Costa legt kleinere EU-begroting op tafel
Het voorstel voor de meerjarenbegroting 2028-2034 ligt 10 procent onder het eerdere plan van de Europese Commissie.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Updates
Het voorstel komt uit op een begroting van 1,582 biljoen euro en ligt 40 miljard euro onder een eerder onderhandelingsvoorstel. Horizon Europe groeit met 57 procent ten opzichte van de huidige begrotingsperiode, terwijl andere onderdelen kleiner worden. (Raad van de Europese Unie, Reuters)
Minister van Financiën Eelco Heinen zei dat het voorstel van António Costa voor de EU-meerjarenbegroting niet ver genoeg gaat. Costa wil 204 miljard euro schrappen ten opzichte van het oorspronkelijke Commissievoorstel. (NL Vandaag)
Costa stelt een jaarlijkse heffing van 3 procent voor op bepaalde digitale omzet van grote technologiebedrijven. De opbrengst moet een van de nieuwe eigen middelen voor de EU-begroting worden. (Raad van de Europese Unie, Raad van de Europese Unie)
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Voorzitter António Costa van de Europese Raad heeft zaterdag een nieuw voorstel gepresenteerd voor de EU-meerjarenbegroting van 2028 tot en met 2034. Zijn plan is volgens de Raad 10 procent kleiner dan het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie, een vermindering van 204 miljard euro tegen lopende prijzen.
Costa zegt dat een kleinere begroting nodig is om de nationale bijdragen op een redelijk niveau te houden. Hij presenteert het voorstel als een onderhandelingsbasis die de lidstaten dichter bij een akkoord moet brengen. Het gaat nog niet om een definitieve begroting en ook niet om een besluit van de Europese Raad.
De Raad vermeldt dat de bedragen in het voorstel in constante prijzen zijn uitgedrukt, tenzij anders aangegeven. De Raad vergelijkt de verlaging van 204 miljard euro tegen lopende prijzen. Dat verschil in prijsbasis maakt directe vergelijkingen tussen afzonderlijke bedragen minder eenvoudig.
De begroting voor 2028-2034 bepaalt hoeveel geld de EU beschikbaar heeft voor onder meer landbouw, cohesiebeleid, concurrentiekracht, onderzoek, grensbeheer en externe betrekkingen. Het Europees Parlement verdedigt een ambitieuzer totaal van 1.789 miljard euro, exclusief de aflossing van NextGenerationEU-schuld, zo staat in een briefing van de parlementaire onderzoeksdienst.
Daarmee ligt er een duidelijk politiek verschil. Parlementariërs vrezen dat een kleinere begroting niet past bij de extra taken die de EU op zich neemt, zoals defensie, concurrentiekracht en steun aan Oekraïne. Lidstaten die netto meer aan de EU afdragen, waaronder Nederland, hebben juist aangedrongen op scherpere besparingen en een verschuiving richting defensie en concurrentiekracht.
Het eerdere onderhandelingsvak van het Ierse voorzitterschap kwam volgens de parlementaire onderzoeksdienst uit op 1.473 miljard euro exclusief de aflossing van NextGenerationEU-schuld. Dat voorstel was al 8,7 procent lager dan het voorstel van de Commissie. De Raad en het Parlement zijn dus nog niet naar elkaar toegegroeid.
De onderhandelingen gaan verder tijdens een speciale Europese Raad op 26 en 27 november. Volgens diezelfde onderzoeksdienst zijn voor een akkoord de lidstaten én het Europees Parlement nodig. De nieuwe begroting moet vóór 1 januari 2028 worden vastgesteld om de programma’s tijdig te kunnen laten beginnen.
Voor Nederland betekent een kleinere EU-begroting mogelijk lagere nationale bijdragen, maar ook minder ruimte voor programma’s waarvan Nederlandse overheden, boeren, onderzoekers en bedrijven gebruikmaken. Wie uiteindelijk profiteert of inlevert, hangt af van de verdeling per programma; die staat in dit onderhandelingsvoorstel nog niet definitief vast.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- Een kleinere EU-begroting kan de nationale bijdragen binnen de perken houden; Costa noemt dat expliciet als doel in zijn voorstel.
- Het voorstel kan volgens Costa helpen om de lidstaten dichter bij een akkoord te brengen.
▼ Zorgpunten
- Het Europees Parlement verdedigt 1.789 miljard euro, terwijl het Ierse onderhandelingsvak op 1.473 miljard euro exclusief NGEU-aflossing uitkwam.
- Een lager totaal kan minder ruimte betekenen voor landbouw, cohesie, onderzoek en concurrentiekracht, afhankelijk van de uiteindelijke verdeling.
Kritische noot
Dit is geen economisch groeicijfer maar een politiek uitgavenvoorstel. De cijfers zijn bovendien niet zonder meer vergelijkbaar: de Raad vermeldt constante prijzen voor begrotingsbedragen, terwijl de verlaging van 204 miljard euro tegen lopende prijzen wordt genoemd. Er is daarom geen zinvolle berekening per inwoner.
Wie merkt wat
- Huishoudens
- De gevolgen lopen indirect via nationale EU-bijdragen en via programma’s voor landbouw, regio’s, energie en onderzoek.
- Ondernemers
- Bedrijven kunnen minder of meer Europese steun, investeringsmiddelen en concurrentieprogramma’s krijgen, afhankelijk van de definitieve verdeling.
- Overheid
- Nederland moet een lagere bijdrage afwegen tegen mogelijke vermindering van Europese middelen voor Nederlandse programma’s.
- Beleggers
- De onderhandelingen geven vooral richting aan toekomstige Europese investerings- en subsidiestromen; directe marktgevolgen zijn nog niet vaststaand.
Waar economen het oneens zijn
Het Europees Parlement verdedigt een ambitieuzer budget van 1.789 miljard euro, terwijl nettobetalende lidstaten juist op verdere besparingen hebben aangedrongen, volgens de European Parliamentary Research Service.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Costa heeft een nieuw voorstel voor de EU-meerjarenbegroting 2028-2034 gepresenteerd.
- Het voorstel is kleiner dan het oorspronkelijke plan van de Commissie.
- Het Europees Parlement en verschillende lidstaten steunen andere prioriteiten en bedragen.
- Een definitief akkoord ontbreekt.
Links
Argumenten De EU krijgt meer taken op het gebied van klimaat, sociale samenhang, onderzoek en veiligheid; daarvoor is een krimpende begroting volgens deze benadering onvoldoende.
Waarden Publieke investeringen, solidariteit tussen regio’s en bescherming van publieke voorzieningen.
Gevolgen Een ambitieuzer budget kan gezamenlijke investeringen mogelijk maken, maar vraagt hogere nationale bijdragen of nieuwe Europese inkomsten.
Midden
Argumenten Een akkoord moet de Europese prioriteiten uitvoerbaar maken zonder de nationale begrotingen onredelijk te belasten. Besparingen en gerichte investeringen kunnen naast elkaar bestaan.
Waarden Begrotingsdiscipline, doelmatigheid en institutioneel compromis.
Gevolgen Programma’s zullen waarschijnlijk worden herschikt; de definitieve verdeling is belangrijker dan alleen de omvang van het totaal.
Rechts
Argumenten De EU moet zich concentreren op kerntaken zoals veiligheid, grensbewaking en concurrentiekracht en terughoudend zijn met verdere groei van gezamenlijke uitgaven.
Waarden Nationale zeggenschap, lagere lasten en een kleinere overheid.
Gevolgen Een kleinere begroting kan nationale bijdragen beperken, maar ook subsidies en Europese programma’s voor regio’s, landbouw en onderzoek verminderen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De bedragen, prijsbasis en onderhandelingsstatus zijn gecontroleerd bij de Raad en de parlementaire onderzoeksdienst. De tekst presenteert politieke gevolgen als mogelijke uitkomsten, niet als vaststaande besluiten.
- bevestigd Costa’s voorstel ligt 10 procent en 204 miljard euro onder het oorspronkelijke Commissievoorstel. — De Raad noemt beide cijfers en vermeldt dat de verlaging tegen lopende prijzen wordt berekend. bron
- bevestigd Het Europees Parlement verdedigt een begroting van 1.789 miljard euro exclusief NGEU-aflossing. — Dit bedrag staat in de briefing van de European Parliamentary Research Service. bron
- bevestigd Het Ierse onderhandelingsvak kwam uit op 1.473 miljard euro exclusief NGEU-aflossing en was 8,7 procent lager dan het Commissievoorstel. — De EPRS noemt beide bedragen en het percentage. bron
- bevestigd Een definitief akkoord is nog niet bereikt. — Costa presenteert zijn voorstel als basis voor verdere onderhandelingen; de EPRS beschrijft de komende Europese Raad als onderhandelingsmoment. bron
Noot van de redactie
Het voorstel is nieuw, maar nog geen akkoord. De Raad gebruikt constante prijzen voor de begrotingsbedragen en noemt de verlaging van 204 miljard euro tegen lopende prijzen; die prijsbasissen zijn daarom expliciet uit elkaar gehouden.Bronnen
- Multiannual Financial Framework - President Costa’s proposal — Raad van de Europese Unie
- 2028-2034 EU budget: State of play — European Parliament Research Service
- Costa presents EU budget proposal 10 percent below Commission plan — VRT NWS
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend in 5 minuten het nieuws van alle kanten
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, en bij het grootste onderwerp wat links, midden en rechts ervan vinden. Geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- De Telegraaf — „begroting antonio costa”
- AD — „begroting antonio costa”
- de Volkskrant — „begroting antonio costa”