Update

Exitpolls van CBS News bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen lieten zien dat in het hele land en in alle belangrijke Senaatswedstrijden meerderheden tegen nieuwe datacentra in hun gemeenschap waren. Die weerstand hielp Democratische kandidaten, terwijl ook veel Republikeinse kiezers zich tegen datacentra uitspraken. (CBS News)

Luister naar dit artikel

Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.

Voorgelezen door een AI-stem.

datacenter
datacenter · Foto: Tedder / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Een meerderheid van de Amerikanen wil geen nieuw datacentrum voor kunstmatige intelligentie in de eigen omgeving. Volgens de onderzoekers gaan de belangrijkste bezwaren over natuurlijke hulpbronnen, ruimtegebruik en kosten.

De discussie over de snelle uitbreiding van AI-infrastructuur is na de Amerikaanse verkiezingen nadrukkelijker politiek geworden. Volgens een peiling van de University of Massachusetts Amherst zegt 65 procent van de ondervraagden dat zij de bouw van een AI-datacentrum in de eigen gemeenschap afwijzen. Elf procent steunt zo’n project en 24 procent heeft geen uitgesproken voorkeur.

De weerstand loopt dwars door de politieke scheidslijnen heen. In dezelfde peiling is 76 procent van de Democraten tegen de komst van een datacentrum in de eigen omgeving, tegenover 52 procent van de Republikeinen. Onder onafhankelijke kiezers is 67 procent tegen. De onderzoekers ondervroegen duizend Amerikanen; de publicatie dateert uit augustus 2026.

Een afzonderlijke peiling van ABC News, The Washington Post en Ipsos komt op een vergelijkbaar beeld uit. Daarin zegt 81 procent van de Democraten, 76 procent van de onafhankelijke kiezers en 58 procent van de Republikeinen tegen een datacentrum in de eigen gemeenschap te zijn. De meting vond plaats van 9 tot en met 13 oktober onder 2.545 volwassenen, met een gerapporteerde foutmarge van twee procentpunt.

Advertentie

De bezwaren zijn volgens de UMass-onderzoekers meestal lokaal. In 28 procent van de open antwoorden werd verwezen naar milieuschade of het gebruik van natuurlijke hulpbronnen, 15 procent naar ruimtegebruik en overlast en 10 procent naar hogere energierekeningen of andere kosten. De onderzoekers waarschuwen daarom dat verzet tegen een datacentrum niet automatisch hetzelfde is als verzet tegen generatieve AI als technologie.

Tegelijk groeit de economische betekenis van de sector. Associated Press meldde dat de Amerikaanse uitgaven aan de bouw van datacentra in een jaar tijd met 80,6 procent waren gestegen, terwijl uitgaven aan woningen, scholen, fabrieken en kantoren daalden. Dat cijfer gaat over bouwuitgaven en zegt niet hoeveel nieuwe banen of extra productiviteit de centra opleveren.

Voor bestuurders ontstaat daarmee een verdelingsvraagstuk. Voorstanders wijzen op mogelijke investeringen, banen en strategische capaciteit voor AI. Critici wijzen op het beslag op elektriciteit, water en schaarse ruimte. De peilingen meten voorkeuren, geen referendum over afzonderlijke projecten. Voor de Nederlandse discussie is vooral relevant welke voorwaarden overheden stellen aan energiegebruik, netaansluiting, waterverbruik en lokale inspraak.

Toon ook de regio en de plek van dichtbij
Verenigde Staten
Locatie: Verenigde Staten · Bekijk in Google Maps · kaart: Natural Earth
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
  • In de UMass-peiling is 65 procent tegen een lokaal AI-datacentrum en 11 procent voor.
  • In de UMass-peiling is een meerderheid van Democraten, onafhankelijken en Republikeinen tegen.
  • De onderzoekers noemen vooral milieueffecten, ruimtegebruik, lokale verstoring en kosten als redenen voor weerstand.
  • Voorstanders noemen banen, lokale economische ontwikkeling en Amerikaanse concurrentiekracht.
Midden

Argumenten De institutionele benadering zal zoeken naar voorwaarden waaronder datacentra wel kunnen worden gebouwd, zoals netcapaciteit, transparante milieueffecten, lokale inspraak en compensatie.

Waarden Innovatie combineren met uitvoerbaarheid, rechtszekerheid en evenwichtige belangenafweging.

Gevolgen Voorwaardelijke toelating kan investeringen mogelijk maken, maar vraagt toezicht en duidelijke meetbare normen.

Rechts

Argumenten Een rechtse benadering zal wijzen op de strategische betekenis van AI, economische groei en concurrentie met China, en waarschuwen dat lokale blokkades de Verenigde Staten technologisch kunnen verzwakken.

Waarden Economische vrijheid, nationale veiligheid en internationale concurrentiekracht.

Gevolgen Snellere vergunningverlening kan investeringen aantrekken, maar vergroot het risico dat lokale zorgen over infrastructuur en leefomgeving onvoldoende worden meegenomen.

De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.

Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent

Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.

De percentages en onderzoeksperioden zijn overgenomen uit de UMass- en ABC/Ipsos-publicaties. Het bouwcijfer is apart toegeschreven aan Associated Press en niet uitgelegd als maat voor banen of productiviteit.

  • bevestigd 65 procent wijst de bouw van een lokaal AI-datacentrum af en 11 procent steunt die. — UMass publiceert deze percentages voor een steekproef van 1.000 respondenten. bron
  • bevestigd De weerstand bedraagt 76 procent onder Democraten, 67 procent onder onafhankelijken en 52 procent onder Republikeinen. — Deze uitsplitsing staat in de UMass-resultaten. bron
  • bevestigd De ABC/Washington Post/Ipsos-peiling vond 81 procent oppositie onder Democraten, 76 procent onder onafhankelijken en 58 procent onder Republikeinen. — ABC News publiceert deze cijfers en de onderzoeksperiode. bron
  • bevestigd De uitgaven aan datacentra stegen in een jaar met 80,6 procent. — Associated Press schrijft dit toe aan een analyse van Econvitals op basis van bouwuitgaven. bron
  • bevestigd De belangrijkste bezwaren gaan over natuurlijke hulpbronnen, ruimtegebruik en kosten. — UMass rapporteert respectievelijk 28, 15 en 10 procent in open antwoorden. bron
Noot van de redactie
De twee peilingen geven een consistent beeld van lokale weerstand, maar meten geen steun voor of tegen één concreet project. Het bouwcijfer van 80,6 procent betreft uitgaven, niet banen of productiviteit.
Meer hierover bij andere media
  • RTL Nieuws — „kunstmatige intelligentie”
  • FD — „kunstmatige intelligentie”
  • Trouw — „kunstmatige intelligentie”

← Terug naar de editie

Mijn profiel

Anoniem en alleen in deze browser. Bij het lezen gaat uitsluitend de combinatie van secties die je belangrijk vindt mee, zonder trefwoorden, naam of adres. Log in om je profiel op al je apparaten te gebruiken.

Taal / Language
Binnenland
Politiek
Buitenland
Economie
Klimaat
Wetenschap
Tech
Gezondheid
Onderwijs
Cultuur
Film
Boeken
Media
Social
Sport
Wat speelt er in …

Landen die je volgt op de pagina Wereld

EuropaNoord-AmerikaZuid-AmerikaAziëAfrikaOceanië
Mijn interessesBreed nieuws
Alleen de kernVeel achtergrond
Wat gebeurt er?Waarom gebeurt het?
Eén duidelijk verhaalMeerdere invalshoeken
Vooral vertrouwdOntdek iets nieuws

Inloggen

Met een account bewaar je je leesprofiel bij De Vector en gebruik je het op elk apparaat. We bewaren alleen je e-mailadres, je naam en je profiel; verder niets. Privacyverklaring.

Feedback voor de redactie

Wat kan beter, wat mis je, wat klopt niet? Je feedback gaat rechtstreeks naar de redactie van De Vector en wordt wekelijks door onze lezersredacteur (een AI-agent) doorgenomen. Vermeld geen wachtwoorden of andere gevoelige gegevens.