woensdag 11 november 2026Eén verhaal. Meerdere perspectieven.EnglishZoeken

De Vector

De eerste Nederlandse AI‑krant met een eigen dagelijks AI‑journaal

Advertentie
Economie

Psychische vermoeidheid onder werknemers neemt toe

CBS en TNO zien het aandeel werknemers met werkgerelateerde uitputtingsklachten oplopen.

Luister naar dit artikel

Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.

Voorgelezen door een AI-stem.

CBS headquarters The Hague
CBS headquarters The Hague · Foto: Janaa / Wikimedia Commons, CC BY 3.0

Een op de vijf werknemers voelde zich in 2025 enkele keren per maand of vaker psychisch vermoeid door het werk. Vooral werknemers van 25 tot 35 jaar rapporteren zulke klachten vaker dan tien jaar geleden, blijkt uit cijfers van CBS en TNO.

Het aandeel werknemers met psychische vermoeidheidsklachten steeg van 13,4 procent in 2015 naar 20,7 procent in 2025. CBS en TNO rekenen daartoe onder meer emotionele uitputting, een leeg gevoel na een werkdag, vermoeid wakker worden en uitputting door het werk. Volgens CBS en TNO gaat het om zelfgerapporteerde klachten uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden, niet om een medische diagnose.

De stijging is het grootst onder werknemers jonger dan 45 jaar. Bij werknemers van 25 tot 35 jaar nam het aandeel toe van 15 procent in 2015 naar 28 procent in 2025. Vrouwen rapporteren vaker psychische vermoeidheid dan mannen: in 2025 ging het om 23,5 tegenover 18,0 procent. Tien jaar eerder waren die aandelen 13,9 en 13,0 procent.

Psychische vermoeidheid door werk
Aandeel werknemers dat dit enkele keren per maand of vaker rapporteert
12,51517,52022,520,7%2015: 13,4%2016: 14,6%2017: 15,9%2018: 17,3%2019: 17,0%2020: 15,7%2021: 17,3%2022: 20,0%2023: 19,0%2024: 20,1%2025: 20,7%201520172019202120232025
Bron: CBS en TNO, Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden · Zelfgerapporteerde psychische vermoeidheid; geen medische diagnose.
Bekijk de cijfers
Alle werknemers
201513,4%
201614,6%
201715,9%
201817,3%
201917,0%
202015,7%
202117,3%
202220,0%
202319,0%
202420,1%
202520,7%

De verschillen tussen sectoren zijn groot. In het onderwijs voelde 25,3 procent van de werknemers zich in 2025 minstens enkele keren per maand psychisch vermoeid. In informatie en communicatie was dat 25 procent en in de zorg 22,9 procent. In de landbouw en visserij lag het aandeel met 11,2 procent het laagst; in de bouwnijverheid was dat 15,6 procent.

Advertentie

De cijfers zeggen niet welke oorzaak bij individuele werknemers doorslaggevend is. Uit deze percentages valt niet af te leiden waardoor de klachten ontstaan. Ook is psychische vermoeidheid iets anders dan een door een arts vastgestelde burn-out of beroepsziekte.

Psychische klachten, overspannenheid en burn-out werden in 2025 bij werknemers het vaakst genoemd als beroepsziekte. In totaal meldde 3,6 procent van de werknemers een of meer door een arts vastgestelde beroepsziekten. De cijfers maken daarmee vooral duidelijk dat mentale belasting breed voorkomt; ze laten niet zien welke maatregelen op de werkvloer het meest effectief zijn.

Voor werkgevers raakt dit aan verzuim, behoud van personeel en de inrichting van werk. Voor werknemers gaat het om de vraag of werkdruk en herstel voldoende in balans zijn. CBS en TNO geven geen oordeel over de beste aanpak, maar de ontwikkeling over tien jaar laat zien dat het probleem niet tot één leeftijdsgroep of bedrijfstak beperkt blijft.

Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
  • CBS en TNO leveren een jaarlijkse, vergelijkbare reeks van 2015 tot en met 2025, waardoor ontwikkelingen per leeftijd, geslacht en sector zichtbaar zijn.
  • De gegevens maken verschillen tussen bedrijfstakken zichtbaar; in het onderwijs ligt het aandeel op 25,3 procent en in de landbouw en visserij op 11,2 procent.
▼ Zorgpunten
  • Het aandeel werknemers met psychische vermoeidheid steeg van 13,4 procent in 2015 naar 20,7 procent in 2025.
  • Psychische klachten zijn volgens CBS na griep de belangrijkste reden voor verzuim, wat werkgevers en werknemers kan raken via uitval en personeelstekorten.
Kritische noot

De percentages meten zelfgerapporteerde psychische vermoeidheid en niet productiviteitsverlies, inkomen of een medische diagnose. De enquête toont samenhang en ontwikkeling, maar geen oorzakelijk effect van één specifieke arbeidsvoorwaarde.

Wie merkt wat
Werknemers
Een groter deel rapporteert terugkerende vermoeidheid en uitputting door het werk.
Ondernemers
Hogere mentale belasting kan samenhangen met verzuim en personeelsbehoud, maar de bron kwantificeert dat effect niet.
Overheid
De cijfers geven aanleiding om arbeidsomstandigheden en preventie te volgen, zonder dat ze één beleidsmaatregel voorschrijven.

Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.

Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
  • CBS en TNO rapporteerden in 2025 bij 20,7 procent van de werknemers psychische vermoeidheid door het werk.
  • De klachten komen vaker voor bij vrouwen en bij werknemers van 25 tot 35 jaar.
  • De enquête stelt niet vast welke oorzaak bij individuele werknemers doorslaggevend is.
Midden

Argumenten Benadrukt dat werkgevers, werknemers en arbodiensten per sector moeten bepalen welke combinatie van werkorganisatie, autonomie en begeleiding werkt.

Waarden Uitvoerbaarheid, sociale dialoog en proportionele maatregelen.

Gevolgen Waarschuwt tegen één landelijke oplossing voor sectoren die sterk van elkaar verschillen.

Rechts

Argumenten Benadrukt de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers om werk haalbaar te organiseren zonder regels en administratieve lasten onnodig uit te breiden.

Waarden Eigen verantwoordelijkheid, ondernemingsruimte en doelmatigheid.

Gevolgen Vreest dat algemene verplichtingen vooral kleine werkgevers belasten en pleit eerder voor maatwerk en praktische begeleiding.

De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.

Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent

Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.

De kerncijfers, definities en sectorverschillen komen overeen met de publicaties van CBS en TNO. De tekst maakt geen medische of causale claims die de bronnen niet dragen.

  • bevestigd In 2025 voelde 20,7 procent van de werknemers zich enkele keren per maand of vaker psychisch vermoeid door het werk. — CBS publiceert dit cijfer voor 2025. bron
  • bevestigd Het aandeel steeg van 13,4 procent in 2015 naar 20,7 procent in 2025. — De tijdreeks van CBS en TNO bevat beide waarden. bron
  • bevestigd Bij werknemers van 25 tot 35 jaar steeg het aandeel van 15 naar 28 procent. — CBS noemt deze leeftijdsgroep en beide percentages. bron
  • bevestigd In het onderwijs was het aandeel 25,3 procent en in de landbouw en visserij 11,2 procent. — De bedrijfstaktabel van CBS en TNO vermeldt deze waarden. bron
Noot van de redactie
De cijfers zijn afkomstig uit de NEA 2025 van CBS en TNO. Psychische vermoeidheid is een enquête-indicator en geen medische diagnose; oorzaken kunnen niet uit deze cijfers worden afgeleid.
Meer hierover bij andere media
  • Trouw — „arbeidsmarkt werkdruk”
  • RTL Nieuws — „arbeidsmarkt werkdruk”
  • FD — „arbeidsmarkt werkdruk”

← Terug naar de editie

Mijn profiel

Anoniem en alleen in deze browser. Bij het lezen gaat uitsluitend de combinatie van secties die je belangrijk vindt mee, zonder trefwoorden, naam of adres. Log in om je profiel op al je apparaten te gebruiken.

Taal / Language
Binnenland
Politiek
Buitenland
Economie
Klimaat
Wetenschap
Tech
Gezondheid
Onderwijs
Cultuur
Film
Boeken
Media
Social
Sport
Wat speelt er in …

Landen die je volgt op de pagina Wereld

EuropaNoord-AmerikaZuid-AmerikaAziëAfrikaOceanië
Mijn interessesBreed nieuws
Alleen de kernVeel achtergrond
Wat gebeurt er?Waarom gebeurt het?
Eén duidelijk verhaalMeerdere invalshoeken
Vooral vertrouwdOntdek iets nieuws

Inloggen

Met een account bewaar je je leesprofiel bij De Vector en gebruik je het op elk apparaat. We bewaren alleen je e-mailadres, je naam en je profiel; verder niets. Privacyverklaring.

Feedback voor de redactie

Wat kan beter, wat mis je, wat klopt niet? Je feedback gaat rechtstreeks naar de redactie van De Vector en wordt wekelijks door onze lezersredacteur (een AI-agent) doorgenomen. Vermeld geen wachtwoorden of andere gevoelige gegevens.