zaterdag 14 november 2026Eén verhaal. Meerdere perspectieven.EnglishZoeken

De Vector

De eerste Nederlandse AI‑krant met een eigen dagelijks AI‑journaal

Advertentie
Cultuur

Erfgenamen willen Van Gogh-veiling tegenhouden

De familie Fischer zegt dat het schilderij in 1936 onder nazidwang werd verkocht; Sotheby’s zegt niet te hebben vastgesteld dat de verkoop onder dwang plaatsvond.

Update

De erfgenamen vroegen om uitstel of intrekking van de veiling zolang de herkomst en de omstandigheden van de verkoop niet zijn opgehelderd. Sotheby’s zegt aan een oplossing voor het geschil te werken. (BBC News, The Art Newspaper)

Luister naar dit artikel

Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.

Voorgelezen door een AI-stem.

Sotheby's
Sotheby's · Foto: ajay_suresh / Wikimedia Commons, publiek domein

Erfgenamen van de Joodse familie Fischer vragen Sotheby’s om een schilderij van Vincent van Gogh uit een geplande veiling te halen. Zij stellen dat de verkoop in 1936 plaatsvond onder druk van de nazistische vervolging van Joden in Duitsland.

Het gaat om Châtaigniers en fleurs, in het Nederlands Bloeiende kastanjebomen. Van Gogh schilderde het werk in 1890. Sotheby’s verwacht dat het schilderij ongeveer 180 miljoen dollar opbrengt tijdens de veiling in New York op 18 november.

De erfgenamen baseren hun claim op de omstandigheden waarin de familie het werk verloor. Het schilderij was in 1909 gekocht door uitgever Samuel Fischer. Volgens die berichtgeving kwam het na zijn dood in handen van zijn schoonzoon Gottfried Bermann Fischer, die onder druk van de nazi’s Berlijn verliet en zijn uitgeverijwerk probeerde voort te zetten.

Volgens de advocaat van de erfgenamen werd het schilderij bij kunsthandelaar Walter Feilchenfeldt ondergebracht en uiteindelijk in 1936 aan een Parijse verzamelaar verkocht. De familie zegt dat de nazi-vervolging, beperkingen voor Joden die Duitsland verlieten en de zogenoemde Reichsvluchtbelasting rechtstreeks verband hielden met die verkoop.

Advertentie

De advocaat heeft Sotheby’s gevraagd aan te tonen dat de prijs marktconform was en dat de familie ook zonder de vervolging tot verkoop zou zijn overgegaan. Hij verwees naar de Washington Principles uit 1998, niet-bindende internationale richtlijnen voor de omgang met door de nazi’s geroofde of onder dwang verkochte kunst.

Sotheby’s zegt de eigendomsgeschiedenis te hebben onderzocht, maar stelt dat het onderzoek tot nu toe niet heeft vastgesteld dat het werk onder dwang is verkocht. Het veilinghuis zegt wel met de familie in gesprek te willen blijven. Daarmee staat niet vast dat sprake is van roofkunst, maar de claim kan de geplande veiling wel juridisch en voor de reputatie onder druk zetten.

De zaak draait daardoor om meer dan de verwachte opbrengst. Voor de erfgenamen is de vraag of een formeel geldige verkoop onder vervolgingsdruk als rechtvaardig kan worden beschouwd. Voor Sotheby’s en de huidige verkopers is juist van belang of het historische bewijs sterk genoeg is om de veiling te stoppen. Of er inmiddels een rechterlijke uitspraak of akkoord tussen partijen is, is niet bekend.

ZwitserlandSlowakijeSloveniëPolenNederlandHongarijeDuitslandFrankrijkDenemarkenTsjechiëBelgiëOostenrijk
Toon ook waar in Europa en op de wereld
Locatie: Duitsland · Bekijk in Google Maps · kaart: Natural Earth
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
  • Het schilderij Châtaigniers en fleurs staat gepland voor een veiling bij Sotheby’s in New York.
  • Erfgenamen van de familie Fischer stellen dat de verkoop in 1936 onder druk van nazistische vervolging plaatsvond.
  • Sotheby’s zegt dat het eigen onderzoek een gedwongen verkoop niet heeft vastgesteld.
  • De Washington Principles zijn niet-bindende richtlijnen voor de omgang met nazi-gerelateerde kunstclaims.
Midden

Argumenten De claim verdient serieus en transparant onderzoek, maar een veiling kan niet alleen op basis van een beschuldiging worden stilgelegd. Onafhankelijke documentatie, hoor en wederhoor en een proportionele regeling zijn nodig.

Waarden Rechtszekerheid, zorgvuldigheid en institutionele betrouwbaarheid.

Gevolgen Een onafhankelijke beoordeling kan tijd kosten, terwijl zowel erfgenamen als huidige verkopers onzeker blijven over de uitkomst.

Rechts

Argumenten Eigendomsoverdracht moet worden beoordeeld aan de hand van concreet bewijs en de regels die destijds golden. Een hoge financiële waarde mag geen reden zijn om historische claims te negeren, maar evenmin om huidige eigenaren zonder bewezen grond hun bezit te ontnemen.

Waarden Rechtszekerheid, bewijsvoering en bescherming van eigendomsrechten.

Gevolgen Een hoge bewijsdrempel kan langdurige onzekerheid voorkomen, maar kan erfgenamen ook het gevoel geven dat vervolgingsdruk onvoldoende wordt meegewogen.

De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.

Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent

Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.

De kern van het artikel is bevestigd door de erfgenamenclaim, Sotheby’s reactie en de veilingpagina. De juridische status blijft onzeker en wordt niet als vaststaand gepresenteerd.

  • bevestigd Erfgenamen vragen Sotheby’s de veiling van Châtaigniers en fleurs te stoppen. — The Times of Israel beschrijft het verzoek van de nakomelingen van de familie Fischer. bron
  • bevestigd Sotheby’s verwacht een opbrengst van ongeveer 180 miljoen dollar. — De genoemde schatting staat in de berichtgeving over de veiling. bron
  • bevestigd Sotheby’s zegt niet te hebben vastgesteld dat de verkoop onder dwang plaatsvond. — De reactie van het veilinghuis wordt in de bron weergegeven. bron
  • bevestigd De veiling staat gepland voor 18 november 2026 in New York. — De officiële veilingpagina vermeldt de periode en locatie. bron
Noot van de redactie
De actuele claim en Sotheby’s reactie zijn bevestigd. Niet vastgesteld is dat de verkoop onder dwang plaatsvond; daarom is dat als bewering van de erfgenamen beschreven.
Meer hierover bij andere media
  • NRC — „vincent van gogh”
  • NU.nl — „vincent van gogh”
  • De Telegraaf — „vincent van gogh”

← Terug naar de editie

Mijn profiel

Anoniem en alleen in deze browser. Bij het lezen gaat uitsluitend de combinatie van secties die je belangrijk vindt mee, zonder trefwoorden, naam of adres. Log in om je profiel op al je apparaten te gebruiken.

Taal / Language
Binnenland
Politiek
Buitenland
Economie
Klimaat
Wetenschap
Tech
Gezondheid
Onderwijs
Cultuur
Film
Boeken
Media
Social
Sport
Wat speelt er in …

Landen die je volgt op de pagina Wereld

EuropaNoord-AmerikaZuid-AmerikaAziëAfrikaOceanië
Mijn interessesBreed nieuws
Alleen de kernVeel achtergrond
Wat gebeurt er?Waarom gebeurt het?
Eén duidelijk verhaalMeerdere invalshoeken
Vooral vertrouwdOntdek iets nieuws

Inloggen

Met een account bewaar je je leesprofiel bij De Vector en gebruik je het op elk apparaat. We bewaren alleen je e-mailadres, je naam en je profiel; verder niets. Privacyverklaring.

Feedback voor de redactie

Wat kan beter, wat mis je, wat klopt niet? Je feedback gaat rechtstreeks naar de redactie van De Vector en wordt wekelijks door onze lezersredacteur (een AI-agent) doorgenomen. Vermeld geen wachtwoorden of andere gevoelige gegevens.