Veel ex-zzp’ers vinden snel ander werk
DNB ziet weinig extra werkloosheid na de krimp van het aantal zelfstandigen, maar vaste banen zijn niet de enige bestemming.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Het aantal zzp’ers is sinds eind 2024 sterk gedaald, maar de meeste stoppende zelfstandigen raken niet werkloos. Volgens een nieuwe analyse van De Nederlandsche Bank vinden zij vaak binnen een kwartaal ander werk, geregeld in een andere sector.
Halverwege 2026 waren er ongeveer 131.000 minder zzp’ers dan eind 2024. Ruim de helft van de zelfstandigen die stopten, had binnen een kwartaal weer werk, meldt DNB volgens ANP. Slechts 7 procent werd werkloos. De analyse wijst daarmee op een verschuiving binnen de arbeidsmarkt, niet op een massale uitstroom naar een uitkering.
De overstap leidt niet alleen naar vaste banen. Bijna de helft van de voormalige zelfstandigen die opnieuw werk vinden, komt in een andere branche terecht. DNB noemt onder meer zorg en welzijn, de overheid, het onderwijs, de horeca en het vervoer als sectoren waar zulke overstappen relatief vaak voorkomen.
De ontwikkeling valt samen met de strengere handhaving op schijnzelfstandigheid. Sinds januari 2025 controleert de Belastingdienst scherper of iemand die als zelfstandige werkt, in de praktijk werknemer is. DNB benadrukt echter dat uit de cijfers niet valt af te leiden dat deze handhaving de belangrijkste oorzaak van de daling is.
De cijfers laten ook zien waarom het debat over vaste banen ingewikkeld is. Een deel van de ex-zzp’ers gaat in loondienst, maar anderen werken tijdelijk, flexibel of in een andere sector. De daling van het aantal zelfstandigen zegt daardoor niet automatisch dat werkgevers meer vaste contracten aanbieden.
De arbeidsmarkt blijft bovendien krap. Werkgevers die afhankelijk waren van zelfstandigen kunnen proberen personeel rechtstreeks in dienst te nemen, maar moeten dan vaak concurreren met andere sectoren. Voor voormalige zzp’ers kan een baan in een andere branche een kans zijn, maar ook betekenen dat zij hun vak, netwerk of inkomensmodel moeten aanpassen.
DNB ziet relatief veel beweging in zorg, bouw, facilitaire dienstverlening en zakelijke dienstverlening, sectoren waarin al langer discussie bestaat over schijnzelfstandigheid. De analyse geeft geen oordeel over de wenselijkheid van die beweging. Zij laat vooral zien dat de arbeidsmarkt zich sneller herschikt dan alleen uit het aantal vaste contracten valt af te lezen.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Het aantal zzp’ers is sinds eind 2024 sterk gedaald.
- De meeste stoppende zelfstandigen worden volgens DNB niet werkloos.
- Een aanzienlijk deel vindt werk in een andere sector.
- De relatie met strengere handhaving is niet volledig causaal vastgesteld.
Links
Argumenten De cijfers bevestigen dat schijnzelfstandigheid werknemers sociale zekerheid kan onthouden. De overheid moet daarom handhaven en werkgevers stimuleren echte dienstverbanden aan te bieden, ook als dat de flexibiliteit beperkt.
Waarden Zekerheid, werknemersrechten en collectieve bescherming.
Gevolgen Meer vaste contracten kunnen de inkomenszekerheid vergroten, maar sommige zelfstandigen verliezen vrijheid of opdrachten.
Midden
Argumenten Handhaving moet misbruik tegengaan zonder echte ondernemers uit de markt te drukken. Heldere criteria, overgangstermijnen en ruimte voor sectorale verschillen zijn belangrijker dan een simpel doel voor meer vaste banen.
Waarden Rechtszekerheid, uitvoerbaarheid en balans.
Gevolgen Een geleidelijke overgang kan onzekerheid beperken, maar maakt toezicht complexer.
Rechts
Argumenten Niet iedere zelfstandige wil werknemer worden. De overheid moet keuzevrijheid en ondernemerschap respecteren en vooral optreden tegen gedwongen constructies, niet tegen zelfstandigheid als zodanig.
Waarden Individuele vrijheid, ondernemerschap en een flexibele economie.
Gevolgen Minder regels kunnen vraag en aanbod sneller laten bewegen, maar vergroten het risico op schijnzelfstandigheid.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De cijfers en beperkingen zijn rechtstreeks terug te vinden in de actuele weergave van de DNB-analyse en aanvullende CBS-informatie. De tekst maakt geen sterkere causale claim dan de bronnen toelaten.
- bevestigd Halverwege 2026 waren er ongeveer 131.000 minder zzp’ers dan eind 2024. — Dit cijfer wordt gemeld in de ANP-weergave van de DNB-analyse. bron
- bevestigd Ruim de helft van de stoppende zelfstandigen vindt binnen een kwartaal ander werk. — De actuele DNB-analyse wordt zo samengevat door ANP. bron
- bevestigd De cijfers bewijzen niet dat handhaving de belangrijkste oorzaak van de daling is. — DNB zegt volgens de bron dat de samenhang aanwijzingen geeft, maar geen definitief oorzakelijk bewijs. bron
Noot van de redactie
De actuele cijfers komen via ANP uit de DNB-analyse. De bronnen maken geen causale uitsplitsing waarmee de handhaving op schijnzelfstandigheid als hoofdreden kan worden aangewezen.Bronnen
- Veel oud-zelfstandigen gaan werken in andere sector — Reformatorisch Dagblad / ANP
- Werknemer; wisseling van werkgever — Centraal Bureau voor de Statistiek
- Najaarsraming december 2025 — De Nederlandsche Bank
Meer hierover bij andere media
- NOS — „zzp arbeidsmarkt”
- Het Parool — „zzp arbeidsmarkt”
- de Volkskrant — „zzp arbeidsmarkt”