Overheid waarschuwt voor klikken ondanks twijfel
Nieuw onderzoek laat zien dat bijna alle Nederlanders weleens twijfelen aan online berichten, links of advertenties. Toch komt klikspijt voor.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Vier op de tien volwassen Nederlanders hebben weleens spijt gehad van een klik op een link, bericht of advertentie. Dat blijkt uit onderzoek dat het kabinet maandag publiceerde bij een nieuwe campagne tegen online misleiding.
Volgens het onderzoek twijfelt 94 procent van de Nederlanders van achttien jaar en ouder weleens aan de betrouwbaarheid van een link, advertentie of bericht. Toch zegt ruim vier op de tien ondervraagden ooit klikspijt te hebben gehad.
De twijfel ontstaat vooral bij aanbiedingen die te mooi lijken om waar te zijn en bij verzoeken om snel te betalen of persoonsgegevens te delen. Ook tijdsdruk speelt een grote rol. Van de mensen met klikspijt zegt 45 procent dat haast of afleiding meespeelde.
Bij ongeveer een derde van deze groep had de klik volgens de onderzoekers gevolgen. Het ging onder meer om financiële schade, gestolen persoonsgegevens of het installeren van schadelijke software. De cijfers komen uit een onderzoek onder 1.578 Nederlanders, uitgevoerd van 23 tot en met 28 september 2026.
De campagne Laat je niet interneppen roept mensen op drie tellen te wachten voordat ze klikken, reageren of betalen. De overheid benadrukt dat online misleiding niet alleen bepaalde leeftijdsgroepen of onoplettende gebruikers treft.
Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid zegt dat criminelen steeds vaker gebruikmaken van kunstmatige intelligentie en gegevens uit datalekken. Daardoor kunnen berichten volgens hem overtuigender lijken, bijvoorbeeld wanneer een afzender zich voordoet als bank, overheid of bezorgdienst.
De campagne adviseert consumenten om even te wachten voordat ze klikken, reageren of betalen. De nadruk ligt op herkenning en vertraging: controleer het webadres, zoek zelf de officiële website op en neem bij twijfel rechtstreeks contact op met de organisatie. Wie toch slachtoffer is geworden, kan aangifte doen of melding maken bij de politie.
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De overheid publiceerde op 19 oktober een campagne tegen online misleiding.
- Het onderzoek werd uitgevoerd onder 1.578 Nederlanders van achttien jaar en ouder.
- De campagne adviseert mensen om bij twijfel niet direct te klikken, reageren of betalen.
Links
Argumenten Benadrukt dat consumenten niet de enige verantwoordelijkheid kunnen dragen voor een digitale omgeving waarin platforms, banken en bedrijven misleiding moeilijk genoeg maken. Sterkere regulering en betere schadevergoeding zouden nodig zijn.
Waarden Collectieve bescherming, gelijkheid en verantwoordelijkheid van bedrijven en overheid.
Gevolgen Meer toezicht en aansprakelijkheid kunnen slachtoffers beschermen, maar verhogen ook nalevingskosten voor bedrijven.
Midden
Argumenten Ziet voorlichting, veilige digitale processen en gerichte opsporing als een combinatie. Consumenten moeten alert zijn, terwijl organisaties hun communicatie en beveiliging moeten verbeteren.
Waarden Praktische uitvoerbaarheid, proportionaliteit en gedeelde verantwoordelijkheid.
Gevolgen Een combinatie van maatregelen kan risico’s verkleinen zonder elk digitaal contact zwaar te reguleren.
Rechts
Argumenten Legt de nadruk op persoonlijke verantwoordelijkheid en effectieve vervolging van criminelen. Burgers moeten leren verdachte berichten te negeren; de overheid moet vooral daders aanpakken.
Waarden Eigen verantwoordelijkheid, veiligheid en handhaving.
Gevolgen Een eenvoudige gedragsboodschap is snel uitvoerbaar, maar kan mensen die toch slachtoffer worden het gevoel geven dat zij zelf schuld hebben.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kerncijfers en campagneboodschap zijn rechtstreeks gecontroleerd bij de Rijksoverheid. De aanvullende veiligheidsadviezen zijn bevestigd door DNB en de politie.
- bevestigd 94 procent van de volwassen Nederlanders twijfelt weleens aan een online bericht, link of advertentie. — Onderzoeksresultaat in het campagnebericht van de Rijksoverheid. bron
- bevestigd Ruim vier op de tien Nederlanders hebben weleens klikspijt gehad. — Onderzoeksresultaat in hetzelfde bericht. bron
- bevestigd De overheid adviseert drie tellen te wachten voordat iemand klikt, reageert of betaalt. — Campagneadvies van Laat je niet interneppen. bron
Noot van de redactie
De campagne en de onderzoeksresultaten zijn maandag gepubliceerd. De percentages komen uit onderzoek in opdracht van de overheid; onafhankelijk vervolgonderzoek naar het klikgedrag zelf ontbreekt.Bronnen
- We twijfelen allemaal, maar klikken toch — Rijksoverheid
- Tips om nepsites en phishingmails te herkennen — De Nederlandsche Bank
- Ik ben opgelicht — Politie