UWV onder vuur om mogelijke discriminatie bij handhaving
Een intern onderzoek en gesprekken met medewerkers roepen nieuwe vragen op over fraudecontroles en boetes.
Er is nieuws over dit onderwerp (maandag 5 oktober 2026, 13:16): UWV-topman biedt excuses aan na signalen over discriminatie
De volgredacteur houdt het voor je bij
Bij de afdeling Handhaving van uitkeringsinstantie UWV zijn signalen opgedoken van racisme, discriminatie en etnisch profileren. EenVandaag meldt dat een intern onderzoek verschillen vond in de manier waarop mensen met een Nederlandse en een niet-Nederlandse achternaam werden beboet, maar het UWV benadrukt dat daaruit nog geen harde conclusies kunnen worden getrokken.
De signalen komen uit vertrouwelijke documenten en gesprekken met huidige en voormalige medewerkers van de afdeling, die fraudeonderzoeken uitvoert en boetes kan opleggen. Volgens EenVandaag beschrijven meerdere medewerkers een cultuur waarin meldingen over discriminatie werden afgezwakt of onvoldoende werden onderzocht.
Het interne onderzoek waarop de berichtgeving zich baseert, keek naar verschillen tussen dossiers. Daaruit kwam volgens de omroep naar voren dat mensen met een niet-Nederlandse achternaam relatief vaker en zwaarder werden beboet. Het onderzoek was volgens het UWV geen wetenschappelijke studie. Daardoor kan het verschil wel een reden zijn voor nader onderzoek, maar bewijst het op zichzelf niet dat afkomst de oorzaak was.
Ook een werkinstructie voor fraudeonderzoeken staat ter discussie. Daarin wordt ‘land van herkomst’ genoemd als mogelijk risicokenmerk bij de selectie van dossiers. Het UWV zegt dat dit criterium nooit is gebruikt en in 2020 is geschrapt, maar heeft aangekondigd de passage alsnog volledig uit de instructie te verwijderen.
De nieuwe voorzitter van de raad van bestuur, Abdeluheb Choho, heeft excuses aangeboden aan mensen die binnen of buiten het UWV discriminatie of racisme hebben ervaren. Hij zegt dat de uitkomsten hem raken, maar wil niet vooruitlopen op een lopend extern onderzoek naar mogelijke ongelijke behandeling.
De kwestie raakt aan een bredere discussie over risicoselectie bij publieke uitvoeringsorganisaties. Fraudecontrole is een wettelijke taak, maar selectiemethoden mogen niet leiden tot onderscheid op grond van afkomst. Wanneer verschillen in boetes ontstaan, moeten uitvoerders kunnen uitleggen welke objectieve kenmerken daarvoor verantwoordelijk zijn.
Het UWV zegt dat het nieuwe onderzoek eind dit jaar klaar moet zijn. Tot die tijd blijft onduidelijk hoe groot de groep mogelijk benadeelde cliënten is en of eerder opgelegde boetes opnieuw moeten worden bekeken. Ook is nog niet bekend welke maatregelen het UWV neemt als het onderzoek wel discriminatie vaststelt.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Een intern UWV-onderzoek signaleerde verschillen in boetes tussen groepen cliënten.
- Het onderzoek was volgens het UWV niet wetenschappelijk en vormt geen definitief bewijs van discriminatie.
- Het UWV heeft een extern onderzoek lopen en zegt de passage over ‘land van herkomst’ te verwijderen.
Links
Argumenten Publieke uitvoerders moeten aantoonbaar stoppen met risicoselectie die mensen op afkomst kan benadelen en eerdere dossiers actief herbeoordelen.
Waarden Gelijke behandeling, rechtsbescherming en vertrouwen in de overheid.
Gevolgen Zonder stevige controle kunnen onterechte boetes en een nieuwe toeslagenaffaire ontstaan.
Midden
Argumenten Fraude moet worden bestreden, maar verschillen in uitkomsten vragen om onafhankelijk onderzoek, transparante criteria en herstel waar dat nodig blijkt.
Waarden Zorgvuldigheid, uitvoerbaarheid en institutionele betrouwbaarheid.
Gevolgen Een gefaseerde aanpak voorkomt zowel het wegwuiven van signalen als overhaaste conclusies.
Rechts
Argumenten Handhaving moet effectief blijven en niet worden verlamd door politieke verdenkingen zolang niet vaststaat dat individuele medewerkers bewust discrimineerden.
Waarden Gelijke toepassing van regels, verantwoordelijkheid en bescherming van publieke middelen.
Gevolgen Te brede beperkingen op risicoselectie kunnen fraude moeilijker opsporen en de uitvoeringskosten verhogen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De feitelijke kern is gebaseerd op de actuele berichtgeving van EenVandaag en openbare informatie van het UWV. De tekst maakt duidelijk onderscheid tussen signalen, onderzoeksuitkomsten en bewezen feiten.
- bevestigd De afdeling Handhaving van het UWV voert fraudeonderzoeken uit en kan boetes opleggen. — EenVandaag beschrijft de taak van de afdeling; het UWV beschrijft handhaving als controle op uitkeringsverplichtingen. bron
- bevestigd Een intern onderzoek vond verschillen in boetes voor mensen met Nederlandse en niet-Nederlandse achternamen. — Dit wordt gemeld door EenVandaag, met de kanttekening dat het onderzoek geen wetenschappelijke studie was. bron
- bevestigd Het UWV zegt dat ‘land van herkomst’ nooit als criterium is gebruikt en de passage wil verwijderen. — EenVandaag vermeldt deze reactie van het UWV. bron
- bevestigd Het UWV heeft een voorzitter die Abdeluheb Choho heet en excuses heeft aangeboden. — De actuele EenVandaag-publicatie vermeldt dit. bron
Noot van de redactie
De berichtgeving steunt op vertrouwelijke documenten en getuigenissen. Het interne onderzoek signaleert verschillen, maar het UWV noemt de methode niet wetenschappelijk; de omvang en oorzaak zijn daarom nog onzeker.Bronnen
Het verhaal tot nu toe
- maandag 5 oktober 2026, 10:15 UWV onder vuur om mogelijke discriminatie bij handhaving (dit artikel)
- maandag 5 oktober 2026, 13:16 UWV-topman biedt excuses aan na signalen over discriminatie
Meer hierover bij andere media
- NU.nl — „uwv discriminatie”
- De Telegraaf — „uwv discriminatie”
- AD — „uwv discriminatie”