Denemarken verijdelt volgens veiligheidsdienst Russische moordpoging
Twee verdachten zijn aangeklaagd nadat een aanval op een Oekraïens-Amerikaanse burger was verijdeld.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Update
Denemarken heeft EU-landen opgeroepen Russische toeristenvisa voorlopig stop te zetten en drong aan op gezamenlijke Europese maatregelen tegen Rusland na het verijdelde moordplan. (Aftenposten)
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
De Deense veiligheidsdienst PET zegt dat Russische inlichtingendiensten een moordpoging op een Oekraïens-Amerikaanse burger hebben laten voorbereiden. Twee mensen zijn aangeklaagd; de Deense regering noemt de zaak een teken van een verslechterende Europese veiligheidssituatie.
PET maakte vrijdag bekend dat de poging op 25 september was verijdeld in Noord-Seeland, ten noorden van Kopenhagen. Volgens de dienst was de aanval al op handen en zou die tijdens een concert plaatsvinden. Volgens PET heeft de beoogde persoon zowel de Amerikaanse als de Oekraïense nationaliteit.
De dienst zegt dat mensen die verbonden zijn aan de verboden bende Loyal to Familia de uitvoering zouden verzorgen. Bij een controle van een auto bij de concertlocatie werden volgens PET vuurwapens en messen gevonden. Twee verdachten zijn aangeklaagd wegens poging tot moord en hulp aan een buitenlandse inlichtingendienst.
De Deense politie en justitie moeten nog vaststellen welke concrete handelingen de verdachten hebben verricht en wat zij wisten over de opdrachtgevers. PET benadrukt dat zijn analyse gaat over het bredere verloop en de veiligheidsgevolgen van de zaak. Een rechter moet uiteindelijk beslissen over de strafrechtelijke aansprakelijkheid.
De Deense premier Mette Frederiksen schreef dat de poging volgens de veiligheidsdienst door Russische inlichtingendiensten was opgezet. Zij verbond de zaak aan bredere zorgen over sabotage, cyberaanvallen en drones bij kritieke infrastructuur in Europa. Dat is de beoordeling van de Deense regering; Rusland heeft in de geraadpleegde bronnen niet publiekelijk op de beschuldiging gereageerd.
De bekendmaking komt op een moment waarop Europese landen volgens AP vaker wijzen op mogelijke Russische activiteiten buiten het slagveld in Oekraïne. AP meldde daarnaast dat Denemarken een Russische defensieattaché heeft uitgewezen, maar de Deense veiligheidsdienst noemt in zijn verklaring vooral de strafzaak en de eigen dreigingsanalyse.
Voor Nederland is de zaak relevant omdat zij laat zien hoe Europese veiligheidsdiensten rekening houden met een combinatie van buitenlandse aansturing en criminele netwerken. De feiten over de vermeende Russische opdracht zijn voorlopig een inlichtingenbeoordeling; de strafbare betrokkenheid van de verdachten staat nog niet vast.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- PET zegt dat een aanval op 25 september in Noord-Seeland is verijdeld.
- Twee verdachten zijn aangeklaagd; hun schuld staat niet vast.
- De Deense autoriteiten leggen een verband met Russische inlichtingendiensten.
Links
Argumenten De zaak onderstreept dat veiligheid niet alleen een militaire kwestie is: buitenlandse beïnvloeding kan ook via criminele netwerken en kwetsbare burgers lopen.
Waarden Bescherming van burgers, rechtsstatelijkheid en internationale samenwerking.
Gevolgen Meer aandacht voor preventie, integratie en toezicht op veiligheidsdiensten kan nodig zijn, met waarborgen tegen willekeur en stigmatisering.
Midden
Argumenten De autoriteiten moeten de dreiging serieus nemen, maar de strafzaak en de inlichtingenbeoordeling strikt gescheiden houden.
Waarden Proportionaliteit, bewijs en institutionele controle.
Gevolgen Samenwerking tussen politie en inlichtingendiensten kan worden versterkt, terwijl rechterlijke toetsing en transparantie noodzakelijk blijven.
Rechts
Argumenten Een vermeende door Rusland aangestuurde aanval op Deens grondgebied vraagt om een harde afschrikking en betere bescherming van kritieke infrastructuur.
Waarden Nationale veiligheid, orde en weerbaarheid.
Gevolgen Denemarken en andere Europese landen kunnen kiezen voor zwaardere contraspionagemaatregelen, uitwijzingen en hogere defensie-uitgaven.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kernfeiten zijn rechtstreeks gecontroleerd bij PET en de Deense regering. De tekst onderscheidt de inlichtingenbeoordeling van wat de rechter nog moet vaststellen.
- bevestigd PET zegt dat een moordpoging op 25 september in Noord-Seeland is verijdeld. — PET beschrijft datum, plaats en de beoordeling dat de poging al gaande en aanstaande was. bron
- bevestigd Twee verdachten zijn aangeklaagd wegens poging tot moord en hulp aan een buitenlandse inlichtingendienst. — PET noemt beide aanklachten en de verlenging van de voorlopige hechtenis. bron
- bevestigd De vermeende opdracht kwam volgens de Deense autoriteiten van Russische inlichtingendiensten. — Dit staat als beoordeling bij PET en in de verklaring van premier Frederiksen. bron
- bevestigd Bij de controle van een auto werden vuurwapens en messen gevonden. — PET vermeldt deze vondst bij de aanhouding nabij de concertlocatie. bron
Noot van de redactie
De verijdelde poging vond volgens PET op 25 september plaats, maar werd op 20 november bekendgemaakt. De Russische betrokkenheid is een Deense inlichtingenbeoordeling en geen rechterlijk vastgesteld feit.Bronnen
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend in 5 minuten het nieuws van alle kanten
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, en bij het grootste onderwerp wat links, midden en rechts ervan vinden. Geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- NRC — „denemarken rusland”
- NU.nl — „denemarken rusland”
- De Telegraaf — „denemarken rusland”