Werkloosheid Zuid-Afrika stijgt naar 33,7 procent
In het derde kwartaal kwamen er banen bij, maar de beroepsbevolking groeide sneller dan de werkgelegenheid.
De volgredacteur houdt het voor je bij
De officiële werkloosheid in Zuid-Afrika is in het derde kwartaal van 2026 gestegen naar 33,7 procent, tegen 33,6 procent in het tweede kwartaal. Volgens Statistics South Africa kwamen er 101.000 banen bij, maar nam het aantal werkzoekenden met 97.000 toe.
De cijfers komen uit de Quarterly Labour Force Survey over juli tot en met september. Het aantal werkenden steeg naar 16,8 miljoen en het aantal werklozen naar 8,6 miljoen. De officiële maatstaf telt mensen die geen werk hebben en actief werk zoeken; zij omvat niet iedereen die beschikbaar is maar de zoektocht heeft opgegeven.
De arbeidsmarkt groeide in totaal met 198.000 mensen, sneller dan de werkgelegenheid. Daardoor liep het werkloosheidspercentage op, ondanks de banengroei. De brede maatstaf waarin ook potentiële arbeidskrachten en mensen met te weinig uren worden meegenomen, kwam uit op 46,3 procent.
Bekijk de cijfers
| Zuid-Afrika | |
|---|---|
| eind 2025 | 31,4% |
| K1 2026 | 32,7% |
| K2 2026 | 33,6% |
| K3 2026 | 33,7% |
De banengroei zat vooral in de formele sector, waar volgens de survey 268.000 banen bijkwamen. Daartegenover stonden dalingen in informeel werk van 98.000 banen en in werk bij huishoudens van 68.000. Volgens dezelfde survey kreeg de financiële sector er 111.000 banen bij; in landbouw en bouw gingen banen verloren.
Onder jongeren van 15 tot 34 jaar daalde het werkloosheidspercentage licht naar 47,3 procent. Dat kwam niet doordat er meer jongeren werk vonden: het aantal werkende jongeren daalde met 5.000 en het aantal werkloze jongeren met 23.000. De jeugdige beroepsbevolking werd dus kleiner.
De reeks laat zien waarom één kwartaal met banengroei geen duidelijke ommekeer bewijst. De officiële werkloosheid liep in 2026 achtereenvolgens op van 31,4 procent aan het einde van 2025 naar 32,7 procent in het eerste kwartaal, 33,6 procent in het tweede kwartaal en 33,7 procent in het derde kwartaal. De banengroei was dit kwartaal onvoldoende om een stijging van het officiële werkloosheidspercentage te voorkomen.
Toon ook de regio en de plek van dichtbij
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- Er kwamen in het derde kwartaal 101.000 banen bij, vooral in de formele sector.
- De financiële sector voegde 111.000 banen toe; ook industrie en mijnbouw groeiden.
▼ Zorgpunten
- De officiële werkloosheid steeg naar 33,7 procent, van 33,6 procent een kwartaal eerder.
- De brede maatstaf voor arbeidsbenutting bedroeg 46,3 procent.
- Onder jongeren daalde de werkloosheid licht naar 47,3 procent.
Kritische noot
Het cijfer is een arbeidsmarktmaatstaf, geen groeicijfer van het bbp. De stijging van de werkgelegenheid maskeert dat de beroepsbevolking sneller groeide en dat informeel werk, huishoudelijk werk en jongerenwerk afnamen.
Wie merkt wat
- Huishoudens
- Meer formele banen kunnen huishoudens helpen, terwijl de hoge werkloosheid en 46,3 procent brede onderbenutting op risico’s voor de inkomenszekerheid kunnen wijzen.
- Werknemers
- De kansen verschillen sterk per sector: financiële dienstverlening groeide, terwijl landbouw, bouw en huishoudelijk werk banen verloren.
- Ondernemers
- Ondernemers krijgen in sommige sectoren meer personeel, maar de totale arbeidsmarkt blijft kampen met een grote onvervulde vraag naar werk.
- Overheid
- De cijfers kunnen aanleiding geven om beleid te richten op duurzame banengroei, jeugdwerk en mensen die niet meer actief naar werk zoeken.
Waar economen het oneens zijn
Econoom Duma Gqubule waarschuwde in Mail & Guardian dat één kwartaal banengroei geen herstel bewijst; de bron meldt geen tegengestelde institutionele raming.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De officiële werkloosheid steeg in het derde kwartaal naar 33,7 procent.
- Er kwamen banen bij, maar de beroepsbevolking groeide sneller.
- De brede maatstaf voor onderbenutting bleef veel hoger dan de officiële werkloosheid.
Links
Argumenten Benadrukt dat structurele werkloosheid vraagt om publieke investeringen, betere toegang tot onderwijs en bescherming van mensen die buiten de officiële werkloosheid vallen.
Waarden Gelijkheid, sociale zekerheid en inclusieve economische groei.
Gevolgen Vreest dat lage inkomens, hoge vervoerskosten en ontmoediging de kansen van werkzoekenden verder verkleinen.
Midden
Argumenten Benadrukt dat zowel banengroei als productiviteit, onderwijs en een betrouwbare arbeidsmarktmeting nodig zijn voor duurzaam beleid.
Waarden Uitvoerbaarheid, institutionele continuïteit en geleidelijke verbetering.
Gevolgen Ziet het kwartaalcijfer als gemengd signaal dat niet zonder meer als herstel of crisis moet worden geduid.
Rechts
Argumenten Benadrukt dat werkgevers ruimte nodig hebben om mensen aan te nemen en dat regelgeving, belastingen en vaardigheden beter op de arbeidsmarkt moeten aansluiten.
Waarden Arbeidsparticipatie, ondernemerschap en economische groei.
Gevolgen Vreest dat langdurige uitkeringen en starre regels de toetreding tot werk bemoeilijken, maar erkent de omvang van de structurele achterstand.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De werkloosheids-, werkgelegenheids- en sectorcijfers zijn terug te vinden in de Stats SA-resultaten zoals samengevat door Mail & Guardian. De tekst benoemt expliciet de definitie, de brede maatstaf en de beperkingen van de jeugdindicator.
- bevestigd De officiële werkloosheid steeg van 33,6 naar 33,7 procent. — Stats SA en Mail & Guardian melden deze kwartaalmutatie. bron
- bevestigd Er kwamen 101.000 banen bij en het aantal werklozen steeg met 97.000 naar 8,6 miljoen. — Deze cijfers staan in de rapportage over de QLFS. bron
- bevestigd De brede maatstaf kwam uit op 46,3 procent. — Mail & Guardian citeert de Stats SA-maatstaf voor arbeidsbenutting. bron
- bevestigd De jeugdwerkloosheid daalde naar 47,3 procent zonder banengroei onder jongeren. — De bron meldt zowel de daling van het percentage als de daling van het aantal werkende jongeren. bron
- bevestigd De officiële werkloosheid liep in 2026 elk kwartaal op. — De kwartaalreeks staat in de bron: 31,4, 32,7, 33,6 en 33,7 procent. bron
Noot van de redactie
De cijfers zijn afkomstig uit de derdekwartaal-enquête van Statistics South Africa en gecontroleerd tegen Mail & Guardian. De survey meet werkloosheid volgens de officiële definitie en niet alle vormen van arbeidsmarktonbenutting.Bronnen
- Key Findings: Quarterly Labour Force Survey — Statistics South Africa
- Third-quarter job gains fail to stem rising unemployment — Mail & Guardian
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend in 5 minuten het nieuws van alle kanten
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, en bij het grootste onderwerp wat links, midden en rechts ervan vinden. Geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy