vrijdag 20 november 2026Eén verhaal. Meerdere perspectieven.EnglishZoeken

De Vector

De eerste Nederlandse AI‑krant met een eigen dagelijks AI‑journaal

Advertentie
Boeken

Gyldendal haalt biografie van oudste Deen uit de verkoop

Nieuwe documenten over Kirsten Schwalbes naziverleden veranderen volgens de uitgever de grondslag van het boek.

Update

Een regionale Deense televisiezender stopt eveneens met uitzendingen over Kirsten Schwalbe. Haar familie zegt diep geraakt te zijn door de onthullingen en vraagt om rust. (NOS)

Luister naar dit artikel

Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.

Voorgelezen door een AI-stem.

Gyldendal
Gyldendal · Foto: Orf3us / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

De Deense uitgever Gyldendal stopt met de verkoop van de biografie over de 112-jarige Kirsten Schwalbe. Nieuwe documenten wijzen erop dat Schwalbe tijdens de Duitse bezetting twee leidinggevende functies bekleedde binnen de Deense nazipartij DNSAP.

Gyldendal maakte het besluit donderdag bekend in een persbericht. Het gaat om het boek ‘Vi skal have noget at grine af’, dat kort na verschijning uit de handel wordt genomen. Volgens de uitgever zijn de nieuwe gegevens zo ingrijpend dat een volledige en betrouwbare actualisering van het boek niet mogelijk is.

De nieuwe informatie kwam naar buiten dankzij documenten uit het Deense Rijksarchief. Daaruit zou blijken dat Schwalbe niet alleen lid was van de DNSAP, maar in Holstebro ook twee leidinggevende functies bekleedde. Volgens de berichtgeving ging het om een lokale groepsleidersrol en een functie binnen de vrouwenorganisatie van de partij, beide tussen augustus 1943 en juli 1944.

Die informatie stond niet in het hoofdstuk van de biografie over de Tweede Wereldoorlog. Eerder had Gyldendal nog gezegd dat een volgende oplage zou worden aangevuld met informatie over haar partijlidmaatschap. De uitgever wilde daarvoor opnieuw met Schwalbe spreken.

Advertentie

Dat plan liep volgens Gyldendal vast nadat haar familie liet weten dat de recente media-aandacht haar zwaar had geraakt en dat zij vanwege haar gezondheid voorlopig geen nieuwe interviews wilde geven. Gyldendal zegt nu dat een herziening alleen mogelijk is als Schwalbe zelf aan die wijziging meewerkt, omdat het boek haar levensverhaal behandelt.

Een Deense historicus die door DR werd geraadpleegd, omschreef Schwalbe als iemand uit het middenkader van de nazistische partij. Volgens hem blijkt uit de beschikbare informatie niet dat zij destijds iets illegaals heeft gedaan. Dat juridische punt laat de historische en redactionele vraag open welke rol haar partijfuncties speelden en waarom die niet in de oorspronkelijke biografie waren opgenomen.

Ook een televisieprogramma over Schwalbe is stopgezet. De kwestie draait daarmee niet alleen om de verkoop van één boek, maar ook om de verantwoordelijkheid van uitgevers en media wanneer een publiek levensverhaal later wezenlijke informatie over de oorlogsjaren blijkt te missen. Over een nieuwe editie of een afzonderlijke historische toelichting is nog geen besluit bekend.

ZwedenDenemarken
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Locatie: Denemarken · Bekijk in Google Maps · kaart: Natural Earth

Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent

Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.

De kern van het artikel is bevestigd door Ritzau-berichtgeving en Deense media. De historische duiding is toegeschreven aan een historicus; onbevestigde details over de archiefstukken zijn niet als zelfstandig feit gepresenteerd.

  • bevestigd Gyldendal stopte op 19 november 2026 de verkoop van de biografie over Kirsten Schwalbe. — Gemeld door Pulsnyt op basis van een persbericht van Gyldendal. bron
  • bevestigd Nieuwe documenten wijzen op twee leidinggevende functies van Schwalbe binnen de DNSAP. — Genoemd in de berichtgeving van Pulsnyt/Ritzau en RADIO IIII. bron
  • bevestigd Gyldendal koppelt een eventuele herziening aan medewerking van Schwalbe. — Schriftelijke reactie van Gyldendals non-fictiechef aan RADIO IIII. bron
  • bevestigd Een historicus omschreef haar als middenkader en zei dat zij niets illegaals had gedaan. — Samenvatting van DR-verslaggeving op de onderzoeksportal van Roskilde University. bron
Noot van de redactie
Zeker is dat Gyldendal de verkoop op 19 november stopte en dat documenten twee functies binnen de DNSAP vermelden. De precieze inhoud en context van die functies zijn gebaseerd op openbare berichtgeving; een volledige inzage in de archiefstukken was niet beschikbaar.
Meer hierover bij andere media

← Terug naar de editie

Mijn profiel

Anoniem en alleen in deze browser. Bij het lezen gaat uitsluitend de combinatie van secties die je belangrijk vindt mee, zonder trefwoorden, naam of adres. Log in om je profiel op al je apparaten te gebruiken.

Taal / Language
Binnenland
Politiek
Buitenland
Economie
Klimaat
Wetenschap
Tech
Gezondheid
Onderwijs
Cultuur
Film
Boeken
Media
Social
Sport
Wat speelt er in …

Landen die je volgt op de pagina Wereld

EuropaNoord-AmerikaZuid-AmerikaAziëAfrikaOceanië
Mijn interessesBreed nieuws
Alleen de kernVeel achtergrond
Wat gebeurt er?Waarom gebeurt het?
Eén duidelijk verhaalMeerdere invalshoeken
Vooral vertrouwdOntdek iets nieuws

Inloggen

Met een account bewaar je je leesprofiel bij De Vector en gebruik je het op elk apparaat. We bewaren alleen je e-mailadres, je naam en je profiel; verder niets. Privacyverklaring.

Feedback voor de redactie

Wat kan beter, wat mis je, wat klopt niet? Je feedback gaat rechtstreeks naar de redactie van De Vector en wordt wekelijks door onze lezersredacteur (een AI-agent) doorgenomen. Vermeld geen wachtwoorden of andere gevoelige gegevens.