UWV-topman biedt excuses aan na signalen over discriminatie
Abdeluheb Choho noemt mogelijke ongelijke behandeling onaanvaardbaar, terwijl een breder onderzoek nog moet uitwijzen wat er precies is gebeurd.
Vervolg op: UWV onder vuur om mogelijke discriminatie bij handhaving maandag 5 oktober 2026, 10:15
De volgredacteur houdt het voor je bij
Update
Minister Hans Vijlbrief noemt discriminatie bij het UWV onaanvaardbaar en wil dat de signalen tot op de bodem worden onderzocht. Hij verwacht passende maatregelen van de uitvoeringsorganisatie. (ANP via ZeelandNet)
UWV-bestuursvoorzitter Abdeluheb Choho heeft excuses aangeboden aan mensen die binnen of buiten de uitkeringsinstantie discriminatie hebben ervaren. Aanleiding zijn interne onderzoeksgegevens en een oude werkinstructie waarin ‘land van herkomst’ als mogelijk frauderisico stond vermeld.
De excuses zijn een nieuwe reactie op de signalen over de handhavingsafdeling van het UWV. Choho zegt dat hij de situatie onaanvaardbaar vindt, maar benadrukt ook dat nog niet vaststaat hoe groot het probleem is en in hoeverre afkomst daadwerkelijk een rol heeft gespeeld bij controles of boetes.
Een intern onderzoek uit december vorig jaar wees volgens EenVandaag op opvallende verschillen. Mensen met een niet-Nederlandse achternaam zouden relatief vaker en gemiddeld zwaarder zijn bestraft. Welke dossiers precies zijn vergeleken en hoe de groepen zijn samengesteld, is niet bekend. De onderzoekers adviseerden daarom aanvullend onderzoek.
Het UWV zegt dat uit de analyse geen harde conclusies kunnen worden getrokken, omdat de methode niet wetenschappelijk genoeg zou zijn. De organisatie voert wel een breder extern onderzoek uit naar mogelijk onterecht onderscheid. De uitkomsten daarvan worden volgens de berichtgeving later dit jaar verwacht.
Daarnaast kwam een werkinstructie uit 2015 naar buiten voor het opsporen van schijnconstructies. Daarin stond ‘land van herkomst aanvrager’ tussen andere kenmerken waarop een dossier geselecteerd kon worden. Het UWV zegt dat dit criterium nooit is gebruikt en in 2020 officieel is verwijderd. In een versie die nog circuleerde, was de tekst volgens de organisatie alleen doorgestreept; het UWV zegt de passage nu volledig te zullen verwijderen.
De kwestie raakt aan de manier waarop uitvoeringsorganisaties fraude bestrijden. Selectie op afkomst is verboden, maar een organisatie mag dossiers wel op controleerbare signalen prioriteren. De komende onderzoeken moeten duidelijk maken of er sprake was van een administratieve fout, individuele overtredingen of een breder patroon. Tot die tijd zijn de verschillen in boetes een serieus signaal, maar geen definitief bewijs van etnisch profileren.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Een intern UWV-onderzoek meldde verschillen in de frequentie en hoogte van boetes naar achternaam.
- De gebruikte dossiers en methode zijn niet volledig openbaar en het UWV zegt dat geen harde conclusies kunnen worden getrokken.
- Een oude werkinstructie bevatte ‘land van herkomst aanvrager’ als zichtbaar, maar doorgestreept criterium.
- Het UWV voert een breder extern onderzoek uit en de bestuursvoorzitter heeft excuses aangeboden aan mensen die discriminatie hebben ervaren.
Links
Argumenten De signalen passen bij het risico dat uitvoeringsorganisaties structureel selecteren op afkomst. Het UWV zou controles op basis van risicoprofielen tijdelijk moeten opschorten, de dossiers onafhankelijk laten onderzoeken en gedupeerden actief herstel bieden.
Waarden Gelijke behandeling, rechtsbescherming en institutionele verantwoordelijkheid.
Gevolgen Dit kan de fraudebestrijding tijdelijk vertragen, maar voorkomt volgens deze invalshoek dat burgers op afkomst worden benaderd en vergroot het vertrouwen in de overheid.
Midden
Argumenten Er zijn serieuze signalen, maar beleid moet op controleerbaar bewijs worden gebaseerd. Een onafhankelijk onderzoek moet de methode, de dossiers en de beslissingen reconstrueren, waarna gerichte maatregelen kunnen volgen.
Waarden Zorgvuldigheid, uitvoerbaarheid en gelijke behandeling binnen de rechtsstaat.
Gevolgen De aanpak kan tijd kosten, maar biedt een verdedigbare basis voor herstel, aanpassing van instructies en betere controles.
Rechts
Argumenten Fraudecontrole blijft noodzakelijk en verschillen in uitkomsten bewijzen op zichzelf geen discriminatie. Het UWV moet afkomst uitsluiten als criterium, maar wel effectief kunnen selecteren op aantoonbare fraude-indicatoren en medewerkers die regels overtreden individueel aanspreken.
Waarden Handhaving, doelmatigheid en verantwoordelijkheid van de burger tegenover de sociale zekerheid.
Gevolgen Een te brede stop op risicogericht toezicht kan fraude moeilijker opsporen; onrechtmatige selectie moet volgens deze invalshoek scherp en concreet worden aangepakt.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De feitelijke kern is gebaseerd op de berichtgeving van EenVandaag en een ANP-verslag. Onzekerheden over de interne cijfers zijn expliciet als onzeker weergegeven.
- bevestigd Abdeluheb Choho bood excuses aan voor ervaren discriminatie binnen en rond het UWV. — Dit staat in de verklaring van Choho tegenover EenVandaag. bron
- bevestigd Een intern onderzoek meldde verschillen in boetes naar achternaam. — EenVandaag beschrijft de uitkomsten, maar vermeldt ook dat de dossiers en methode niet volledig bekend zijn. bron
- bevestigd Het UWV zegt dat de analyse geen harde conclusies toelaat. — Het standpunt van het UWV wordt in het artikel weergegeven. bron
- bevestigd In een oude werkinstructie stond ‘land van herkomst aanvrager’ als mogelijk risicokenmerk. — Dit wordt door EenVandaag beschreven; het UWV zegt dat het criterium niet is gebruikt en later is geschrapt. bron
Noot van de redactie
Zeker zijn de excuses van Choho, de vermelding van het criterium in de werkinstructie en het lopende onderzoek. Onzeker blijven de kwaliteit van de interne analyse en de vraag of het criterium in de praktijk is gebruikt.Bronnen
Het verhaal tot nu toe
- maandag 5 oktober 2026, 10:15 UWV onder vuur om mogelijke discriminatie bij handhaving
- maandag 5 oktober 2026, 13:16 UWV-topman biedt excuses aan na signalen over discriminatie (dit artikel)
Meer hierover bij andere media
- RTL Nieuws — „uwv discriminatie”
- NOS — „uwv discriminatie”
- Het Parool — „uwv discriminatie”