Kabinet start campagne tegen online misleiding
De campagne roept Nederlanders op drie tellen te wachten voordat zij klikken, reageren of betalen.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
De ministeries van Justitie en Veiligheid en Binnenlandse Zaken zijn maandag de campagne gestart ‘Laat je niet interneppen’. Aanleiding is onderzoek waaruit blijkt dat veel Nederlanders verdachte berichten herkennen, maar toch soms klikken.
Volgens de Rijksoverheid twijfelt 94 procent van de Nederlanders van achttien jaar en ouder weleens aan de betrouwbaarheid van een link, advertentie of bericht. Ruim vier op de tien ondervraagden zeggen bovendien ooit spijt te hebben gehad van een klik.
Het onderzoek werd tussen 23 en 28 september uitgevoerd onder 1.578 volwassenen. Van de mensen die klikspijt rapporteerden, zegt 45 procent dat zij op dat moment gehaast of afgeleid waren. Bij 46 procent ontstond achteraf het gevoel dat er niet goed genoeg was gekeken of te snel was gehandeld.
De campagne richt zich op herkenbare vormen van digitale misleiding, zoals berichten over pakketbezorging, aanbiedingen, bankzaken of overheidsdiensten. Criminelen proberen volgens de overheid vaak tijdsdruk te creëren of vragen om direct geld over te maken of gegevens te delen.
De centrale boodschap is dat mensen zichzelf drie tellen moeten geven voordat zij op een link klikken, reageren of betalen. De campagne benadrukt ook dat online misleiding niet alleen mensen treft die weinig digitaal vaardig zijn: volgens politieprojectleider Aad Lensen spelen vooral het moment en de omstandigheden een rol.
Uit het onderzoek blijkt verder dat 55 procent tijdsdruk als reden noemt om een bericht niet te vertrouwen. Toch kan een bericht juist geloofwaardig lijken wanneer iemand daadwerkelijk een pakket verwacht of op een betaling wacht. De campagne biedt informatie over herkennen, melden en hulp zoeken na online criminaliteit.
De cijfers beschrijven gedrag en ervaringen, maar meten niet of de campagne het aantal slachtoffers zal verlagen. Ook gaat het om zelfrapportage uit een enquête; daarmee is niet vastgesteld hoeveel mensen daadwerkelijk geld of persoonsgegevens verloren.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De overheid is een publiekscampagne tegen online misleiding gestart.
- In een enquête zegt 94 procent weleens te twijfelen aan een online bericht of link.
- Ruim vier op de tien respondenten zeggen ooit spijt van een klik te hebben gehad.
Links
Argumenten De nadruk zou niet alleen op oplettendheid van burgers moeten liggen. Platforms, banken en bedrijven zouden meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor misleidende berichten, frauduleuze advertenties en onveilige betaalroutes.
Waarden Collectieve bescherming, consumentenrechten en beperking van machtsverschillen tussen burgers en grote technologiebedrijven.
Gevolgen Meer regels en toezicht kunnen de blootstelling aan fraude verminderen, maar brengen extra nalevingskosten en mogelijk minder ruimte voor legitieme communicatie met zich mee.
Midden
Argumenten Voorlichting is nuttig, maar moet samengaan met praktische maatregelen van banken, platforms en overheden. Burgers moeten kunnen vertragen en controleren zonder dat elke digitale handeling ingewikkeld wordt.
Waarden Proportionaliteit, uitvoerbaarheid en gedeelde verantwoordelijkheid.
Gevolgen Een combinatie van campagne, betere meldpunten en technische beveiliging kan helpen, al zal geen enkele aanpak alle fraude voorkomen.
Rechts
Argumenten Burgers moeten primair zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun klikken, betalingen en het delen van gegevens. De overheid kan waarschuwen, maar moet niet elke digitale keuze reguleren.
Waarden Persoonlijke verantwoordelijkheid, vrijheid en terughoudend overheidsingrijpen.
Gevolgen Een lichte aanpak beperkt regels en kosten, maar laat mogelijk meer risico liggen bij mensen die onder druk worden misleid.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De campagne, datum, onderzoeksomvang en genoemde percentages staan op de officiële overheidspagina. De tekst maakt duidelijk dat het onderzoek zelfrapportage betreft en doet geen onbewezen uitspraak over het toekomstige effect.
- bevestigd De campagne ‘Laat je niet interneppen’ is op 19 oktober 2026 gestart door twee ministeries. — Vermeld op de campagnepagina van de Rijksoverheid. bron
- bevestigd 94 procent van de ondervraagde Nederlanders twijfelt weleens aan online berichten of links. — Onderzoeksresultaat zoals gepubliceerd door de Rijksoverheid. bron
- bevestigd Het onderzoek is uitgevoerd onder 1.578 volwassenen van 23 tot en met 28 september 2026. — Onderzoeksmethode en periode staan op de overheidspagina. bron
Noot van de redactie
De campagne en de onderzoeksresultaten zijn rechtstreeks bevestigd door de Rijksoverheid. Er is nog geen onafhankelijke evaluatie beschikbaar van het effect van de campagne.Bronnen
Meer hierover bij andere media
- NOS — „online oplichting”
- Het Parool — „online oplichting”
- Trouw — „online oplichting”