IEA verwacht aanhoudende dieselschaarste tot ver in 2027
De wereldwijde dieselvoorraden zijn sterk gedaald terwijl verstoringen in Rusland en het Midden-Oosten doorwerken.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
De wereldwijde dieselmarkt blijft volgens het Internationaal Energieagentschap tot ver in 2027 krap. De organisatie verwacht dat de voorraden die dit jaar verloren zijn gegaan waarschijnlijk pas in de tweede helft van 2027 kunnen worden aangevuld.
Het Internationaal Energieagentschap publiceerde woensdag zijn Oil Market Report over oktober. Volgens het rapport blijft het aanbod van gasolie en diesel in het vierde kwartaal van 2026 achter bij de vraag, ondanks een verwachte opleving van de productie door raffinaderijen tegen het einde van het jaar.
De IEA noemt verstoringen in de export uit het Midden-Oosten en Rusland als belangrijke oorzaak. Ook lagere productexporten uit Azië en onderhoudswerk aan raffinaderijen beperken het aanbod. In september lagen de wereldwijde dieseluitvoeren volgens het rapport 700.000 vaten per dag lager dan een jaar eerder.
De organisatie schrijft dat de voorraden in de eerste negen maanden van het jaar sterk zijn afgenomen. De wereldwijd zichtbare olievoorraden lagen eind september 509 miljoen vaten onder het niveau van vóór de oorlogen die de markt hebben verstoord. Vooral de voorraden op land zijn volgens de IEA laag.
De spanning is al zichtbaar in de prijzen. Volgens de IEA bereikten de groothandelsprijzen voor diesel in Europa en de Verenigde Staten in september ongeveer 220 dollar per vat. Die prijzen zijn inmiddels iets gedaald, maar liggen nog altijd veel hoger dan vóór de crisis en bijna twee keer zo hoog als de prijs van ruwe olie.
Voor Europese bedrijven werkt diesel door in meerdere kostenposten. Transporteurs betalen meer voor brandstof, terwijl landbouw, bouw, industrie en distributie afhankelijk blijven van diesel voor machines en voertuigen. De IEA waarschuwt bovendien dat hogere brandstofprijzen de kosten van goederen kunnen verhogen en inkomens en economische activiteit kunnen beïnvloeden.
De prognose is geen zekerheid over de prijs aan Nederlandse tankstations. Die prijs hangt ook af van belastingen, wisselkoersen, marges, de samenstelling van brandstoffen en de situatie op de regionale markt. Het rapport zegt wel dat de prijzen in Europa, Afrika en Latijns-Amerika de komende weken opnieuw kunnen stijgen als de spanningen op de olietankermarkt aanhouden.
De IEA bespreekt ook mogelijke noodmaatregelen. Lidstaten die hun eerder toegezegde strategische voorraden nog niet volledig hebben vrijgegeven, zouden dat volgens de organisatie kunnen versnellen, met voorrang voor diesel. Daarnaast kunnen landen beoordelen of extra vrijgave nodig is. Daarover wordt donderdag verder gesproken tijdens een vergadering van het IEA-bestuur.
De kern van de prognose is dat een tijdelijk tekort niet snel verdwijnt zodra raffinaderijen weer meer produceren. Eerst moeten de voorraden worden hersteld, en dat proces kan volgens de IEA tot in de tweede helft van 2027 duren.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De IEA verwacht een dieseltekort ten opzichte van de vraag in het vierde kwartaal van 2026.
- Wereldwijde olievoorraden zijn volgens de IEA sterk gedaald.
- De IEA bespreekt vrijgave van strategische voorraden als mogelijke maatregel.
Links
Argumenten De overheid moet huishoudens en kwetsbare sectoren beschermen tegen energiearmoede en mag bedrijven niet volledig laten opdraaien voor een internationale crisis. Deze visie benadrukt gerichte compensatie en versnelling van zuiniger vervoer.
Waarden Betaalbaarheid, sociale bescherming en de energietransitie.
Gevolgen Steun kan de economische schade beperken, maar kan de vraag naar diesel en de belasting voor de overheidsbegroting verhogen.
Midden
Argumenten Strategische reserves en tijdelijke steun kunnen schokken dempen, maar moeten gepaard gaan met transparante voorwaarden en een plan om de markt weer normaal te laten functioneren.
Waarden Continuïteit, doelmatigheid en begrotingsdiscipline.
Gevolgen Een tijdelijke interventie kan tijd kopen, terwijl structurele afhankelijkheid van diesel blijft bestaan.
Rechts
Argumenten De eerste taak van de overheid is energiezekerheid: zorgen voor voldoende aanvoer, strategische handelsroutes beschermen en bedrijven ruimte geven om zelf contracten te sluiten en voorraden aan te leggen.
Waarden Economische weerbaarheid, marktwerking en nationale veiligheid.
Gevolgen Meer binnenlandse of regionale productie kan afhankelijkheid verkleinen, maar vergt investeringen en kan botsen met klimaatdoelen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De productie-, voorraad- en prijsgegevens zijn ontleend aan het actuele IEA-rapport. De tekst presenteert de ontwikkeling voor 2027 als prognose en vermijdt een onbewezen voorspelling over Nederlandse pompprijzen.
- bevestigd De IEA verwacht dat de dieselmarkt tot in 2027 krap blijft. — De oktoberprognose zegt dat het aanvullen van verloren voorraden waarschijnlijk niet vóór de tweede helft van 2027 lukt. bron
- bevestigd De wereldwijde dieseluitvoer lag in september 700.000 vaten per dag lager dan een jaar eerder. — Cijfer uit het IEA-rapport. bron
- bevestigd De waargenomen wereldwijde olievoorraden lagen eind september 509 miljoen vaten onder het niveau van vóór de oorlogen. — Cijfer uit het IEA-rapport. bron
- bevestigd Dieselprijzen bereikten in Europa en de Verenigde Staten ongeveer 220 dollar per vat. — Het IEA noemt dit als de piek van de groothandelsprijzen in september. bron
- bevestigd De IEA bespreekt versnelde vrijgave van strategische voorraden. — De IEA roept lidstaten op resterende toezeggingen te versnellen en extra vrijgave te beoordelen. bron
Noot van de redactie
De IEA levert de primaire bron en onderscheidt metingen van prognoses. Er is geen Nederlandse prijsvoorspelling beschikbaar; mogelijke gevolgen voor sectoren zijn daarom als markteffecten beschreven, niet als vaststaande prijsstijgingen.Bronnen
- Oil Market Report – October 2026 — International Energy Agency
- IEA statement on responding to the global diesel market situation — International Energy Agency
- Diesel shortages could persist well into 2027, IEA says — Reuters via MarketScreener