IEA verwacht verdubbeling stroomverbruik datacenters in 2030
De groei komt vooral door AI, maar netcapaciteit, chips en financiering kunnen de uitbreiding afremmen.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
Het Internationaal Energieagentschap verwacht dat datacenters wereldwijd ongeveer twee keer zoveel elektriciteit gebruiken in 2030 als in 2025. Volgens de nieuwe raming stijgt het verbruik van 485 naar 950 terawattuur, waarbij AI-datacenters nog sneller groeien.
De IEA noemt de raming onderdeel van een actualisering van zijn vooruitblik op energie en kunstmatige intelligentie. Het totale stroomverbruik van datacenters zou volgens het centrale scenario stijgen van 485 terawattuur in 2025 naar 950 terawattuur in 2030. Dat komt in 2030 neer op ongeveer 3 procent van de wereldwijde elektriciteitsvraag.
AI-gerichte datacenters groeien volgens de IEA sneller dan datacenters als geheel. Hun elektriciteitsverbruik zou in dezelfde periode verdrievoudigen. De organisatie benadrukt dat dit een modelraming is, geen meting van toekomstig verbruik; de uitkomst hangt af van investeringen, efficiëntie, de vraag naar AI-diensten en de beschikbaarheid van elektriciteit.
De groei kan worden afgeremd door knelpunten. De IEA noemt beperkingen in elektriciteitsnetten, energieapparatuur, chipproductie en vergunningen. Ook is er schaarste aan high-bandwidth memory, een belangrijk onderdeel van AI-chips. Volgens de raming kan die beperking tot minstens eind 2027 aanhouden.
Datacenters worden daardoor niet alleen een technologisch onderwerp. Nieuwe locaties vragen aansluitingen op het elektriciteitsnet, koelcapaciteit, bouwmateriaal en financiering. Zorgen over stroomprijzen, watergebruik en milieueffecten kunnen tot lokaal verzet tegen projecten leiden.
De IEA zegt dat de grootste datacenterexploitanten in 2026 gezamenlijk meer dan 700 miljard dollar aan kapitaaluitgaven zullen doen. Dat cijfer is een raming van investeringen, geen gerealiseerde omzet of winst. De uitbreiding wordt volgens het agentschap bovendien steeds afhankelijker van kapitaalmarkten in plaats van alleen van bedrijfsbalansen.
Voor consumenten en bedrijven is vooral de lokale uitwerking relevant. Een wereldwijde stijging van het stroomverbruik zegt niet automatisch dat Nederlandse huishoudens precies die kostenstijging zullen zien. De gevolgen hangen af van netinvesteringen, contracten, belastingbeleid, de locatie van datacenters en de manier waarop nieuwe vraag over de markt wordt verdeeld.
De IEA waarschuwt ook dat AI-datacenters grote en snelle schommelingen in hun stroomvraag kunnen veroorzaken. Batterijen en andere flexibiliteit kunnen helpen, maar de organisatie presenteert dat als een mogelijke ontwikkeling, niet als een gegarandeerde oplossing. De hoofdboodschap is daarom dubbel: AI vergroot de vraag naar infrastructuur sterk, terwijl juist die infrastructuur de groei kan begrenzen.
Het cijfer van twee kanten
▲ Lichtpunten
- De IEA verwacht dat AI- en datacenterinvesteringen in 2026 boven 700 miljard dollar uitkomen, wat vraag naar bouw, chips en energie-infrastructuur creëert.
- De IEA meldt dat datacenterexploitanten in de eerste helft van 2026 45 TWh aan stroomafnamecontracten sloten, bijna 20 procent meer dan in dezelfde periode van 2025.
▼ Zorgpunten
- Het verwachte verbruik stijgt van 485 naar 950 TWh tussen 2025 en 2030, waardoor netten en lokale stroommarkten extra worden belast.
- De IEA noemt beperkingen in netten, chips en financiering die projecten kunnen vertragen en kosten kunnen verhogen.
Kritische noot
De 950 TWh is een centrale modelraming, geen gerealiseerde vraag. Het cijfer zegt bovendien niets over de verdeling van kosten tussen datacenterbedrijven, overheden en huishoudens; lokale gevolgen kunnen sterk afwijken van het wereldwijde gemiddelde.
Wie merkt wat
- Ondernemers
- Datacenterexploitanten, chipbedrijven en netbeheerders krijgen meer vraag, maar ook hogere eisen aan financiering en aansluiting.
- Huishoudens
- Wereldwijde groei betekent niet automatisch hogere Nederlandse rekeningen; dat hangt af van lokale netkosten, contracten en beleid.
- Overheid
- Vergunningen, netuitbreiding en regels over water en energiegebruik worden belangrijker bij nieuwe datacenterprojecten.
- Beleggers
- De sector biedt groeipotentieel, maar de IEA waarschuwt dat rendementen, kapitaalmarkten en knelpunten het tempo kunnen bepalen.
Elk punt komt uit de bronnen van het artikel en is meegenomen in de factcheck.
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- De IEA raamt een stijging van 485 naar 950 TWh tussen 2025 en 2030.
- AI-gerichte datacenters groeien volgens de raming sneller.
- De IEA noemt netten, chips, vergunningen en financiering als mogelijke knelpunten.
- De raming is afhankelijk van markt- en technologieontwikkeling.
Links
Argumenten Datacenteruitbreiding moet worden begrensd door klimaatdoelen, betaalbare stroom en bescherming van schaarse ruimte en water.
Waarden Duurzaamheid, publieke voorzieningen en eerlijke verdeling van kosten.
Gevolgen Strengere eisen kunnen projecten vertragen, maar kunnen helpen voorkomen dat huishoudens en natuur de infrastructuurkosten dragen.
Midden
Argumenten AI kan groeien als overheden netten en vergunningen planmatig uitbreiden en bedrijven aantoonbaar voor flexibiliteit en energie zorgen.
Waarden Innovatie, uitvoerbaarheid en publieke regie.
Gevolgen Gerichte planning kan economische kansen combineren met beheersbare druk op energievoorziening.
Rechts
Argumenten De markt moet investeringen en locaties bepalen; te veel regulering kan de technologische concurrentiepositie verzwakken.
Waarden Ondernemerschap, innovatie en economische groei.
Gevolgen Snellere bouw kan investeringen en productiviteit stimuleren, maar vergroot zonder randvoorwaarden lokale druk op netten en prijzen.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
Alle kerncijfers komen uit de IEA-samenvatting. De tekst noemt expliciet dat het om een scenario en niet om een vaststaand toekomstfeit gaat.
- bevestigd Datacenterverbruik stijgt volgens de IEA van 485 naar 950 TWh tussen 2025 en 2030. — IEA, Key Questions on Energy and AI. bron
- bevestigd Datacenters zijn in 2030 goed voor ongeveer 3 procent van de wereldwijde elektriciteitsvraag. — IEA noemt dit in het centrale scenario. bron
- bevestigd AI-datacenters verdrievoudigen hun elektriciteitsverbruik in deze periode. — IEA-samenvatting. bron
- bevestigd Grote datacenterexploitanten investeren in 2026 meer dan 700 miljard dollar. — IEA, Powering Artificial Intelligence. bron
Noot van de redactie
De cijfers zijn modelramingen van de IEA en geen gerealiseerde toekomstwaarden. De tekst onderscheidt elektriciteitsverbruik, investeringen en onzekerheden.Bronnen
- Executive summary – Key Questions on Energy and AI — International Energy Agency
- Powering Artificial Intelligence — International Energy Agency
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend in 5 minuten het nieuws van alle kanten
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, en bij het grootste onderwerp wat links, midden en rechts ervan vinden. Geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- de Volkskrant — „datacenters kunstmatige intelligentie”
- NOS — „datacenters kunstmatige intelligentie”
- Het Parool — „datacenters kunstmatige intelligentie”