2026 wordt waarschijnlijk het op één na warmste jaar
Volgens Copernicus ligt het wereldgemiddelde dit jaar vrijwel zeker boven 1,5 graad ten opzichte van het pre-industriële tijdvak.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
2026 wordt waarschijnlijk het op één na warmste jaar sinds het begin van de metingen. De Europese klimaatdienst Copernicus schrijft bovendien dat het jaar vrijwel zeker gemiddeld meer dan 1,5 graad warmer uitkomt dan in 1850-1900.
Volgens Copernicus is de prognose gebaseerd op de temperatuurmetingen van januari tot en met oktober en op een statistische voorspelling voor de resterende maanden. Copernicus noemt 2024 nog altijd het warmste jaar in de gebruikte ERA5-reeks. 2026 heeft volgens de dienst ongeveer 20 procent kans om dat record te evenaren of te overtreffen.
Oktober was wereldwijd de warmste oktober in de meetreeks. De gemiddelde temperatuur lag die maand 0,85 graad boven het gemiddelde van 1991-2020. Daarmee kwam oktober uit op 1,63 graad boven het geschatte pre-industriële niveau. Die twee referenties meten iets anders: de eerste vergelijkt met een recente klimatologische periode, de tweede met de situatie vóór grootschalige industriële uitstoot.
Voor de eerste tien maanden van het jaar staat 2026 op de tweede plaats in de ranglijst. Copernicus verwacht voor het hele jaar een afwijking tussen 1,56 en 1,61 graad boven het pre-industriële gemiddelde. Dat is een modelmatige verwachting, geen definitief jaargemiddelde; de laatste maanden kunnen de rangorde nog beïnvloeden.
De grens van 1,5 graden komt uit het Klimaatakkoord van Parijs, maar een overschrijding in één kalenderjaar betekent niet automatisch dat de langetermijndoelstelling formeel is gepasseerd. Die doelstelling wordt over een langere periode beoordeeld. Wel maakt de opeenvolging van uitzonderlijk warme maanden duidelijk dat tijdelijke overschrijdingen vaker voorkomen.
De directe gevolgen verschillen per regio. Hogere gemiddelde temperaturen vergroten de kans op hitte, droogte, natuurbranden en zware neerslag, maar de maandcijfers van Copernicus zeggen niet welk effect een individuele Nederlandse zomer of winter krijgt. De kern van het nieuws is daarom niet één nieuw record, maar de verdere bevestiging van een structureel warmere wereld.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- Copernicus verwacht dat 2026 gemiddeld boven 1,5 graden boven het pre-industriële niveau uitkomt.
- De rangschikking van het volledige jaar is nog een voorspelling.
- 2024 blijft in de gebruikte reeks het warmste jaar.
Links
Argumenten De cijfers onderstrepen volgens deze invalshoek dat snelle uitstootreductie en publieke investeringen noodzakelijk zijn.
Waarden Klimaatrechtvaardigheid, bescherming van kwetsbare groepen en collectieve verantwoordelijkheid.
Gevolgen Uitstel vergroot volgens dit perspectief de schade en maakt aanpassing duurder.
Midden
Argumenten De metingen vragen om versneld beleid, maar ook om realistische plannen voor energievoorziening, industrie en aanpassing.
Waarden Wetenschappelijke onderbouwing, uitvoerbaarheid en institutionele continuïteit.
Gevolgen Een combinatie van emissiereductie en klimaatadaptatie beperkt risico's zonder uitsluitend op één beleidsinstrument te vertrouwen.
Rechts
Argumenten De temperatuurstijging vraagt om technologische innovatie en aanpassing, maar beleid moet betaalbaarheid en concurrentiekracht bewaken.
Waarden Economische vrijheid, nationale zeggenschap en bescherming van huishoudens tegen hoge kosten.
Gevolgen Te snelle regels kunnen volgens deze invalshoek energie duurder maken en industrie naar landen met minder strenge regels verdrijven.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De kerncijfers en de onzekerheid over de eindrangschikking komen overeen met Copernicus. De tekst maakt onderscheid tussen gemeten afwijkingen en een voorspelling.
- bevestigd 2026 wordt waarschijnlijk het op één na warmste jaar — Copernicus noemt dit de meest waarschijnlijke uitkomst op basis van gegevens tot en met oktober. bron
- bevestigd Oktober 2026 was de warmste oktober in de meetreeks — Genoemd in de maandelijkse Copernicus-publicatie. bron
- bevestigd 2026 heeft ongeveer 20 procent kans om 2024 te evenaren of te overtreffen — De kansinschatting staat in de Copernicus-prognose. bron
- bevestigd Een overschrijding van 1,5 graden in één jaar is niet hetzelfde als het formeel overschrijden van de langetermijndoelstelling — Dit volgt uit het onderscheid tussen jaarlijkse temperatuur en langetermijngemiddelden. bron
Noot van de redactie
De metingen tot en met oktober zijn beschikbaar; de positie van het volledige jaar blijft een voorspelling. De langetermijnbetekenis van 1,5 graden mag niet worden afgeleid uit één kalenderjaar.Bronnen
- Copernicus: Warmest October on record with 2026 virtually certain to exceed 1.5°C — Copernicus Climate Change Service
- State of the climate: 2026 likely to tie with 2024 as the warmest year on record — Carbon Brief
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend het nieuws in je mailbox
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy