Nieuwe immuuntherapie werkt bij muizen zonder celkweek
Onderzoekers programmeerden afweercellen rechtstreeks in het lichaam, maar menselijke behandeling is nog niet in beeld.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Onderzoekers van MIT hebben een methode gepubliceerd om natuurlijke killercellen in het lichaam van muizen genetisch te programmeren. De studie verscheen dinsdag in Nature Biotechnology en laat resultaten zien bij modellen voor kanker en auto-immuunziekte, maar is nog geen behandeling voor mensen.
De onderzoekers gebruikten lipide nanodeeltjes om boodschapper-RNA naar natuurlijke killercellen, kortweg NK-cellen, te brengen. Dat RNA bevatte de instructies voor een zogenoemde chimere antigeenreceptor. Die receptor moet de NK-cellen helpen om specifieke zieke T-cellen of tumorcellen te herkennen.
Het voordeel van deze aanpak is dat de cellen niet eerst uit het lichaam hoeven te worden gehaald, in een laboratorium worden aangepast en daarna worden teruggeplaatst. Dat proces maakt bestaande celtherapieën ingewikkeld en duur. De nieuwe methode is erop gericht de cellen rechtstreeks in het lichaam te programmeren.
In een muismodel werd ongeveer 80 procent van de gerichte NK-cellen geprogrammeerd. Bij een model voor melanoom bereikten drie van vijf behandelde muizen volgens MIT volledige remissie. In een ander model werden tumoren van T-cellymfoom na vijf injecties geëlimineerd. Bij muizen met auto-immuunhepatitis zagen de onderzoekers herstel van leverschade na één injectie.
De publicatie is peer-reviewed en staat in Nature Biotechnology. Dat maakt de resultaten sterker dan een niet-beoordeelde preprint, maar het onderzoek blijft preklinisch: de proeven zijn uitgevoerd in muizen en niet in patiënten. Resultaten bij dieren voorspellen niet automatisch dat dezelfde behandeling veilig of effectief is bij mensen.
De methode behoort tot het bredere onderzoek naar CAR-NK-cellen, afweercellen die met een kunstmatige receptor worden uitgerust. Volgens MIT zijn er op dit moment geen door de Amerikaanse FDA goedgekeurde CAR-NK-behandelingen. Onderzoekers moeten nog aantonen hoe lang de aangepaste cellen actief blijven, hoe gericht ze werken en welke bijwerkingen kunnen ontstaan.
De studie is daarom vooral goed nieuws over een technisch obstakel in de ontwikkeling van immuuntherapie, niet over een beschikbare therapie. Er zijn nog laboratorium- en dierproeven en vervolgens klinische onderzoeken nodig voordat artsen kunnen beoordelen of de aanpak bij mensen kan worden gebruikt.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De studie en de publicatiedatum zijn gecontroleerd bij Nature Biotechnology en MIT. De tekst maakt expliciet onderscheid tussen veelbelovende dierresultaten en klinische toepassing.
- bevestigd De studie verscheen op 13 oktober 2026 in Nature Biotechnology. — Bevestigd op de publicatiepagina van Nature Biotechnology. bron
- bevestigd Lipide nanodeeltjes brachten mRNA naar NK-cellen in muizen. — Beschreven in MIT News en het gepubliceerde onderzoek. bron
- bevestigd Ongeveer 80 procent van de gerichte NK-cellen werd geprogrammeerd en drie van vijf muizen met melanoom bereikten volledige remissie. — Resultaten zoals samengevat door MIT op basis van de studie. bron
- bevestigd Er zijn nog geen door de FDA goedgekeurde CAR-NK-behandelingen. — Deze stand van zaken wordt genoemd in de MIT-uitleg van het onderzoek. bron
Noot van de redactie
De publicatie is peer-reviewed, maar de resultaten zijn uitsluitend preklinisch en gebaseerd op muismodellen. Er is geen bewezen behandeling voor patiënten en er zijn geen medische conclusies voor individuele lezers.Bronnen
- Reprogrammed NK immune cells target cancer and autoimmune disorders — Massachusetts Institute of Technology
- In vivo engineering of CAR natural killer cells for immunotherapy using ligand-directed lipid nanoparticles — Nature Biotechnology
Meer hierover bij andere media
- De Telegraaf — „immuuntherapie nk-cellen”
- AD — „immuuntherapie nk-cellen”
- de Volkskrant — „immuuntherapie nk-cellen”