Kabinet wil telefoonvrije schooldag vanaf januari 2027
Scholen krijgen een landelijk advies over het gebruik van mobiele telefoons, maar houden ruimte voor uitzonderingen en eigen uitvoering.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Het kabinet wil dat leerlingen vanaf 1 januari 2027 hun mobiele telefoon tijdens de hele schooldag niet gebruiken. De maatregel moet afleiding beperken en de concentratie en sociale veiligheid verbeteren, maar wordt voorlopig geen wettelijk verbod.
De voorgenomen aanscherping staat in de strategie voor online kinderrechten die het kabinet deze week presenteerde. Scholen hebben nu al vaak afspraken waarin telefoons tijdens lessen, pauzes en op het schoolplein niet mogen worden gebruikt. Het kabinet wil die praktijk landelijk invoeren met de afspraak ‘Thuis of in de Kluis’.
De afspraak geldt als dringend advies aan scholen in het primair en voortgezet onderwijs. Scholen blijven volgens de sectororganisatie PO-Raad zelf verantwoordelijk voor hun beleid en de manier waarop zij het advies uitvoeren. Dat betekent dat scholen moeten bepalen waar telefoons worden opgeborgen, hoe ouders contact kunnen opnemen en welke uitzonderingen nodig zijn.
Voor onderwijsdoeleinden en bij medische noodzaak blijft ruimte bestaan. Een leerling kan bijvoorbeeld een telefoon nodig hebben vanwege een medische situatie of een beperking. Ook kunnen scholen besluiten het apparaat voor een les tijdelijk toe te staan. De precieze uitwerking moet het kabinet nog met de onderwijssector bespreken.
De Inspectie van het Onderwijs beschreef in de Staat van het Onderwijs 2026 dat op veel scholen al een volledig verbod tijdens de schooldag geldt. In het schooljaar 2024-2025 meldde 66 procent van de ondervraagde vo-schoolleiders dat smartphones de hele schooldag niet waren toegestaan. In het basisonderwijs lag dat aandeel op 97 procent.
De inspectie schrijft dat vo- en vso-scholen overwegend positief zijn over de gevolgen voor concentratie en het sociale klimaat. Dat betekent niet dat een volledig verbod automatisch betere uitkomsten oplevert. Onderzoekers van het Research Centre for Education and the Labour Market bekeken het beleid op 24 middelbare scholen en vonden bij een volledig verbod geen duidelijke verbetering in het welbevinden en geen duidelijke afname van problematisch telefoongebruik of cyberpesten ten opzichte van een gedeeltelijk verbod.
Daarmee verschuift het debat van de vraag óf telefoons tijdens schooltijd beperkt moeten worden naar de vraag hoe dat zorgvuldig gebeurt. Een uniforme afspraak kan ouders, leerlingen en leraren duidelijkheid geven. Tegelijk kunnen verschillen tussen leerlingen, schooltypen en ondersteuningsbehoeften vragen om maatwerk.
Het kabinet koppelt de schoolmaatregel aan een bredere aanpak van online risico’s, zoals verslavende ontwerpkeuzes, schadelijke beelden en ongewenst contact. Een telefoonvrije schooldag haalt die risico’s niet weg, maar beperkt wel het gebruik van het apparaat op een plek waar leerlingen moeten leren en elkaar ontmoeten. Of de datum van 1 januari 2027 wordt gehaald, hangt af van de afspraken die nog met de onderwijssector worden gemaakt.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het kabinet wil vanaf 1 januari 2027 een landelijke afspraak voor thuis laten of op school opbergen van mobiele telefoons.
- De afspraak is volgens de onderwijssector een advies; scholen bepalen zelf hoe zij het beleid uitvoeren.
- Veel scholen hebben al regels voor telefoongebruik tijdens de hele schooldag.
- Onderzoek onder 24 middelbare scholen vond geen duidelijke verbetering van verschillende uitkomsten bij een volledig verbod ten opzichte van een gedeeltelijk verbod.
Links
Argumenten Een landelijke norm kan leerlingen beschermen tegen constante digitale prikkels en voorkomen dat de kwaliteit van het schoolklimaat afhangt van de regels van individuele scholen. De uitvoering moet wel rekening houden met verschillen tussen leerlingen en met medische of sociale ondersteuningsbehoeften.
Waarden Gelijke kansen, publieke bescherming en inclusiviteit.
Gevolgen Een uniforme afspraak kan rust en duidelijkheid brengen, maar een starre uitvoering kan juist leerlingen uitsluiten die hun telefoon functioneel nodig hebben.
Midden
Argumenten Een gezamenlijke basisregel is verdedigbaar omdat veel scholen al positieve ervaringen melden, maar de beste aanpak vraagt ruimte voor maatwerk, evaluatie en betrokkenheid van ouders, leerlingen en leraren.
Waarden Proportionaliteit, uitvoerbaarheid en vertrouwen in onderwijsprofessionals.
Gevolgen De maatregel kan werken als scholen duidelijke uitzonderingen en communicatie regelen; zonder goede uitvoering kan zij vooral extra handhaving en conflicten opleveren.
Rechts
Argumenten Scholen moeten orde, concentratie en gezag kunnen bewaken zonder voortdurend afhankelijk te zijn van uitzonderingen of ingewikkelde procedures. Een duidelijke regel voor iedereen voorkomt dat ouders of leerlingen per school verschillende verwachtingen hebben.
Waarden Verantwoordelijkheid, orde en voorspelbare regels.
Gevolgen Een stevig verbod kan rust en aanspreekbaarheid vergroten, maar kan volgens deze benadering ook te veel ruimte laten voor de overheid en schoolbesturen om zich met gezinskeuzes en eigendom te bemoeien.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De beleidsvoornemens, bestaande afspraken en onderzoeksbevindingen zijn gecontroleerd aan de hand van overheids-, sector- en onderzoeksbronnen. De tekst maakt duidelijk onderscheid tussen een kabinetsadvies, bestaande schoolregels en wat wetenschappelijk onderzoek wel en niet aantoont.
- bevestigd Het kabinet wil vanaf 1 januari 2027 een afspraak voor thuis of in de kluis invoeren. — Dit staat in de strategie voor online kinderrechten van het kabinet. bron
- bevestigd De maatregel is voorlopig geen wettelijk verbod en scholen houden verantwoordelijkheid voor de uitvoering. — De PO-Raad beschrijft het als een kabinetsadvies en vermeldt dat scholen hun eigen beleid bepalen. bron
- bevestigd Uitzonderingen blijven mogelijk voor onderwijsdoeleinden, medische noodzaak of beperkingen. — De bestaande landelijke afspraken voorzien in uitzonderingen voor noodzakelijk gebruik; de sectorbeschrijving noemt medische noodzaak expliciet. bron
- bevestigd In 2024-2025 meldde 66 procent van de vo-schoolleiders een verbod gedurende de hele schooldag. — Dit percentage staat in tabel 5.1.3a van de Staat van het Onderwijs 2026. bron
- bevestigd In het basisonderwijs lag dit aandeel in dezelfde tabel op 97 procent. — Dit percentage staat in tabel 5.1.3a van de Staat van het Onderwijs 2026. bron
- bevestigd Een onderzoek onder 24 middelbare scholen vond geen duidelijke verbetering bij volledige verboden ten opzichte van gedeeltelijke verboden. — De ROA-samenvatting noemt 24 scholen en rapporteert geen verbetering in welbevinden, problematisch telefoongebruik of cyberpesten. bron
- bevestigd Een telefoonvrije schooldag neemt online risico’s niet weg. — Dit is een beperkte gevolgtrekking uit de reikwijdte van de maatregel: het beleid regelt telefoongebruik op school en niet het volledige online gedrag van kinderen. bron
Noot van de redactie
Zeker is dat het kabinet vanaf 1 januari 2027 een landelijke afspraak voor een telefoonvrije schooldag wil en dat veel scholen al vergelijkbare regels hebben. Het is nog geen wettelijk verbod; de uitvoering en uitzonderingen moeten met de onderwijssector worden uitgewerkt. Onderzoek naar volledige en gedeeltelijke verboden geeft geen eenduidig bewijs dat strenger beleid alle uitkomsten verbetert.Bronnen
- Kabinet presenteert strategie om kinderen online te beschermen — Rijksoverheid
- Kabinet adviseert: mobiele telefoon hele schooldag niet gebruiken — PO-Raad
- Rapport De Staat van het Onderwijs 2026 — Inspectie van het Onderwijs
- Smartphonebeleid in het voortgezet onderwijs: gedeeltelijk of volledig verbod? — Research Centre for Education and the Labour Market
Meer hierover bij andere media
- RTL Nieuws — „onderwijs smartphones”
- NOS — „onderwijs smartphones”
- Het Parool — „onderwijs smartphones”