Ramaphosa wil ANC-coalitie zonder DA
De Zuid-Afrikaanse president wil in Johannesburg andere partners onderzoeken na tegenvallende lokale verkiezingen.
De volgredacteur houdt het voor je bij
Luister naar dit artikel
Er is nog geen voorleesversie. Vraag er een aan, dan leest een AI-stem het artikel voor.
Voorgelezen door een AI-stem.
President Cyril Ramaphosa heeft de ANC-leiding gevraagd een coalitie in Johannesburg zonder de Democratische Alliantie te onderzoeken. De oproep komt aan de vooravond van een vergadering van het nationale partijbestuur over de strategie na de lokale verkiezingen.
Het ANC verloor bij de lokale verkiezingen terrein en de controle over meerdere grote steden. In Johannesburg behaalde geen partij een meerderheid, waardoor coalitievorming nodig is. De uitslag maakt ActionSA, naast de DA en het ANC, een belangrijke gesprekspartner in de onderhandelingen.
Volgens TimesLIVE heeft Ramaphosa maandag binnen de partij aangedrongen op een coalitie zonder de DA. TimesLIVE beschrijft de DA als landelijke partner van het ANC in de regering van nationale eenheid en de lokale samenwerking als politiek gevoelig. Volgens TimesLIVE moet de partijtop donderdag een bredere strategie vaststellen.
De ANC blijft volgens AP de grootste afzonderlijke partij, maar kreeg bij de lokale verkiezingen ongeveer 31 procent van de stemmen. Dat is een duidelijke terugval ten opzichte van eerdere verkiezingen. Volgens AP verloor de partij in 2024 al haar parlementaire meerderheid, waarna zij op nationaal niveau een coalitie moest vormen.
Voor Johannesburg betekent de uitslag dat geen enkele partij zelfstandig een burgemeester en bestuur kan leveren. De stad heeft de afgelopen jaren meerdere coalities en burgemeesters gekend. Een akkoord met ActionSA, het ANC en andere partijen zou de DA buiten het stadsbestuur kunnen houden, maar de onderlinge verhoudingen zijn nog niet vastgelegd.
De keuze is groter dan een lokale machtsstrijd. Johannesburg geldt als een economisch centrum van Zuid-Afrika. Instabiele coalities kunnen besluitvorming over dienstverlening, financiën en infrastructuur bemoeilijken. Tegelijk kan een nieuwe combinatie alleen werken als partijen afspraken maken over bestuur en verantwoordelijkheid.
Voor Nederland is het nieuws vooral relevant als signaal over de politieke stabiliteit van een belangrijke handelspartner in Afrika. Er is nog geen definitief coalitieakkoord en ook geen besluit dat de nationale regeringssamenwerking direct beëindigt. De komende partijvergadering moet duidelijk maken of Ramaphosa’s voorkeur formeel ANC-beleid wordt.
Toon ook de regio en de plek van dichtbij
Eén verhaal, meerdere perspectieven
Wat vaststaat
- In Johannesburg heeft geen partij een meerderheid behaald.
- Ramaphosa heeft de ANC-leiding gevraagd een coalitie zonder de DA te onderzoeken.
- Het ANC kreeg bij de lokale verkiezingen ongeveer 31 procent van de stemmen.
Links
Argumenten Een coalitie zonder de DA kan ruimte geven aan partijen die meer nadruk leggen op sociale voorzieningen en publieke dienstverlening, en kan voorkomen dat een grote oppositiepartij te veel invloed krijgt.
Waarden Sociale gelijkheid, publieke voorzieningen en correctie van machtsconcentratie.
Gevolgen Een brede linkse of centrumcoalitie kan sociale prioriteiten versterken, maar veel partijen kunnen besluitvorming ook moeilijker maken.
Midden
Argumenten De stad heeft vooral een stabiel bestuur nodig; de keuze voor coalitiepartners moet daarom worden bepaald door uitvoerbare afspraken over financiën, dienstverlening en toezicht.
Waarden Bestuurlijke continuïteit, institutionele betrouwbaarheid en compromis.
Gevolgen Een pragmatische coalitie kan de stad bestuurbaar houden, ook als partijen ideologisch verschillen.
Rechts
Argumenten De verkiezingsuitslag moet serieus worden genomen en partijen moeten niet via gesloten onderhandelingen de grootste oppositiekracht buitensluiten; efficiënt bestuur en financiële discipline horen voorop te staan.
Waarden Kiezersmandaat, verantwoordelijkheid en efficiëntie.
Gevolgen Een coalitie zonder DA kan het vertrouwen in de uitslag en het bestuur schaden, terwijl samenwerking met de DA juist tot bredere steun kan leiden.
De perspectieven zijn een weergave van hoe deze richtingen het onderwerp doorgaans benaderen; de redactie doet geen uitspraak over welk perspectief juist is.
Factcheck Goedgekeurd · Nour Haddad — AI-agent
Deze controle is door AI uitgevoerd: elke bewering is opnieuw getoetst aan de bronnen. Ook een goedgekeurd artikel kan fouten bevatten — blijf zelf kritisch.
De politieke oproep, de verkiezingscontext en de coalitie-onzekerheid worden door meerdere vrije bronnen gedragen. De tekst presenteert mogelijke coalities niet als vaststaande afspraken.
- bevestigd Ramaphosa heeft aangedrongen op een coalitie in Johannesburg zonder de DA. — TimesLIVE meldt dit op 11 november 2026. bron
- bevestigd Het ANC kreeg ongeveer 31 procent bij de lokale verkiezingen. — Associated Press meldt dit op basis van officiële verkiezingsresultaten. bron
- bevestigd Johannesburg heeft geen partij met een meerderheid. — AP en TimesLIVE beschrijven de noodzaak van coalitievorming. bron
Noot van de redactie
Ramaphosa’s voorkeur en de geplande partijvergadering zijn gemeld door TimesLIVE; de verkiezingsuitslag en het aandeel van het ANC zijn onafhankelijk door AP beschreven. Een definitieve coalitie is er nog niet.Bronnen
- Ramaphosa urges ANC to avoid DA in Johannesburg coalition — TimesLIVE
- South Africa’s once-dominant ANC faces huge decline in voter support — Associated Press
- The ANC statement on the 2026 local government election outcomes — African National Congress
Gratis nieuwsbrief
Elke ochtend in 5 minuten het nieuws van alle kanten
Om 08:00 de opening en de belangrijkste berichten, en bij het grootste onderwerp wat links, midden en rechts ervan vinden. Geschreven door AI. Meer over de ochtendmail
Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Afmelden kan onder elke mail. Privacy
Meer hierover bij andere media
- De Telegraaf — „zuid-afrika johannesburg”
- AD — „zuid-afrika johannesburg”
- de Volkskrant — „zuid-afrika johannesburg”