Minder mensen hebben een studieschuld, hoge schulden lopen op
De basisbeurs drukt het aantal nieuwe leners, maar de erfenis van het leenstelsel blijft zichtbaar.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Het aantal mensen met een studieschuld is opnieuw afgenomen, blijkt uit de nieuwste CBS-cijfers. Tegelijkertijd groeit de groep met een schuld van minstens 50.000 euro en stijgt de gemiddelde schuld.
Begin 2025 hadden ongeveer 1,6 miljoen studenten en oud-studenten een studieschuld. Dat was het tweede jaar op rij waarin dit aantal daalde. Vooral het aantal huidige studenten met schuld nam af: 460.000 studenten hadden in januari 2025 een studieschuld, 150.000 minder dan in 2023.
De daling valt samen met de herinvoering van de basisbeurs in het studiejaar 2023-2024. Studenten kregen daardoor opnieuw een maandelijkse beurs, waardoor minder studenten hoefden bij te lenen. Het CBS schrijft dat de cijfers voorlopig zijn en betrekking hebben op 1 januari 2025.
De totale ontwikkeling is echter niet alleen positief. In 2025 hadden 146.000 mensen een studieschuld van minstens 50.000 euro. Dat waren er bijna 10.000 meer dan een jaar eerder. Ruim 3.000 mensen hadden een schuld van minstens 100.000 euro.
Ook de gemiddelde schuld liep op. Die bedroeg in 2025 18.200 euro, tegenover 17.700 euro een jaar eerder. Bij oud-studenten was het gemiddelde 18.800 euro. De gemiddelde schuld van huidige studenten daalde wel licht, naar 16.700 euro.
De cijfers laten vooral het verschil zien tussen nieuwe instroom en de groep die onder het leenstelsel studeerde. Studenten die tussen 2015 en 2023 studeerden, konden geen basisbeurs krijgen en moesten vaker lenen voor levensonderhoud, collegegeld en woonlasten. Hun schulden staan nog open, terwijl zij inmiddels vaak aflossen.
De terugkeer van de basisbeurs heeft dus effect op het aantal nieuwe schulden, maar zegt nog weinig over de betaalbaarheid voor oud-studenten. Rente, inkomen, woonlasten en de gekozen terugbetaalregeling bepalen mede hoe zwaar de schuld uitpakt. De nieuwste cijfers geven geen volledig actueel beeld van de situatie in oktober 2026.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het aantal mensen met studieschuld daalt.
- Het aantal schulden van minstens 50.000 euro stijgt.
- De basisbeurs is sinds studiejaar 2023-2024 opnieuw ingevoerd.
Links
Argumenten De staat moet onderwijs toegankelijk maken zonder studenten afhankelijk te maken van lenen. De hoge schulden van de leenstelselgeneratie worden gezien als een collectief probleem dat compensatie en ruimere beurzen rechtvaardigt.
Waarden Gelijke kansen, bestaanszekerheid en publieke verantwoordelijkheid.
Gevolgen Meer overheidsuitgaven kunnen schulden en financiële stress verminderen, maar verhogen de druk op de onderwijsbegroting.
Midden
Argumenten Een basisbeurs gecombineerd met gerichte aanvullende steun is een compromis tussen publieke financiering en eigen verantwoordelijkheid. De regeling moet worden geëvalueerd aan de hand van deelname, studiesucces en betaalbaarheid.
Waarden Doelmatigheid, toegankelijkheid en houdbare overheidsfinanciën.
Gevolgen Gerichte steun kan betaalbaar blijven, maar laat verschillen tussen studenten en woonplaatsen bestaan.
Rechts
Argumenten Studenten profiteren later vaak van hogere inkomens en mogen daarom een deel van hun investering zelf dragen. De overheid moet vooral voorkomen dat studenten oneigenlijk lenen en opleidingen hun waarde verliezen.
Waarden Eigen verantwoordelijkheid, doelmatigheid en keuzevrijheid.
Gevolgen Minder publieke steun kan de belasting voor de schatkist beperken, maar kan opnieuw leiden tot minder deelname of meer lenen onder studenten met weinig ouderlijke steun.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd met correcties · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De cijfers over 2025 zijn stevig onderbouwd door CBS en NOS. De formulering is aangescherpt omdat vooral het aantal mensen met schuld daalt, niet aantoonbaar de totale uitstaande schuld.
- bevestigd Begin 2025 hadden ongeveer 1,6 miljoen mensen een studieschuld. — CBS meldt 1,6 miljoen studenten en oud-studenten. bron
- bevestigd In 2025 hadden 146.000 mensen minstens 50.000 euro studieschuld. — CBS-tabel en toelichting. bron
- bevestigd De gemiddelde studieschuld bedroeg 18.200 euro. — CBS meldt dit gemiddelde per 1 januari 2025. bron
- bevestigd De terugkeer van de basisbeurs hangt samen met minder nieuwe leningen. — CBS legt deze ontwikkeling expliciet naast de herinvoering van de basisbeurs. bron
1 correctie(s) doorgevoerd
- Was: De totale studieschuld is gedaald.Nu: Het aantal mensen met een studieschuld is gedaald, terwijl de gemiddelde schuld en het aantal hoge schulden zijn gestegen. (De bronnen bevestigen vooral een daling van het aantal schuldenaren; een daling van de totale uitstaande schuld volgt daar niet automatisch uit.)
Noot van de redactie
De nieuwste volledige CBS-stand gaat over 1 januari 2025. Het aantal schuldenaren daalt, maar de gemiddelde schuld en het aantal zeer hoge schulden stijgen.Bronnen
- Opnieuw minder mensen met studieschuld — Centraal Bureau voor de Statistiek
- Aantal studenten met studieschuld neemt af, maar vaker grote schuld — NOS
- Antwoorden op Kamervragen over studieschulden — Tweede Kamer
Meer hierover bij andere media
- AD — „studieschuld studenten”
- de Volkskrant — „studieschuld studenten”
- RTL Nieuws — „studieschuld studenten”