WHO ziet vooruitgang tegen resistente bacteriën, maar grote gaten
Meer landen hebben plannen tegen antimicrobiële resistentie, terwijl testen, toezicht en toegang tot behandeling achterblijven.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
De Wereldgezondheidsorganisatie ziet wereldwijd meer beleid tegen antimicrobiële resistentie, maar waarschuwt tegelijk voor hardnekkige tekorten. Veel landen hebben nog onvoldoende systemen om antibioticagebruik en resistente infecties te meten of patiënten tijdig te testen en behandelen.
De WHO publiceerde maandag nieuwe gegevens over antimicrobiële resistentie, het verschijnsel waarbij bacteriën, virussen, schimmels of parasieten minder gevoelig worden voor medicijnen. Daardoor kunnen infecties moeilijker te behandelen worden. De organisatie benadrukt dat resistentie niet alleen een probleem van ziekenhuizen is, maar ook samenhangt met het gebruik van antimicrobiële middelen in de samenleving, landbouw en voedselketen.
Volgens de WHO meldt 63 procent van de landen dat zij richtlijnen hebben voor passend gebruik van antimicrobiële middelen. Iets meer dan de helft beschikt over systemen om antibioticagebruik en resistentie op nationaal niveau te volgen. Dat betekent dat overheden in veel landen nog onvoldoende zicht hebben op waar middelen worden gebruikt en waar behandelingen minder goed werken.
De organisatie ziet ook vooruitgang. Meer landen hebben nationale plannen en rapportagesystemen opgezet dan enkele jaren geleden. Die ontwikkeling is belangrijk voor beleid, maar zegt niet automatisch dat patiënten overal betere toegang hebben tot diagnostiek of effectieve medicijnen. De WHO noemt juist die kloof tussen plannen en uitvoering een belangrijk risico.
Een patiënt met een infectie heeft niet altijd een snelle test beschikbaar die laat zien welk middel werkt. Zonder zulke informatie kunnen zorgverleners noodgedwongen breed behandelen, terwijl verkeerd of onnodig gebruik resistentie verder kan bevorderen. Welke aanpak passend is, hangt af van de diagnose en medisch advies.
De waarschuwing valt samen met de internationale AMR-awarenessweek van 18 tot en met 24 november. De WHO vraagt landen om laboratoria, surveillance en toegang tot noodzakelijke geneesmiddelen tegelijk te verbeteren. Alleen nieuwe medicijnen ontwikkelen is volgens de organisatie onvoldoende wanneer infecties niet goed worden opgespoord en middelen niet verantwoord worden gebruikt.
Voor Nederland is vooral de internationale samenhang relevant. Resistente bacteriën verspreiden zich via reizen, zorg, dieren, voedsel en handel. Nationale richtlijnen blijven belangrijk, maar zonder betrouwbare gegevens en behandeling in andere landen kan de druk op de wereldwijde volksgezondheid blijven toenemen.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De WHO meldt meer nationale plannen tegen antimicrobiële resistentie.
- De WHO meldt tekorten in testen, toezicht en toegang tot behandeling.
- Resistentie kan ervoor zorgen dat infecties moeilijker te behandelen zijn.
Links
Argumenten Overheden moeten diagnostiek en noodzakelijke medicijnen publiek financieren en preventie ook buiten ziekenhuizen organiseren.
Waarden Gelijke toegang tot zorg, publieke gezondheid en preventie.
Gevolgen Meer publieke uitgaven kunnen de toegang verbeteren, maar vragen langdurige internationale samenwerking en toezicht.
Midden
Argumenten Een combinatie van richtlijnen, betrouwbare monitoring, doelmatig voorschrijven en investeringen in laboratoria is nodig.
Waarden Effectiviteit, bewijs en uitvoerbaar beleid.
Gevolgen Stapsgewijze verbetering kan breed draagvlak krijgen, maar levert niet overal snel voldoende capaciteit op.
Rechts
Argumenten Zorginstellingen, landbouw en farmaceutische bedrijven moeten duidelijke verantwoordelijkheid dragen zonder onnodige bureaucratie voor artsen en ondernemers.
Waarden Verantwoordelijkheid, innovatie en doelmatigheid.
Gevolgen Gerichte prikkels kunnen verspilling verminderen, maar vrijwillige naleving kan tekortschieten waar toezicht zwak is.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De cijfers en de kernwaarschuwing zijn rechtstreeks gecontroleerd in de WHO-publicatie. Het artikel geeft geen individueel medisch advies en maakt duidelijk dat internationale cijfers niet automatisch Nederlandse situaties beschrijven.
- bevestigd 63 procent van de landen rapporteert richtlijnen voor passend antimicrobieel gebruik. — WHO-publicatie van 16 november 2026. bron
- bevestigd Iets meer dan de helft van de landen heeft surveillance voor antibioticagebruik en resistentie. — WHO noemt dit expliciet in de nieuwe gegevens. bron
- bevestigd AMR-awarenessweek loopt van 18 tot en met 24 november. — WHO-pagina over de campagne. bron
Noot van de redactie
De percentages en de duiding komen uit de WHO-publicatie. De bron geeft geen afzonderlijke Nederlandse cijfers in deze publicatie; daarom zijn geen Nederlandse schattingen toegevoegd.Bronnen
- More countries have antimicrobial resistance plans but patients still lack testing and treatment — World Health Organization
- WHO sounds the alarm on antimicrobial resistance threat — Medical Xpress
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend in 5 minuten het nieuws van alle kanten
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, en bij het grootste onderwerp wat links, midden en rechts ervan vinden. Geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- Het Parool — „antibioticaresistentie amr”
- Trouw — „antibioticaresistentie amr”
- NRC — „antibioticaresistentie amr”