KVK telt meer zzp’ers, terwijl DNB een daling ziet
Het Handelsregister groeit, maar dat betekent niet automatisch dat meer mensen hun hoofdinkomen als zelfstandige verdienen.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Het aantal zzp-inschrijvingen in het Handelsregister is sinds begin 2025 met ongeveer 3 procent toegenomen, meldt de Kamer van Koophandel. Tegelijkertijd ziet De Nederlandsche Bank juist een duidelijke daling van het aantal mensen met een hoofdbaan als zzp’er.
Begin oktober stonden volgens de KVK ruim 1,8 miljoen eenmanszaken in het Handelsregister ingeschreven, ongeveer 50.000 meer dan aan het begin van 2025. In de meest recente KVK-monitor stonden op 30 september 1.825.347 zzp’ers geregistreerd, 1,1 procent meer dan een kwartaal eerder.
De groei komt volgens de KVK vooral uit specialistische zakelijke dienstverlening en de sector informatie en communicatie. In Eindhoven kwamen er bijvoorbeeld 271 zzp’ers in de ICT en 205 in specialistische zakelijke dienstverlening bij. In de gezondheids- en welzijnszorg nam het aantal zelfstandigen in meerdere gemeenten juist af, onder meer in Rotterdam, Den Haag en Arnhem.
De cijfers gaan over inschrijvingen en niet rechtstreeks over het aantal mensen dat zijn hoofdwerk als zelfstandige uitvoert. Een registratie kan blijven bestaan terwijl iemand tijdelijk in loondienst werkt, minder opdrachten heeft of een andere activiteit uitvoert. Volgens de KVK waren er in het derde kwartaal van 2026 bovendien 18,7 procent meer starters dan een jaar eerder en 6,2 procent minder stoppers.
DNB gebruikt een andere maatstaf. Volgens de centrale bank was het aantal werkenden met een hoofdbaan als zzp’er medio 2026 ongeveer 131.000 lager dan eind 2024, toen het aantal bijna 1,3 miljoen bedroeg. DNB schrijft dat veel voormalige zelfstandigen snel ander werk vonden, vaak in een andere sector of in een ander beroep.
Het verschil tussen de cijfers is daardoor geen rekenfout, maar een gevolg van de definities. De KVK registreert ondernemingen in het Handelsregister; DNB kijkt naar de feitelijke positie van mensen op de arbeidsmarkt. De twee reeksen beantwoorden dus verschillende vragen: hoeveel zelfstandige activiteiten staan geregistreerd en hoeveel mensen werken hoofdzakelijk als zelfstandige?
De ontwikkeling valt samen met het einde van het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid per 1 januari 2025. De Belastingdienst controleert sindsdien weer volledig of een arbeidsrelatie in feite loondienst is. De cijfers bewijzen niet dat die handhaving de enige oorzaak is van de daling bij werkenden, maar ze laten wel zien dat registratiegroei en feitelijke zelfstandigheid uit elkaar kunnen lopen.
Voor opdrachtgevers blijft de juridische kwalificatie van de arbeidsrelatie bepalend. Het kabinet werkt aan een nieuwe Zelfstandigenwet, die volgens de huidige plannen in 2028 moet ingaan, maar die wet moet nog door beide Kamers worden behandeld. Tot die tijd blijft het onderscheid tussen een echte onderneming en een dienstverband afhankelijk van de feitelijke manier waarop het werk wordt uitgevoerd.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- De KVK telde in het derde kwartaal 2026 18,7 procent meer starters dan een jaar eerder.
- DNB meldt dat veel voormalige zzp’ers snel ander werk vonden, waardoor de daling niet automatisch op werkloosheid wijst.
▼ Zorgpunten
- DNB rapporteerde medio 2026 ongeveer 131.000 minder werkenden met een hoofdbaan als zzp’er dan eind 2024.
- De groei van KVK-inschrijvingen kan niet worden gelezen als groei van het aantal mensen dat hoofdzakelijk als zelfstandige werkt.
Kritische noot
Het KVK-cijfer is een registratiecijfer; DNB meet de feitelijke arbeidsmarktpositie. Deze cijfers laten daarom geen eenduidige groei of krimp van alle vormen van zelfstandig ondernemerschap zien.
Wie merkt wat
- Ondernemers
- Opdrachtgevers moeten kunnen aantonen dat de feitelijke arbeidsrelatie zelfstandigheid ondersteunt.
- Werknemers
- Een overstap van zzp naar loondienst kan meer bescherming geven tegen inkomensverlies bij ziekte of ontslag.
- Overheid
- De Belastingdienst moet verschillende arbeidsrelaties beoordelen terwijl definities en registraties uiteenlopen.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De KVK telde op 30 september 2026 1.825.347 zzp-inschrijvingen.
- DNB meldde medio 2026 ongeveer 131.000 minder werkenden met een hoofdbaan als zzp’er dan eind 2024.
- De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer volledig op schijnzelfstandigheid.
- De KVK- en DNB-cijfers hebben verschillende definities.
Links
Argumenten De daling van feitelijke zelfstandigheid kan erop wijzen dat werkenden bescherming en sociale zekerheid verliezen of juist terugkrijgen, afhankelijk van de kwaliteit van het nieuwe werk. Handhaving moet voorkomen dat werkgevers werknemers als goedkope zzp’ers inzetten.
Waarden Arbeidsbescherming, collectieve sociale zekerheid en een gelijk speelveld tussen werknemers en zelfstandigen.
Gevolgen Meer loondienst kan bescherming bij ziekte en ontslag versterken, maar strengere regels kunnen ook legitieme zelfstandigen en sectoren met personeelstekorten raken.
Midden
Argumenten De verschillende cijfers moeten eerst zorgvuldig uit elkaar worden gehouden. Een combinatie van handhaving, veranderende opdrachten en overstappen tussen sectoren kan de beweging verklaren; beleid moet vooral duidelijkheid bieden.
Waarden Uitvoerbaarheid, rechtszekerheid en betrouwbare statistiek.
Gevolgen Een heldere wettelijke toets kan conflicten tussen opdrachtgevers en werkenden beperken, maar vraagt tijd en goede uitvoering door de Belastingdienst.
Rechts
Argumenten Zelfstandigen moeten ruimte houden om vrijwillig voor ondernemerschap te kiezen en opdrachtgevers moeten flexibel expertise kunnen inhuren. Groei van het Handelsregister kan laten zien dat ondernemerschap aantrekkelijk blijft, ook als de overheid strenger controleert.
Waarden Individuele keuzevrijheid, ondernemerschap en een flexibele arbeidsmarkt.
Gevolgen Te brede handhaving kan opdrachten en innovatie naar andere contractvormen of landen duwen; te weinig handhaving kan werknemersbescherming en belastinginkomsten ondermijnen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kerncijfers en definities zijn rechtstreeks gecontroleerd bij KVK en DNB. De tekst maakt duidelijk onderscheid tussen registraties en feitelijke arbeidsmarktposities en vermijdt een onbewezen oorzakelijk verband.
- bevestigd De KVK registreerde op 30 september 2026 1.825.347 zzp’ers, 1,1 procent meer dan een kwartaal eerder. — Staat in de KVK Zzp-monitor. bron
- bevestigd DNB meldde dat het aantal zzp’ers medio 2026 ongeveer 131.000 lager lag dan eind 2024. — Staat in de publicatie van DNB over ex-zzp’ers. bron
- bevestigd De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer volledig op schijnzelfstandigheid. — De Belastingdienst beschrijft het einde van het handhavingsmoratorium per 1 januari 2025. bron
- bevestigd KVK-inschrijvingen en DNB’s arbeidsmarktmeting meten verschillende zaken. — Afgeleid uit de definities en methoden die beide bronnen hanteren. bron
Noot van de redactie
Zeker is dat KVK-inschrijvingen zijn toegenomen en DNB een daling ziet bij mensen met een hoofdbaan als zzp’er. De cijfers meten verschillende populaties; de bronnen bewijzen niet dat strengere handhaving de enige oorzaak van de daling is.Bronnen
- KVK Zzp-monitor: zo ontwikkelt het aantal zzp’ers in Nederland — Kamer van Koophandel
- KVK: meer zzp’ers ondanks aanpak schijnzelfstandigheid — ANP, gepubliceerd door De Dagelijkse Standaard
- Veel ex-zzp’ers vinden snel ander werk en wisselen daarbij van sector of beroep — De Nederlandsche Bank
- Schijnzelfstandigheid en arbeidsrelatie — Belastingdienst
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- NOS — „zzp arbeidsmarkt”
- Het Parool — „zzp arbeidsmarkt”
- de Volkskrant — „zzp arbeidsmarkt”