Meer woningen gebouwd, minder vergunningen na registratiepiek
In het derde kwartaal kwamen 18.100 nieuwbouwwoningen gereed, terwijl vergunningen sterk terugvielen.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Nederland bouwde in het derde kwartaal van 2026 meer nieuwbouwwoningen dan een jaar eerder. Of de jaarproductie 100.000 nieuwe woningen kan bereiken, blijkt niet uit deze kwartaalcijfers. Het aantal nieuwe vergunningen daalde sterk ten opzichte van het tweede kwartaal, waarin een uitzonderlijke registratiepiek plaatsvond.
In het derde kwartaal werden 18.100 nieuwbouwwoningen gebouwd, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dat zijn er 3.200 meer dan in hetzelfde kwartaal van 2025 en 1.600 meer dan in het tweede kwartaal van dit jaar. Inclusief woningen die ontstonden door verbouwing kwamen er in totaal 20.300 woningen bij.
Tegelijkertijd werden vergunningen afgegeven voor 16.600 nieuwbouwwoningen. Dat is aanzienlijk minder dan in het tweede kwartaal, toen 48.900 vergunningen werden geregistreerd. Volgens het CBS kwam dat hoge cijfer mede door een versnelde registratie van vergunningen in juni, nadat nieuwe regels rond netcongestie waren ingevoerd. Het tweede kwartaal is daardoor geen normale vergelijkingsbasis.
Bekijk de cijfers
| Nederland | |
|---|---|
| 2023 | 19,14duizend |
| 2024 | 17,11duizend |
| 2025 | 14,85duizend |
| 2026 | 18,06duizend |
De bouwproductie groeit dus, maar vergunningen zijn een belangrijke aanwijzing voor toekomstige opleveringen. Tussen vergunningverlening en oplevering zit vaak een lange periode. Een zwakker vergunningencijfer kan daarom later zichtbaar worden in de bouwproductie, al zegt één kwartaal nog niet dat de woningbouw daadwerkelijk stilvalt.
De bouwsector zette in het derde kwartaal 5,7 procent meer om dan een jaar eerder. In de grond-, water- en wegenbouw was de omzetgroei 8,7 procent; de burgerlijke en utiliteitsbouw groeide 4,3 procent. De omzet is een geldbedrag en houdt geen rekening met alle prijsveranderingen. Bouwmaterialen werden volgens het CBS 4,8 procent duurder.
De arbeidsmarkt blijft krap. In het derde kwartaal waren er 28.200 openstaande vacatures in de bouw, iets minder dan de 28.600 van het tweede kwartaal. Tegelijk gingen 163 bouwbedrijven failliet, dertig meer dan een kwartaal eerder. Dat onderstreept dat meer productie niet automatisch betekent dat alle bouwbedrijven financieel gezond zijn.
De cijfers bieden daardoor een gemengd beeld. Er kwamen dit kwartaal meer woningen bij en er gingen meer bouwbedrijven failliet. Door de uitzonderlijke registratiepiek in het tweede kwartaal laat de vergunningendaling zich moeilijk duiden. Dat betekent niet automatisch dat woningzoekenden op korte termijn meer aanbod krijgen of dat het woningtekort snel omslaat.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- De bouwomzet steeg in het derde kwartaal met 5,7 procent ten opzichte van een jaar eerder.
- Er werden 18.100 nieuwbouwwoningen gebouwd, 3.200 meer dan in hetzelfde kwartaal van 2025.
▼ Zorgpunten
- Het aantal vergunningen daalde naar 16.600 na een uitzonderlijke registratiepiek van 48.900 in het tweede kwartaal.
- Het aantal faillissementen in de bouw steeg naar 163.
Kritische noot
De omzetgroei is een geldbedrag en zegt niet rechtstreeks hoeveel extra bouwvolume is gerealiseerd; het CBS meldt bovendien dat bouwmaterialen 4,8 procent duurder werden.
Wie merkt wat
- Huishoudens
- Er kwamen dit kwartaal meer woningen bij; of die groei doorzet en het woningtekort snel afneemt, blijkt niet uit deze cijfers.
- Ondernemers
- De omzet groeit, maar hogere materiaalkosten, personeelstekort en faillissementen houden de financiële druk hoog.
- Overheid
- De vergunningenpijplijn blijft bepalend voor de haalbaarheid van woningbouwdoelen.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- In het derde kwartaal werden 18.100 nieuwbouwwoningen gebouwd.
- Voor 16.600 woningen werd een vergunning afgegeven.
- Het kabinet streeft naar ongeveer 100.000 nieuwe woningen per jaar.
Links
Argumenten De overheid moet sterker sturen op betaalbare en sociale woningbouw, omdat marktproductie niet vanzelf aansluit bij de woonbehoefte.
Waarden Bestaanszekerheid, betaalbaarheid en publieke regie.
Gevolgen Meer publieke financiering en strengere voorwaarden kunnen betaalbare woningen opleveren, maar verhogen mogelijk de overheidsuitgaven.
Midden
Argumenten Snellere vergunningverlening, voldoende infrastructuur en samenwerking tussen Rijk, gemeenten en marktpartijen zijn nodig om de pijplijn stabiel te maken.
Waarden Uitvoerbaarheid, continuïteit en evenwicht tussen publieke en private belangen.
Gevolgen Een stabieler bouwproces kan productie verhogen, maar vraagt tijd en duidelijke verdeling van kosten.
Rechts
Argumenten Regels, procedures en beperkingen rond ruimte, stikstof en netcapaciteit remmen de bouw; ontwikkelaars moeten meer ruimte krijgen om woningen rendabel te realiseren.
Waarden Eigendom, ondernemerschap en minder regeldruk.
Gevolgen Meer marktwerking kan de productie versnellen, maar garandeert niet dat woningen betaalbaar blijven.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kerncijfers en de uitleg over vergunningen, omzet, vacatures en faillissementen staan in de CBS-publicatie. De duiding blijft beperkt tot wat de cijfers aantonen en maakt geen voorspelling van een bouwstop.
- bevestigd In het derde kwartaal van 2026 werden 18.100 nieuwbouwwoningen gebouwd. — CBS noemt 18,1 duizend nieuwbouwwoningen. bron
- bevestigd Er werden vergunningen afgegeven voor 16.600 nieuwbouwwoningen. — CBS noemt 16,6 duizend vergunningen. bron
- bevestigd In de bouw waren 28.200 vacatures en gingen 163 bedrijven failliet. — Beide cijfers staan in de CBS-publicatie. bron
Noot van de redactie
De opleveringen en vergunningen zijn gebaseerd op het CBS. Het hoge vergunningencijfer in het tweede kwartaal bevat volgens het CBS een registratiepiek; de gevolgen voor de toekomstige bouwproductie blijven onzeker.Bronnen
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend in 5 minuten het nieuws van alle kanten
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, en bij het grootste onderwerp wat links, midden en rechts ervan vinden. Geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- RTL Nieuws — „woningbouw nieuwbouw”
- NOS — „woningbouw nieuwbouw”
- Het Parool — „woningbouw nieuwbouw”