Belastingdienst voldoet nog niet aan privacyregels
De Autoriteit Persoonsgegevens ziet tekortkomingen op tien van twaalf onderzochte onderdelen en dringt aan op versnelling.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
De Belastingdienst voldoet nog niet aan de privacyregels, concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens na een controle op twaalf onderdelen. Volgens de toezichthouder zijn vooral toegangsbeheer, logging en geautomatiseerde selectiecriteria onvoldoende geregeld.
De AP stelt dat de Belastingdienst op tien van de twaalf onderzochte onderdelen niet aan de eisen voldoet. Het gaat onder meer om maatregelen die moeten voorkomen dat medewerkers persoonsgegevens kunnen bekijken zonder dat dit nodig is voor hun werk, en om systemen die moeten vastleggen wie gegevens raadpleegt.
Ook kan de Belastingdienst volgens de toezichthouder niet aantonen dat bij geautomatiseerde besluiten sprake is van betekenisvolle menselijke tussenkomst. Algoritmes mogen niet zelfstandig besluiten nemen wanneer de wet menselijke beoordeling verlangt. Daarnaast ziet de AP risico’s bij geautomatiseerde selectiecriteria die tot discriminatie kunnen leiden.
De toezichthouder wil dat de Belastingdienst stopt met burgerservicenummers in betalingskenmerken en vorderingsnummers. Volgens de AP kan iemand die zo’n nummer kent daardoor mogelijk afleiden dat een burger een belastingschuld heeft. De Belastingdienst wil de nummers volgens de gerapporteerde planning vanaf het einde van dit jaar uit die kenmerken verwijderen.
De fiscus heeft in eerdere jaren vaker kritiek en boetes van de privacytoezichthouder gekregen. Volgens de AP houdt zij sinds 2024 specifiek toezicht op de privacyorganisatie van de Belastingdienst. In januari 2026 publiceerde de toezichthouder nog een onderzoek naar honderden lokaal ontwikkelde applicaties, die volgens de AP risico’s opleveren voor de rechten en vrijheden van burgers.
Volgens de berichtgeving zegt de Belastingdienst dat de conclusies niet tot tevredenheid stemmen en onderzoekt de dienst welke verbeteringen sneller kunnen worden uitgevoerd. De dienst erkent volgens de berichtgeving dat het nog enkele jaren kan duren voordat de gegevensbescherming overal op orde is.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De AP zegt dat de Belastingdienst op tien van twaalf onderzochte onderdelen niet voldoet aan de eisen.
- De AP noemt onder meer tekortkomingen in logging, toegangsbeheer, menselijke tussenkomst en geautomatiseerde selectiecriteria.
- De Belastingdienst zegt verbeteringen te onderzoeken, maar verwacht dat gegevensbescherming niet overal snel op orde is.
Links
Argumenten Een linkse benadering benadrukt dat burgers bescherming verdienen tegen ondoorzichtige overheidsmacht en dat algoritmische selectie zonder aantoonbare menselijke controle onaanvaardbaar is. Zij zal aandringen op snelle investeringen, herstel voor benadeelde burgers en streng toezicht.
Waarden Gelijkheid, rechtsbescherming, privacy en controle op uitvoerende macht.
Gevolgen Te late verbetering kan discriminatie en wantrouwen versterken; extra toezicht en investeringen kosten publiek geld, maar moeten volgens deze benadering als noodzakelijke rechtsstatelijke infrastructuur worden gezien.
Midden
Argumenten Een institutionele middenpositie zoekt verbetering met duidelijke prioriteiten, controleerbare deadlines en behoud van de continuïteit van belastinginning. Zij zal onderscheid maken tussen systemen die direct moeten stoppen en processen die met tijdelijke waarborgen kunnen worden verbeterd.
Waarden Rechtsstatelijkheid, uitvoerbaarheid, proportionaliteit en bestuurlijke continuïteit.
Gevolgen Een gefaseerde aanpak kan verstoring van de dienstverlening beperken, maar vereist transparante rapportage zodat uitstel niet ongemerkt permanent wordt.
Rechts
Argumenten Een rechtse benadering benadrukt dat de overheid haar kerntaken betrouwbaar en doelmatig moet uitvoeren en dat falende ICT en privacycontrole bestuurders direct verantwoordelijk maken. Zij zal kritisch zijn op extra bureaucratie, maar ook op systemen die burgers zonder aantoonbare grondslag als risico behandelen.
Waarden Verantwoordelijkheid, doelmatigheid, rechtszekerheid en bescherming van burgers tegen willekeur.
Gevolgen Meer persoonlijke verantwoordelijkheid en eenvoudiger systemen kunnen sneller resultaat opleveren; onvoldoende middelen of slecht projectmanagement kunnen tegelijk de belastinginning en dienstverlening schaden.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De actuele kernbevindingen zijn bevestigd in een actueel ANP-bericht dat de conclusies aan de AP toeschrijft. De bredere context over lokaal ontwikkelde applicaties en eerdere systemen is afkomstig uit openbare AP- en NOS-publicaties.
- bevestigd De AP onderzocht de Belastingdienst op twaalf onderdelen en vond op tien onderdelen tekortkomingen. — Dit staat in het actuele ANP-bericht. bron
- bevestigd De AP noemt tekortkomingen in logging en toegangsbeheer. — Het actuele ANP-bericht noemt onvoldoende logging en te ruime toegang. bron
- bevestigd De AP ziet risico’s rond menselijke tussenkomst en geautomatiseerde selectiecriteria. — Deze punten staan in het actuele bericht over de AP-conclusies. bron
- bevestigd De Belastingdienst gebruikt honderden lokaal ontwikkelde applicaties met privacyrisico’s. — Dit staat in de AP-publicatie van januari 2026. bron
- bevestigd De Belastingdienst zegt dat het nog enkele jaren kan duren voordat gegevensbescherming overal op orde is. — De uitspraak wordt in het actuele ANP-bericht aan een woordvoerder toegeschreven. bron
Noot van de redactie
De actuele conclusies en het standpunt van de Belastingdienst zijn gebaseerd op een ANP-bericht van 11 november. De eerdere AP- en NOS-publicaties geven gecontroleerde context over structurele privacyproblemen; de actuele AP-publicatie zelf was niet publiek vindbaar in de zoekresultaten.Bronnen
- Belastingdienst voldoet niet aan privacyregels, oordeelt waakhond — ANP via ZeelandNet
- Brief Belastingdienst lokaal ontwikkelde applicaties — Autoriteit Persoonsgegevens
- Belastingdienst blijft privacyschendende systemen nog zeker twee jaar gebruiken — NOS Nieuwsuur
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- De Telegraaf — „belastingdienst privacy”
- AD — „belastingdienst privacy”
- de Volkskrant — „belastingdienst privacy”