Nieuwe Knesset zet Netanyahu onder politieke druk
Oppositieleider Gadi Eisenkot wil regeringsbeleid terugdraaien, maar moet eerst een coalitie vormen.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
De nieuwe Israëlische Knesset is dinsdag beëdigd met een meerderheid voor partijen die premier Benjamin Netanyahu willen vervangen. Oppositieleider Gadi Eisenkot presenteerde direct plannen om meerdere besluiten van de vorige regering terug te draaien.
Eisenkot, voormalig legerchef en leider van de partij Yashar, kreeg eerder van president Isaac Herzog de opdracht om een regering te vormen. Daarvoor heeft hij maximaal zes weken. Zijn blok beschikt niet zelfstandig over een coalitiemeerderheid, waardoor onderhandelingen met andere partijen nodig zijn.
De nieuwe machtsverhouding is wel meteen zichtbaar in het parlement. Eisenkots bondgenoten dienden wetsvoorstellen in voor een officieel onderzoek naar de Hamas-aanval van 7 oktober 2023, een beperking van de ambtstermijn van premiers en het terugdraaien van veranderingen die de rechterlijke macht minder macht gaven.
Ook de parlementsvoorzitter kan veranderen. Een meerderheid van parlementariërs heeft handtekeningen ingediend om de Netanyahu-gezinde voorzitter Amir Ohana te vervangen. De oppositie draagt Matan Kahana van Yashars partij voor. Een stemming daarover kan al deze week plaatsvinden.
Netanyahu en zijn kabinet blijven voorlopig aan de macht zolang geen nieuwe regering is gevormd. Als Eisenkot geen coalitie kan samenstellen, kan Herzog Netanyahu opnieuw de opdracht geven. Netanyahu behoudt als demissionair premier onder meer de verantwoordelijkheid voor de nationale veiligheid.
De politieke tegenstelling draait ook om de vraag of Arabische partijen steun kunnen geven aan een nieuwe regering. Eisenkot heeft die mogelijkheid niet uitgesloten, onder voorwaarden zoals erkenning van Israëls joodse karakter en het aanmerken van Hamas als terroristische organisatie. Netanyahu zei dinsdag dat Arabische politici niet te vertrouwen zijn. Eisenkot noemde die toespraak verdeeldheid zaaiend en annuleerde daarop een geplande ontmoeting met Likud.
Voor Nederland en Europa betekent de machtswisseling vooral onzekerheid over Israëls binnenlandse koers en de ruimte voor een andere aanpak van bestuur, rechtsstaat en de oorlogspolitiek. De beëdiging verandert de regering nog niet; de komende coalitieonderhandelingen en de eerste parlementaire stemmingen zijn bepalend.
Toon ook de regio en de plek van dichtbij
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De nieuwe Knesset is beëdigd.
- Partijen die Netanyahu willen vervangen hebben een parlementaire meerderheid.
- Eisenkot probeert een coalitie te vormen en heeft daarvoor maximaal zes weken.
- Netanyahu blijft premier zolang geen nieuwe regering is gevormd.
Links
Argumenten De nieuwe meerderheid zou de rechterlijke macht moeten herstellen, een onafhankelijk onderzoek naar 7 oktober moeten instellen en Arabische partijen volwaardig bij de parlementaire besluitvorming moeten betrekken.
Waarden Rechtsstatelijkheid, gelijk burgerschap en democratische controle op de regering.
Gevolgen Dit kan het vertrouwen in de instituties herstellen, maar ook scherpe confrontaties met Netanyahu en zijn achterban veroorzaken.
Midden
Argumenten De eerste prioriteit is een stabiele coalitie die bestuurbaar is en nationale veiligheidsbesluiten kan nemen. Institutionele hervormingen moeten via brede parlementaire meerderheden verlopen.
Waarden Bestuurbaarheid, continuïteit en zorgvuldige besluitvorming.
Gevolgen Een brede coalitie kan escalatie beperken, maar kan ambitieuze hervormingen vertragen of afzwakken.
Rechts
Argumenten In een periode van veiligheidsdreiging moet Israël politieke verdeeldheid beperken en voorkomen dat de regering afhankelijk wordt van partijen die de joodse staat of de strijd tegen Hamas niet volledig steunen.
Waarden Nationale veiligheid, nationale samenhang en een sterke uitvoerende macht.
Gevolgen Een harde coalitielijn kan snelle veiligheidsbesluiten mogelijk maken, maar vergroot de kans op voortzetting van de politieke crisis en verdere polarisatie.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kernfeiten over de beëdiging, Eisenkots opdracht en de aangekondigde parlementaire agenda zijn door AP bevestigd. De tekst maakt duidelijk onderscheid tussen de bestaande demissionaire regering en de nog onzekere coalitie.
- bevestigd De nieuwe Knesset is op 10 november beëdigd. — AP beschrijft de beëdigingsceremonie van dinsdag 10 november 2026. bron
- bevestigd Gadi Eisenkot heeft maximaal zes weken om een regering te vormen. — AP vermeldt de termijn van zes weken. bron
- bevestigd Oppositiepartijen willen een onderzoek naar 7 oktober, termijnlimieten en herstel van rechterlijke bevoegdheden. — Deze wetsvoorstellen worden door AP genoemd. bron
- bevestigd Een meerderheid heeft een procedure gestart om Amir Ohana als parlementsvoorzitter te vervangen. — AP beschrijft de ingediende handtekeningen en de voordracht van Matan Kahana. bron
Noot van de redactie
De beëdiging en de parlementaire machtsverhouding zijn bevestigd. De coalitie en de uiteindelijke beleidskoers zijn nog onzeker.Bronnen
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- Het Parool — „israël knesset”
- Trouw — „israël knesset”
- NRC — „israël knesset”