Nieuwe EU-regels tegen greenwashing gaan vandaag in
Bedrijven moeten milieuclaims beter onderbouwen en consumenten duidelijker informeren over reparatie, duurzaamheid en garanties.
Nieuwe Europese consumentenregels tegen misleidende duurzaamheidsclaims worden vanaf zondag 27 september van toepassing. Algemene termen als ‘groen’ of ‘milieuvriendelijk’ mogen niet langer de indruk wekken dat een product duurzamer is zonder onderbouwing.
De regels komen voort uit de Europese richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition. Die richtlijn is in februari 2024 vastgesteld en moest door de lidstaten in nationale wetgeving worden omgezet. De Europese Commissie zegt dat de regels consumenten moeten helpen om duurzamere keuzes te maken en bedrijven moeten aansporen om claims controleerbaar te formuleren.
Niet iedere duurzaamheidsclaim wordt verboden. Het uitgangspunt is dat een bewering duidelijk, juist en relevant moet zijn. Een bedrijf dat een product bijvoorbeeld als milieuvriendelijk aanprijst, moet kunnen uitleggen waarop die kwalificatie berust. Bedrijven mogen ook niet zomaar zelf duurzaamheidskeurmerken bedenken; de nieuwe regels stellen eisen aan certificering en publieke erkenning.
De Autoriteit Consument & Markt waarschuwt bedrijven dat de Nederlandse regels vanaf vandaag veranderen. De ACM verwijst naar de Europese richtlijn en heeft haar leidraad voor duurzaamheidsclaims aangepast. Die leidraad bevat voorbeelden van formuleringen die consumenten kunnen misleiden, maar de toezichthouder merkt ook op dat oudere uitleg niet alle nieuwe wettelijke details bevat.
De richtlijn gaat verder dan reclame. Verkopers moeten consumenten beter informeren over reparatiemogelijkheden, de duurzaamheid van producten en de periode waarin software-updates beschikbaar zijn. De Europese Commissie voert daarnaast een EU-notice in over de wettelijke garantie en een vrijwillig GARAN-label voor producenten die een extra duurzaamheidsgarantie van meer dan twee jaar bieden.
Dit betekent voor winkels, webwinkels, fabrikanten en marketingbureaus dat zij verpakkingen, websites, advertenties en keurmerken opnieuw moeten bekijken. Vooral brede woorden zonder meetbare uitleg vormen een risico. De regels schrijven niet voor dat ieder product maximaal duurzaam moet zijn, maar wel dat bedrijven geen grotere milieuwinst mogen suggereren dan zij kunnen onderbouwen.
De nieuwe norm moet greenwashing tegengaan, maar de praktische werking zal afhangen van toezicht en handhaving in de lidstaten. Ook blijft er ruimte voor discussie over vergelijkingen tussen producten, de kwaliteit van keurmerken en de vraag welke onderbouwing voldoende is. Voor consumenten betekent de invoering vooral dat een groene claim voortaan minder als losse marketingbelofte mag worden gepresenteerd.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De EU-richtlijn wordt op 27 september 2026 van toepassing.
- De regels beperken misleidende milieuclaims en stellen eisen aan duurzaamheidslabels.
- Verkopers moeten consumenten beter informeren over onder meer reparatie en garanties.
Links
Argumenten Consumenten kunnen de klimaatimpact van producten moeilijk zelf controleren. Strenge regels zijn nodig om marketing die duurzaamheid suggereert zonder echte verandering tegen te gaan.
Waarden Milieubescherming, consumentenmacht en verantwoordelijkheid van bedrijven.
Gevolgen Sterke handhaving kan greenwashing verminderen en bedrijven belonen die aantoonbaar investeren in langere levensduur en lagere uitstoot.
Midden
Argumenten Heldere informatie is nuttig, maar de regels moeten voorspelbaar en uitvoerbaar blijven. Bedrijven hebben praktische richtsnoeren nodig en toezichthouders moeten vergelijkbare gevallen gelijk behandelen.
Waarden Transparantie, rechtszekerheid en werkbare regelgeving.
Gevolgen Een proportionele aanpak kan consumenten beschermen zonder dat bedrijven uit angst voor procedures iedere duurzaamheidsinformatie schrappen.
Rechts
Argumenten De EU moet terughoudend zijn met gedetailleerde voorschriften voor reclame en productinformatie. Ondernemers moeten ruimte houden om nieuwe producten en duurzame oplossingen aan de markt te presenteren.
Waarden Ondernemerschap, keuzevrijheid en beperking van administratieve lasten.
Gevolgen Te zware regels kunnen innovatie en concurrentie remmen, vooral bij kleinere bedrijven die niet over grote juridische en marketingafdelingen beschikken.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De invoeringsdatum, de reikwijdte van de richtlijn en de aanvullende informatieplichten zijn rechtstreeks bevestigd door Europese en Nederlandse overheidsbronnen. De tekst doet geen uitspraken over toekomstige boetes of concrete bedrijven.
- bevestigd De nieuwe Europese regels worden op 27 september 2026 van toepassing. — De Europese Commissie en ACM noemen deze datum. bron
- bevestigd Algemene duurzaamheidsclaims moeten worden onderbouwd. — Dit volgt uit de richtlijn en de toelichting van de Rijksoverheid. bron
- bevestigd De regels stellen eisen aan duurzaamheidskeurmerken. — EUR-Lex verbiedt onder meer duurzaamheidslabels zonder certificeringsregeling of publieke basis. bron
- bevestigd Consumenten krijgen meer informatie over reparatie en software-updates. — Dit staat in de Nederlandse toelichting op de richtlijn. bron
Noot van de redactie
De ingangsdatum en hoofdlijnen van de richtlijn zijn bevestigd door de Europese Commissie, ACM en EUR-Lex. De precieze nationale handhaving en de uitkomst van individuele zaken zijn nog niet bekend.Bronnen
- Sustainable consumption — European Commission
- Leidraad Duurzaamheidsclaims — Autoriteit Consument & Markt
- Richtlijn (EU) 2024/825 — EUR-Lex
- Consumenten beter beschermd tegen misleidende duurzaamheidsclaims — Rijksoverheid