Datacenters gebruiken 5 procent van Nederlandse stroom
Het elektriciteitsverbruik van datacenters steeg in 2025 met 12 procent, blijkt uit voorlopige CBS-cijfers.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Datacenters verbruikten in 2025 in Nederland 5.664 gigawattuur elektriciteit, goed voor 5 procent van het totale verbruik. Het CBS noemt voorlopige cijfers; alleen Ierland had binnen de Europese Unie een hoger aandeel.
Het verbruik van datacenters lag in 2025 12 procent hoger dan in 2024. Vooral de ongeveer vijftig grotere datacenters, met een verbruik van minstens 10 gigawattuur per jaar, waren verantwoordelijk voor de stijging.
Deze grote locaties namen samen 5.289 gigawattuur af. Dat is ongeveer 90 procent van het verbruik dat het CBS aan datacenters toeschrijft. Het aantal grote datacenters bleef de afgelopen jaren ongeveer gelijk, terwijl hun stroomgebruik toenam.
Bekijk de cijfers
| Nederland | |
|---|---|
| 2017 | 1,5% |
| 2018 | 2,1% |
| 2019 | 2,4% |
| 2020 | 2,8% |
| 2021 | 3,3% |
| 2022 | 4,0% |
| 2023 | 4,2% |
| 2024 | 4,6% |
| 2025 | 5,0% |
Als aandeel van het totale Nederlandse elektriciteitsverbruik steeg het datacentergebruik van 1,5 procent in 2017 naar 5 procent in 2025. Het gaat om elektriciteit die aan datacenters wordt geleverd; het cijfer zegt niet hoeveel economische waarde of banen daar tegenover staan.
Nederland staat met dit aandeel tweede in de EU. Ierland heeft een groter aandeel, mede door de sterke concentratie van datacenters daar. De cijfers maken zichtbaar dat digitale diensten ook een fysieke energie- en infrastructuurvraag hebben.
Het CBS sluit datacenters van universiteiten en ziekenhuizen uit de hoofdtotalen. Voor die groep maakte het bureau afzonderlijk een schatting van 142 gigawattuur in 2025.
De ontwikkeling is relevant voor netbeheerders, gemeenten en bedrijven die nieuwe datacenters willen bouwen. Meer digitale opslag en rekenkracht kunnen economische activiteiten ondersteunen, maar leggen ook beslag op schaarse netcapaciteit. De nieuwe cijfers geven nog geen oordeel over de vraag waar die capaciteit maatschappelijk het beste kan worden ingezet.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- De sector ondersteunt digitale diensten en gebruikt in 2025 5.664 gigawattuur elektriciteit, volgens CBS.
▼ Zorgpunten
- Het verbruik steeg in één jaar met 12 procent en kan extra druk op netcapaciteit leggen.
Kritische noot
Het cijfer is een volumemeting van elektriciteitslevering, geen maatstaf voor productiviteit, banen of economische waarde. De 2025-cijfers zijn voorlopig.
Wie merkt wat
- Ondernemers
- Datacenterexploitanten en digitale bedrijven krijgen te maken met grotere vraag naar stroom en netcapaciteit.
- Overheid
- Gemeenten en het Rijk moeten infrastructuur- en vestigingskeuzes wegen tegen andere elektriciteitsvragers.
- Huishoudens
- Het cijfer zegt niet dat huishoudens direct meer betalen, maar netcongestie kan wel gevolgen hebben voor nieuwe aansluitingen.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Datacenters gebruikten in 2025 5 procent van de Nederlandse elektriciteit.
- Het verbruik nam toe ten opzichte van 2024.
- Nederland had binnen de EU het op één na hoogste aandeel.
Links
Argumenten Nieuwe datacenters moeten worden begrensd als ze woningbouw, verduurzaming of publieke voorzieningen verdringen op het elektriciteitsnet.
Waarden Collectieve infrastructuur, verdeling en klimaatverantwoordelijkheid.
Gevolgen Strengere ruimtelijke en energievoorwaarden kunnen groei vertragen maar netproblemen beperken.
Midden
Argumenten Datacenters kunnen economisch nuttig zijn, maar alleen waar netcapaciteit, restwarmte, watergebruik en maatschappelijke opbrengst transparant zijn.
Waarden Doelmatigheid, transparantie en evenwicht tussen belangen.
Gevolgen Voorwaardelijke groei kan digitale infrastructuur mogelijk maken zonder alle schaarse capaciteit aan één sector toe te wijzen.
Rechts
Argumenten Digitale infrastructuur trekt investeringen en innovatie aan; beperkingen moeten niet leiden tot een vertrek van bedrijven naar andere landen.
Waarden Concurrentiekracht, ondernemerschap en economische groei.
Gevolgen Een aantrekkelijk vestigingsklimaat kan banen en investeringen opleveren, maar vraagt uitbreiding van het net.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De percentages, volumes, trend en EU-vergelijking komen uit de CBS-publicatie. De tekst maakt duidelijk dat het om voorlopige cijfers en elektriciteitslevering gaat.
- bevestigd Datacenters verbruikten in 2025 5.664 gigawattuur, oftewel 5 procent van het Nederlandse elektriciteitsverbruik. — CBS-publicatie van 18 november 2026. bron
- bevestigd Het verbruik steeg met 12 procent ten opzichte van 2024. — CBS noemt deze stijging expliciet. bron
- bevestigd Nederland had het op één na hoogste aandeel in de EU. — CBS vermeldt Ierland als enige EU-land met een hoger aandeel. bron
Noot van de redactie
De cijfers zijn afkomstig uit de nieuwe CBS-publicatie en zijn deels voorlopig. De publicatie meet elektriciteitslevering aan datacenters, niet hun economische opbrengst.Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend in 5 minuten het nieuws van alle kanten
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, en bij het grootste onderwerp wat links, midden en rechts ervan vinden. Geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy